Phát huy cải cách thể chế đột phá theo tinh thần của Nghị định 15/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm

Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng những cải cách của Nghị định 15/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm sẽ tiếp tục tạo tiền đề tốt cho cải cách trong các lĩnh vực quản lý nhà nước khác, góp phần củng cố niềm tin và tạo động lực kinh doanh cho doanh nghiệp.
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Ngày 22/3, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức Hội thảo 5 năm triển khai Nghị định 15/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm: Kết quả, vấn đề và kiến nghị.

Nhắc lại bối cảnh ra đời của Nghị định 15/2018/NĐ-CP, ông Đặng Đức Anh, Phó Viện trưởng CIEM nhấn mạnh đây là văn bản pháp lý có tác động lớn đến cộng đồng doanh nghiệp ngành thực phẩm và làm thay đổi cách thức quản lý của nhà nước trong lĩnh vực này.

Quan trọng hơn, Nghị định 15/2018/NĐ-CP được đánh giá là cải cách thể chế đột phá, thể hiện thay đổi căn bản trong tư duy về quản lý nhà nước, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Để đánh giá kết quả 5 năm thực hiện Nghị định 15/2018/NĐ-CP, CIEM đã thực hiện khảo sát doanh nghiệp; các cơ quan hải quan; hiệp hội doanh nghiệp; doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Kết quả cho thấy Nghị định 15/2018/NĐ-CP được đánh giá là điển hình cải cách về phương thức quản lý nhà nước đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh và hàng hóa. Các cơ quan thực thi và cộng đồng doanh nghiệp đều đánh giá cao những thay đổi của Nghị định và kỳ vọng điều này sẽ tạo tiền lệ tốt cho cải cách trong các lĩnh vực quản lý nhà nước khác.

Những thay đổi nổi bật của Nghị định 15/2018/NĐ-CP là: Áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro dựa trên mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và mức độ rủi ro của hàng hóa; bổ sung các đối tượng được miễn kiểm tra; cải cách toàn diện quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm đối với thực phẩm nhập khẩu; phân cấp, khắc phục tình trạng quản lý chồng chéo, tầng nấc, trùng lặp; tạo sự linh hoạt, chủ động cho doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính; chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm…

Thông qua việc đơn giản hoá thủ tục hành chính, doanh nghiệp tiết giảm được về thời gian, chi phí và giảm rủi ro; có thêm cơ hội đa dạng hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nhờ vậy, số lượng doanh nghiệp ngành thực phẩm tăng lên nhanh chóng; tạo cơ hội việc làm, thu nhập cho hàng chục triệu lao động; đóng góp quan trọng vào tăng trưởng của nền kinh tế.

Với quy định cho phép tự công bố sản phẩm, trung bình trong mẫu doanh nghiệp được CIEM khảo sát, mỗi doanh nghiệp tiết kiệm được 602,5 triệu đồng/năm. Với 12.000 doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm (đang hoạt động đến ngày 31/12/2021), quy định cho phép doanh nghiệp tự công bố sản phẩm giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí rất lớn, chưa tính đến các doanh nghiệp thương mại, nhập khẩu sản phẩm thực phẩm.

Theo đánh giá của Bộ Y tế, Nghị định 15/2018/NĐ-CP giúp tiết kiệm 8,5 triệu ngày công và hơn 3.332 tỷ đồng/năm. Thực tiễn cũng cho thấy, trong 5 năm triển khai Nghị định 15/2018/NĐ-CP, ngành thực phẩm đã có sự tăng trưởng cao, ngay cả trong đại dịch.

Theo đánh giá của Bộ Y tế, Nghị định 15/2018/NĐ-CP giúp tiết kiệm 8,5 triệu ngày công và hơn 3.332 tỷ đồng/năm. Thực tiễn cũng cho thấy, trong 5 năm triển khai Nghị định 15/2018/NĐ-CP, ngành thực phẩm đã có sự tăng trưởng cao, ngay cả trong đại dịch.

Về phía cơ quan quản lý Nhà nước, hoạt động hậu kiểm được tăng cường và thực hiện thường xuyên hơn. Cơ quan hải quan được giảm tải áp lực thông quan; thời gian giải phóng hàng nhanh, đáp ứng yêu cầu thông quan theo các cam kết quốc tế…

Tuy có nhiều nội dung cải cách tích cực, song Nghị định số 15/2018/NĐ-CP vẫn còn một số điểm cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Đơn cử như: Quy định chưa rõ ràng, cụ thể trong cách thức xác định tỷ lệ lô hàng nhập khẩu trong trường hợp áp dụng phương thức kiểm tra giảm; thực thi thiếu nhất quán đối với trường hợp sản phẩm là mẫu thử nghiệm.

