Palestine bên bờ vực sụp đổ tài chính

Ngân hàng Thế giới (WB) cảnh báo, Chính quyền Palestine (PA) đang đối mặt nguy cơ sụp đổ tài chính khi nguồn thu cạn kiệt và hoạt động kinh tế suy giảm nhanh chóng trong bối cảnh cuộc xung đột leo thang ở Dải Gaza.
Biếm họa: FADI ABOU HASSAN
Biếm họa: FADI ABOU HASSAN

Tuyên bố của WB nêu rõ: Tình hình tài chính của PA đã trở nên tồi tệ hơn trong 3 tháng qua, làm tăng đáng kể nguy cơ sụp đổ tài chính. WB dự báo trong những tháng tới, thâm hụt ngân sách của chính quyền sẽ lên tới 1,2 tỷ USD, gấp đôi mức tài trợ là 682 triệu USD vào cuối năm 2023. Nền kinh tế Palestine được dự đoán sẽ suy giảm từ 6,5 - 9,6%.

Theo WB, gần nửa triệu việc làm trong nền kinh tế Palestine đã bị mất kể từ khi bùng phát xung đột tại Gaza, trong đó bao gồm 200.000 việc làm ở Dải Gaza và gần 150.000 việc làm ở Israel do những người Paletine sống ở Bờ Tây đảm nhận. WB cho biết, hiện tại gần như mọi người dân ở Gaza đều sống trong cảnh nghèo đói, đồng thời dự báo Palestine đang trải qua tình trạng suy giảm tăng trưởng kinh tế trong năm 2023 và sẽ kéo dài sang năm 2024.

WB cũng ghi nhận mức độ thiệt hại chưa từng có về người và tài sản ở Dải Gaza kể từ khi xung đột Hamas - Israel nổ ra vào tháng 10/2023. Theo Cơ quan Y tế Palestine, xung đột làm hơn 35.000 người thiệt mạng, trong đó 70% là phụ nữ và trẻ em, cùng gần 80 nghìn người bị thương; 72% tổng số tòa nhà đã bị phá hủy hoàn toàn hoặc một phần. Ước tính tổng khối lượng đống đổ nát do bị bắn phá và các vụ nổ gây ra là 37 triệu tấn.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen cảnh báo nguy cơ xảy ra khủng hoảng nhân đạo, nếu Israel cắt đứt các kênh giao dịch tài chính quan trọng với các ngân hàng của Palestine. Những kênh ngân hàng nói trên đóng vai trò thiết yếu trong xử lý giao dịch hàng hóa nhập khẩu từ Israel trị giá gần 8 tỷ USD mỗi năm, gồm điện, nước, nhiên liệu và thực phẩm, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho xuất hàng hóa trị giá gần 2 tỷ USD/năm để tạo nguồn sinh kế cho người dân Palestine. Bà cũng bày tỏ quan ngại của Mỹ về việc Israel chặn các khoản tiền thuế thu hộ cho chính quyền Palestine, nhấn mạnh hành động này sẽ gây phương hại đến sự ổn định kinh tế ở Bờ Tây.

Trong bối cảnh Bộ Tài chính Israel tiếp tục nắm giữ các khoản tiền thuế thu hộ PA, PA cho biết, họ chỉ có thể trả một phần tiền lương của nhân viên khu vực công. Tính đến giữa tháng 5, PA chỉ có thể trả cho nhân viên khu vực công 50% số tiền lương tháng 3, sau khi Israel từ chối chuyển khoản số tiền thuế của tháng 4. Trước đó, kênh truyền hình Channel 12 của Israel đưa tin Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich đã hoãn chuyển 46 triệu USD tiền thuế trong 9 ngày, để phản đối hành động của PA “chống lại Nhà nước Israel”. Kể từ khi xung đột Hamas - Israel nổ ra tháng 10/2023, Bộ Tài chính Israel đã giữ lại số tiền chi trả cho các chi phí hành chính tại Gaza.

