Phân quyền, phân cấp và đồng bộ hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm

Sau 15 năm triển khai Luật An toàn thực phẩm (năm 2010), hiện nay một số quy định trong hệ thống pháp luật không còn khả thi. Việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm để phù hợp chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, đáp ứng các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên là hết sức cần thiết.

Cơ quan chức năng kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại Thành phố Hà Nội. (Ảnh: THU THẢO)
Cơ quan chức năng kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại Thành phố Hà Nội. (Ảnh: THU THẢO)

Thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hiệp quốc (FAO) cho thấy: mỗi ngày thế giới có hơn 1,6 triệu người mắc các bệnh vì ăn phải thực phẩm bẩn và khoảng 420.000 người chết mỗi năm. Đáng chú ý, có tới hơn 200 bệnh, từ tiêu chảy đến ung thư, là do ăn thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc hóa chất.

Do vậy, an toàn thực phẩm bảo vệ sức khỏe con người được cộng đồng quốc tế coi là một trong những nhiệm vụ hàng đầu bảo đảm an sinh xã hội của các quốc gia trên thế giới.

An toàn thực phẩm luôn được Đảng, Nhà nước Việt Nam đặc biệt quan tâm và coi là một vấn đề có ý nghĩa lớn về an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và cũng là vấn đề có ảnh hưởng lớn đến tiến trình hội nhập của Việt Nam.

Đến nay, về an toàn thực phẩm, Việt Nam đã có hơn 250 văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan Trung ương ban hành. Bên cạnh Luật An toàn thực phẩm (năm 2010) còn có 14 văn bản Luật của Quốc hội có nội dung liên quan an toàn thực phẩm.

Quyền Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Chu Quốc Thịnh đánh giá: Nhìn chung, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ban hành thời gian qua đã thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về an toàn thực phẩm, cơ bản phù hợp với chuẩn mực, thông lệ quốc tế, các điều ước, hiệp định quốc tế mà Việt Nam ký kết tham gia và hệ thống pháp luật hiện hành có liên quan.

Sau 15 năm, Luật An toàn thực phẩm đã đáp ứng yêu cầu công tác quản lý nhà nước về thực phẩm. Tuy nhiên, một số quy định của Luật An toàn thực phẩm đã không còn phù hợp, tạo ra một số vướng mắc cho sản xuất, kinh doanh thực phẩm, ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng.

Như việc phân quyền, phân cấp cho nhiều bộ, ngành dẫn đến chồng chéo trong quá trình thanh tra, kiểm tra, giám sát. Điều 64 Luật An toàn thực phẩm quy định Bộ Công thương chủ trì việc phòng, chống thực phẩm giả, gian lận thương mại trong lưu thông, kinh doanh thực phẩm mà không quy định việc phối hợp hoặc tham gia phòng, chống thực phẩm giả của các bộ khác...

Mặt khác, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, có các quy định về cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định trong giải quyết tranh chấp và cung cấp phiếu kiểm nghiệm khi công bố sản phẩm.

Tuy nhiên, chưa có quy định về điều kiện, hồ sơ, trình tự thủ tục chỉ định hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng của cơ sở kiểm nghiệm do Nhà nước chỉ định, cơ sở kiểm nghiệm kiểm chứng, cơ sở kiểm nghiệm không do Nhà nước chỉ định và phòng kiểm nghiệm của cơ sở sản xuất gây khó khăn trong việc xác định cơ sở kiểm nghiệm được chỉ định cho cơ quan quản lý cũng như các tổ chức, cá nhân tham gia quá trình kinh doanh thực phẩm.

Theo Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên, để giải quyết kịp thời các hạn chế, vướng mắc, bất cập, Bộ Y tế đã hoàn thiện và đang xin ý kiến đóng góp của các bộ, ngành, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị-xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và người dân vào hồ sơ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), gồm 11 chương, 55 điều, tập trung đề cập các chính sách quan trọng như: Tăng cường quản lý đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao; phân quyền quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ở trung ương và phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc thực hiện quyền quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương; kiểm soát các sản phẩm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn trước khi lưu thông trên thị trường theo hướng dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm thực phẩm; kiểm soát các lô hàng thực phẩm khi nhập khẩu vào cửa khẩu Việt Nam theo hướng dựa trên nguy cơ của từng loại sản phẩm và lịch sử tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp; kiểm soát chặt đối với các chất đưa vào sản xuất, chế biến sản phẩm thực phẩm có khả năng sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng thành các chất nguy hại…

“Trên cơ sở các góp ý, Bộ Y tế sẽ tổng hợp, điều chỉnh, bổ sung các nội dung chính sách, từ đó phối hợp các bộ, ngành liên quan sớm hoàn chỉnh dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) trình Chính phủ sẽ được xem xét và thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI tới đây. Khi được Quốc hội thông qua, Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) không chỉ bảo đảm tính tương thích, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, mà còn tiếp tục khẳng định quyền được tiếp cận và sử dụng thực phẩm an toàn của mọi người dân trên cả nước”, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên khẳng định.

