Ngô Đức Tuấn (Phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội)
Ngày 30/6 tới đây, các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải theo Thông tư 92/2025/TT-BNNMT bắt đầu có hiệu lực pháp lý. Theo đó, một hàng rào kỹ thuật sẽ được dựng lên nhằm khởi động cho hành trình bảo vệ môi trường mà cụ thể là kiểm soát khí thải đối với xe gắn máy. Cá nhân tôi hoàn toàn ủng hộ lộ trình trên, nhất là trong bối cảnh các loại xe gắn máy cũ nát, hỏng hóc, xả khói đen kịt vẫn được “tận dụng” lưu hành trên đường phố mỗi ngày, mỗi giờ.
Tuy nhiên, có một thực tế là hệ thống kiểm định khí thải chủ yếu vẫn chủ yếu dành cho ô-tô. Trong khi đó, chưa có bất kỳ trung tâm kiểm định nào dành riêng cho xe máy, làm dấy lên lo ngại khi số lượng xe máy ở riêng Thủ đô Hà Nội cũng đã lên tới xấp xỉ 8 triệu chiếc. Có nghĩa là, nếu việc kiểm định được thực hiện chung, khả năng cao các trung tâm vốn đã thường xuyên quá tải với ô-tô sẽ rơi vào trạng thái “vỡ trận” hoặc phải mất hàng chục năm mới kiểm định hết xe máy.
Để giải quyết vấn đề nêu trên, các cơ quan chức năng đề xuất tận dụng các trung tâm bảo dưỡng chính hãng, các garage sửa chữa lớn để tiến hành kiểm định song song. Thế nhưng, thực tế vẫn còn không ít băn khoăn xoay quanh giải pháp này. Do chi phí đầu tư cao và lợi nhuận thấp, khả năng cao sẽ không có nhiều chủ garage mặn mà với việc mua sắm máy móc, tổ chức kiểm định khí thải xe máy, nhất là khi việc này gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Cùng với đó, trình độ chuyên môn của các nhân viên tại những garage này cũng chưa thể bảo đảm sự đồng bộ, và nếu có đào tạo thì cũng lại cần thêm thời gian. Cuối cùng, lo ngại lớn nhất là tính công khai, minh bạch trong quá trình kiểm định. Trong trường hợp các nhân viên kiểm định đã được “xã hội hóa” này cố tình “vẽ bệnh” để ép chủ phương tiện sửa chữa, thay đổi linh kiện liên quan đến khí thải, người dân sẽ phải phản ánh với ai?