Đáng lưu ý, tại một số địa phương vẫn có hiện tượng cán bộ yêu cầu doanh nghiệp bổ sung giấy tờ nhiều lần; thậm chí có những yêu cầu nằm ngoài quy định. Nghị định còn thiếu các quy định về đăng ký các thực phẩm nhập khẩu có chứa phụ gia mới…

Đây cũng chính là những nội dung được ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ ra và đề xuất cần nghiên cứu, hoàn thiện bổ sung khi thực hiện sửa đổi Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Trong bối cảnh chuẩn bị thực hiện dự án Luật sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, cộng đồng doanh nghiệp trông chờ những tiến bộ của Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được duy trì. Điều này rất có ý nghĩa vì doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, sự ổn định của chính sách và những thay đổi thể chế theo hướng thúc đẩy tự do và an toàn kinh doanh là điều cần thiết để củng cố niềm tin và tạo động lực sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua. (Ảnh: DUY LINH)

Mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử; yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử.

Trang trại nuôi gà đẻ trứng của nông dân ở xã Thanh Nguyên, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. (Ảnh TRẦN HẢI)

Chăn nuôi theo chuỗi giá trị gắn với truy xuất nguồn gốc

Ngành chăn nuôi giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn thực phẩm, tạo việc làm, sinh kế cho người dân và nguyên liệu công nghiệp chế biến. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, ngành chăn nuôi đang chuyển dần từ dựa vào quy mô, sản lượng sang nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, có truy xuất nguồn gốc.

Với 39 khu công nghiệp và 94 cụm công nghiệp, Bắc Ninh còn nhiều dư địa để phát triển công nghiệp.

“Thủ phủ công nghiệp" Bắc Ninh bước vào vận hội mới

Với một hành trình phát triển bền bỉ, cùng tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đúng đắn qua nhiều giai đoạn, Bắc Ninh từ “thủ phủ công nghiệp” của miền bắc đã sẵn sàng thế và lực trở thành thành phố trực thuộc Trung ương năng động, hiện đại, thông minh, xanh, giàu bản sắc.

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, việc mở rộng dư địa phát triển không chỉ phụ thuộc vào các siêu dự án hay những doanh nghiệp đầu tàu mà còn ở việc khơi thông năng lực của hàng triệu hộ kinh doanh - những "tế bào" chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước.

Toàn cảnh Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 (ACBD 2026). (Ảnh: CHQ)

Hải quan Việt Nam chia sẻ mô hình quản lý thương mại điện tử tại APEC

Chiều 22/8, Cục Hải quan cho biết, đoàn Hải quan Việt Nam đã tham dự Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 tại thành phố Đại Liên (Trung Quốc), chia sẻ kinh nghiệm quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử và thúc đẩy hợp tác trong quá trình chuẩn bị cho APEC 2027.

Quang cảnh Đại hội Đại biểu Chăn nuôi Thỏ Việt Nam.

Thúc đẩy ngành chăn nuôi thỏ phát triển bền vững

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Hội Chăn nuôi thỏ Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ IV, nhiệm kỳ 2026-2031. Tham dự Đại hội có nhiều nhà khoa học, chuyên gia ngành nông nghiệp cùng đại diện các trang trại nuôi thỏ trong cả nước.

Lực lượng chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu tại cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CHQ)

Hải quan chủ trì phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL

Lực lượng hải quan vừa chủ trì, phối hợp các đơn vị chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu từ Trung Quốc về cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. Lô hàng có trị giá khai báo khoảng 500 triệu đồng nhưng giá trị thị trường ước khoảng 2 tỷ đồng.

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Nhận định thu nhập tối thiểu của người lao động ở khu vực công lẫn khu vực tư đều đang chịu áp lực lớn, đại biểu Quốc hội đề xuất bổ sung nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương, bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ sống bằng chính đồng lương của mình.

Tập đoàn Đèo Cả tổ chức kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026). (Ảnh: TRANG LIÊN)

Đánh giá quá trình vận hành hầm Đèo Cả và năng lực làm chủ hạ tầng

Tập đoàn Đèo Cả vừa kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026), với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý,... nhằm đánh giá chặng đường khai thác công trình, hướng tới yêu cầu đổi mới đối với công tác quản lý, vận hành giai đoạn tiếp theo.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm sáng 22/8. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ trưởng Xây dựng nêu giải pháp hạ nhiệt giá nhà, kiểm soát đầu cơ

Sáng 22/8, phát biểu giải trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, từ cải cách thủ tục hành chính, điều kiện mở bán, tiền đặt cọc đến kiểm soát giá nhà, tăng nguồn cung và xử lý bất động sản tồn đọng.

Các đại biểu tham luận tại phiên làm việc. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nhân trẻ khu vực phía nam họp "bàn tròn" thúc đẩy kinh tế tư nhân

Phiên bàn tròn khu vực phía nam thuộc Vòng bàn tròn kết nối nội lực cấp miền của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPFS) 2026 tập trung vào 5 bài toán: dữ liệu, cơ chế xử lý kiến nghị; hạ tầng, logistics theo chuỗi hàng hóa; phát triển nhà cung ứng, liên kết thị trường; nâng cấp doanh nghiệp nhỏ và vừa; liên kết nhân lực.