Có thể bạn quan tâm

Các bác sĩ khám bệnh, tư vấn chăm sóc sức khỏe cho người dân. (Ảnh: HOÀNG KHÁNH)

Chung tay chăm sóc sức khỏe cho người dân đặc khu Côn Đảo

Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh và Đảng ủy, UBND Đặc khu Côn Đảo, Báo Quân đội nhân dân với sự đồng hành của Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu tổ chức chương trình “Hành trình tri ân - Vì một Việt Nam khỏe mạnh” với chuỗi hoạt động tri ân người có công, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội cho người dân Đặc khu Côn Đảo.

 (Ảnh minh họa: CHI MAI)

Bộ Y tế yêu cầu Shopee gỡ bỏ thông tin 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) vừa yêu cầu sàn thương mại điện tử Shopee ngừng kinh doanh, gỡ bỏ thông tin đối với 11 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có số Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm không đúng với hồ sơ đã được cơ quan này cấp. Đồng thời, đề nghị kiểm tra Siêu thị Ba Lan và Công ty vận chuyển TRON.

Các chuyên gia chia sẻ việc tiêm vaccine cúm sẽ là một biện pháp quan trọng giúp bảo vệ nhóm đối tượng nguy cơ cao. (Ảnh: BTC cung cấp)

Cúm có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim ở người cao tuổi

Cúm không chỉ gây bệnh đường hô hấp mà còn có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim và các biến cố sức khỏe nghiêm trọng ở người cao tuổi. Trong khi đó, tỷ lệ tiêm vaccine cúm ở nhóm này tại Việt Nam được ước tính chỉ khoảng 5%, đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo vệ nhóm nguy cơ cao.

Các chuyên gia trình bày nghiên cứu mới về các biện pháp phòng bệnh chủ động. (Ảnh: MINH HOÀNG)

Tiếp cận tiêm chủng toàn diện theo vòng đời - giải pháp bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng

Tại phiên họp chuyên đề Dự phòng trong khuôn khổ Hội nghị Khoa học thường niên năm 2026 được Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức ngày 28/8, các chuyên gia dịch tễ nhấn mạnh phòng bệnh cần đi trước một bước, trong đó tiêm chủng theo vòng đời là công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng.

Trung tâm Y tế Nậm Pồ tập huấn kỹ năng xử trí vết thương cho nhân viên y tế trường học trên địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Nâng cao kỹ năng cấp cứu ban đầu cho nhân viên y tế trường học

Để chuẩn bị các điều kiện y tế phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh đầu năm học mới, ngày 28/8, các trung tâm Y tế: Tuần Giáo, Nậm Pồ, Tủa Chùa, Điện Biên Đông (tỉnh Điện Biên) tổ chức tập huấn kỹ năng cấp cứu ban đầu cho đội ngũ nhân viên y tế trường học và viên chức phụ trách chương trình y tế học đường. 

Toàn cảnh hội thảo. (Ảnh: BTC)

Từng bước đưa điều trị hiếm muộn vào bảo hiểm y tế

WHO lần đầu ban hành hướng dẫn về phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị hiếm muộn, khuyến cáo các quốc gia xem hiếm muộn là một vấn đề y tế công cộng. Trước sự gia tăng tỷ lệ vô sinh hiếm muộn, chi phí điều trị cao, các chuyên gia đặt ra yêu cầu sớm có chính sách hỗ trợ, từng bước mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế.

Tặng quà tri ân các gia đình hiến mô, tạng. (Ảnh: ANH DƯƠNG)

Thêm một cách để lan tỏa giá trị nhân văn của hiến mô, tạng

Thông điệp “Còn mãi yêu thương” được Bệnh viện Bạch Mai lựa chọn để nhấn mạnh giá trị nhân văn của hiến mô, tạng: yêu thương không chỉ được thể hiện bằng lời sẻ chia mà còn có thể được trao đi bằng một quyết định tự nguyện, để khi một sự sống khép lại, cơ hội sống của những người khác có thể được mở ra.

Tọa đàm có sự tham dự của nhiều chuyên gia. (Ảnh: HÀ NHUNG)

Tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá

Ngày 26/8, tại Hà Nội, đã diễn ra tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi): Tăng cường hiệu quả thực thi và phối hợp liên ngành”. Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý mạnh mẽ trước những thách thức mới trong kiểm soát thuốc lá.