Nhằm ngăn chặn khả năng sụp đổ tài chính của chính quyền Palestine, WB kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng hỗ trợ nước ngoài cho vùng lãnh thổ đang bị phong tỏa này. Trợ lý Tổng Thư ký LHQ, ông Abdallah al-Dardari nhấn mạnh, mức độ tàn phá ở Gaza là lớn chưa từng có. Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) ước tính công cuộc tái thiết Dải Gaza sẽ tiêu tốn khoảng 30 đến 40 tỷ USD và đây sẽ là sứ mệnh tái thiết lớn nhất mà cộng đồng quốc tế chưa từng đối phó kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai. LHQ kêu gọi các nước cần hành động nhanh chóng giúp cung cấp lại nhà ở cho người dân Palestine và đưa cuộc sống của người dân ở Gaza trở lại bình thường về mọi mặt kinh tế, xã hội, y tế và giáo dục. Tại hội nghị của các nhà tài trợ quốc tế tại Kuwait diễn ra đầu tháng 5, cộng đồng quốc tế đã đạt cam kết viện trợ bước đầu hơn 2 tỷ USD cho Dải Gaza.

LHQ cho rằng, công cuộc tái thiết này sẽ mất nhiều thập kỷ nếu việc tái thiết Gaza được thực hiện theo quy trình bình thường, song đây là điều người dân Palestine không thể chờ đợi. Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres kêu gọi ngừng bắn lập tức ở dải đất đang bị phong tỏa này và cộng đồng quốc tế cần sớm huy động nguồn tài chính hỗ trợ Palestine. Đây là ưu tiên hàng đầu và cần phải đạt được trong vòng ba năm đầu tiên sau khi chấm dứt chiến sự.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Singapore Lawrence Wong. Ảnh: REUTERS

Xích lại gần hơn

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vừa có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 2 đến 4/3. Chuyến công du kéo dài ba ngày tới “đảo quốc sư tử” được đánh giá là thành công vượt mong đợi, giúp Seoul xích lại gần hơn với quốc gia Đông Nam Á.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Biếm họa: AMORIM

Chính sách thuế gây tranh cãi

Ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ chính sách áp thuế quan toàn cầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mức thuế quan 10%, rồi nâng lên 15%, áp đặt với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

CEO Coupang, ông Park Dae-jun, trả lời báo giới về vụ việc. Ảnh: YONHAP

Vụ rò rỉ thông tin chấn động xứ kim chi

Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc (MSIT) vừa công bố kết quả điều tra chung giữa chính phủ và tư nhân, xác nhận quy mô vụ rò rỉ dữ liệu tại Coupang - nền tảng thương mại điện tử hàng đầu nước này, lớn gấp nhiều lần so báo cáo ban đầu của doanh nghiệp.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Bế tắc chưa lối thoát

Tình trạng bế tắc giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ về vấn đề ngân sách vẫn chưa tìm thấy lối thoát, khiến Chính phủ liên bang Mỹ tiếp tục bị đóng cửa một phần. Phe Dân chủ cương quyết từ chối bỏ phiếu thông qua ngân sách nhằm phản đối các biện pháp kiểm soát nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Điểm nóng chưa hạ nhiệt

Liên quan toan tính của Mỹ về kiểm soát Greenland - một hòn đảo ở Bắc Cực và hiện là lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch - ngày 3/2, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã khởi động quá trình lập kế hoạch quân sự cho một sứ mệnh mang tên “Arctic Sentry”, nhằm tăng cường an ninh ở khu vực này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (bên trái) gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Ảnh: JAPAN TIMES

Tìm kiếm cơ hội hợp tác

Chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Anh Keir Starmer tuần trước là chuyến thăm chính thức đầu tiên của lãnh đạo Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy tại cảng Antwerp. Ảnh: GETTYIMAGES

Thách thức xuyên biên giới của EU

Bất chấp thành công của nhiều chiến dịch chống buôn bán ma túy, Cảnh sát châu Âu (Europol) cảnh báo loại hình tội phạm này vẫn đang có những diễn biến phức tạp, tìm mọi thủ đoạn tinh vi nhằm đưa “cái chết trắng” vào “lục địa già”.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.