Phát triển thị trường văn hóa Việt Nam

Hiện nay, phát triển thị trường sản phẩm và dịch vụ văn hóa đang là xu thế mạnh mẽ tại nhiều nước trên thế giới. Mỗi quốc gia đều tự ý thức nâng cao nội lực của thị trường văn hóa, tạo tiền đề cho giao lưu quốc tế và đóng góp tích cực vào phát triển nền kinh tế. Thói quen tiêu dùng và nhu cầu thụ hưởng của công chúng đang thay đổi nhanh chóng, đòi hỏi thị trường văn hóa cần có những sáng tạo, thích ứng linh hoạt cho phù hợp.
PGS.TS. Đặng Hoài Thu - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội phát biểu. Ảnh: bvhttdl.gov.vn
PGS.TS. Đặng Hoài Thu - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội phát biểu. Ảnh: bvhttdl.gov.vn

Những năm qua, thị trường văn hóa Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Các sản phẩm văn hóa và dịch vụ văn hóa đa dạng, phong phú hơn. Nhờ chính sách đổi mới của Ðảng và Nhà nước xác định văn hóa là mục tiêu hàng đầu trong xây dựng và nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, đồng thời tạo ra giá trị vật chất đóng góp vào nền kinh tế, mọi thành phần trong xã hội đều có thể trực tiếp tham gia vào quá trình sáng tạo, tiêu dùng và hưởng thụ văn hóa.

Tuy nhiên, thị trường văn hóa ở nước ta còn bộc lộ nhiều bất cập và hạn chế như quy mô nhỏ lẻ, tự phát, chưa chuyên nghiệp. Sản phẩm văn hóa ở nhiều lĩnh vực nghèo nàn, đơn điệu, tính cạnh tranh yếu, chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút sự quan tâm của công chúng. Thậm chí, thị trường văn hóa nội địa còn phải đối mặt nguy cơ bị các sản phẩm văn hóa nước ngoài áp đảo, lấn lướt. Ðiều này có thể nhìn rõ nhất trong các lĩnh vực như âm nhạc, điện ảnh. Nguyên nhân của tình trạng này là các chính sách cho phát triển văn hóa của ta còn thiếu tính đột phá, chưa đồng bộ, chưa thật sự khuyến khích và tạo điều kiện cao nhất cho doanh nghiệp và người dân tham gia thị trường văn hóa. Nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa cũng còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng.

Tại hội thảo khoa học quốc tế "Phát triển thị trường văn hóa Việt Nam trong bối cảnh mới" do Trường đại học Văn hóa (Hà Nội) tổ chức vừa qua, nhiều chuyên gia trong nước và nước ngoài đã đề xuất những ý kiến có giá trị đóng góp vào việc phát triển thị trường văn hóa trong giai đoạn hiện nay. Các tham luận bám sát những vấn đề thực tiễn như xây dựng chính sách, vai trò của khoa học và công nghệ, các mối quan hệ hợp tác công-tư, mô hình phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo...

Các chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh yếu tố con người trong xây dựng và phát triển thị trường văn hóa trong thời kỳ công nghệ hiện nay. Theo đó, công tác đào tạo nguồn nhân lực phải được đặt lên hàng đầu. Người làm văn hóa phải làm chủ được máy móc, công nghệ mới, thành thục các kỹ năng và giàu ý tưởng sáng tạo bởi đây là yêu cầu sống còn để tạo ra các sản phẩm hấp dẫn cả về nội dung và hình thức, thu hút khách hàng.

Các chính sách cho phát triển văn hóa cần cởi mở hơn, phù hợp thực tiễn, thật sự trở thành lực đẩy giải phóng năng lực sáng tạo và sản xuất cho các ngành công nghiệp văn hóa vốn được xem là trọng tâm của Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam tầm nhìn 2030 mà Chính phủ đã đề ra. Ðể giảm sự lấn lướt của các sản phẩm văn hóa ngoại lai, cần xem xét kỹ việc nhập khẩu các sản phẩm văn hóa nước ngoài, hạn chế các sản phẩm không phù hợp văn hóa, thuần phong mỹ tục Việt Nam.

Cần nâng cao nhận thức cho người dân và doanh nghiệp cũng như các nhà quản lý văn hóa về tính "đặc biệt" của thị trường văn hóa. Bởi các sản phẩm văn hóa không chỉ đóng góp tích cực vào nền kinh tế đất nước mà còn góp phần bồi dưỡng nhân cách, xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, đấu tranh phê phán các xu hướng văn hóa thiếu lành mạnh, bảo vệ nền tảng tinh thần của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.