Xã Kiều Phú có diện tích tự nhiên 34,49 km², dân số hơn 60.800 người. Dù là vùng có quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, song địa phương vẫn lấy nông nghiệp làm trọng tâm. Tuy nhiên, hiện nay hoạt động sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã còn manh mún, liên kết tiêu thụ thiếu bền vững, trong khi nhu cầu về nông sản sạch, dược liệu và các sản phẩm du lịch trải nghiệm ngày càng lớn...
Từ thực tế đó, Hội Nông dân (Hội) xã Kiều Phú đã đề xuất xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn, vùng dược liệu kết hợp du lịch trải nghiệm trên diện tích 2 ha đất nông nghiệp tại thôn Văn Quang. Điểm mới của mô hình này là Hội không chỉ vận động hội viên, mà trực tiếp tổ chức sản xuất, kết nối tiêu thụ và điều phối các hoạt động trải nghiệm, tạo chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu dùng.
Hội đã thành lập Ban Quản lý mô hình gồm 6 thành viên do Chủ tịch Hội Nông dân xã làm Trưởng ban, đồng thời thành lập 3 tổ chuyên trách gồm: Tổ kỹ thuật, tổ sản xuất và tổ tiêu thụ. Các thành viên đều là những chi hội trưởng giàu kinh nghiệm sản xuất, am hiểu địa bàn, có uy tín trong vận động hội viên. Khác với phương thức sản xuất truyền thống, mô hình được xây dựng theo hướng “đặt hàng từ thị trường”.
Trước khi triển khai, Hội đã chủ động khảo sát nhu cầu, kết nối với hộ kinh doanh để xây dựng vùng nguyên liệu cung cấp các loại dược liệu như: Tía tô, hương nhu cùng nhiều loại rau màu và cây trồng theo mùa như đậu, lạc, ngô, lúa... Nhờ có đầu ra ổn định, người dân yên tâm đầu tư sản xuất, từng bước thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị.
Sau hơn một năm triển khai, mô hình đã thu về gần 600 triệu đồng, thu hút 15 hộ dân trực tiếp tham gia sản xuất. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế bước đầu, mô hình còn góp phần thay đổi nhận thức của hội viên về sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, có liên kết tiêu thụ và gia tăng giá trị thông qua các hoạt động trải nghiệm.
Ông Nguyễn Đức Thiêm, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kiều Phú cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một vùng sản xuất rau, dược liệu sạch và tạo thêm giá trị từ hoạt động trải nghiệm nông nghiệp. Khi có thêm nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ, người nông dân sẽ yên tâm gắn bó với đồng ruộng, góp phần quảng bá nông sản và hình ảnh quê hương”. Một trong những điểm nhấn của mô hình là chương trình “Một ngày làm nông dân” được Hội phối hợp các trường mầm non, tiểu học và các nhóm cộng đồng tổ chức theo từng mùa vụ. Học sinh được trực tiếp tham gia làm đất, gieo hạt, bón phân, làm cỏ... dưới sự hướng dẫn của nông dân địa phương.
Những trải nghiệm ấy đã giúp các em hiểu hơn về giá trị của lao động, quá trình tạo ra hạt gạo, mớ rau và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Đến nay, mô hình đã tổ chức hơn 10 chương trình trải nghiệm, thu hút hàng trăm học sinh tham gia, đồng thời tổ chức quảng bá, giới thiệu các sản phẩm rau, củ, quả do chính người dân địa phương sản xuất. Theo ông Nguyễn Đức Thiêm, điều đáng mừng là ngày càng có nhiều trường học chủ động liên hệ đăng ký cho học sinh tham gia trải nghiệm theo từng mùa vụ.
Không ít phụ huynh đánh giá đây là hoạt động bổ ích, giúp con em được gần gũi với thiên nhiên, rèn luyện kỹ năng sống và hiểu hơn về nghề nông trong bối cảnh trẻ em thành thị ít có cơ hội tiếp xúc với đồng ruộng. Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, Hội Nông dân xã Kiều Phú cần tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất theo hướng an toàn, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, mở rộng liên kết với doanh nghiệp, cơ sở chế biến và hệ thống phân phối.
Từ cánh đồng rộng 2 ha ở thôn Văn Quang cho thấy, khi tổ chức Hội đổi mới tư duy, chủ động liên kết thị trường và phát huy lợi thế, nông nghiệp địa phương sẽ phát triển theo hướng xanh, bền vững và giàu bản sắc.