Hai năm trước, Sarah Qanan là một nữ sinh trung học xuất sắc đang chuẩn bị cho kỳ thi cuối kỳ và nuôi dưỡng ước mơ trở thành bác sĩ. Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi kể từ khi vòng xoáy xung đột mới bùng nổ tại Gaza vào tháng 10/2023.
Giống như hàng trăm nghìn người dân nơi đây, gia đình Sarah Qanan phải di dời nhiều lần do chiến sự ngày càng leo thang, nhà cửa bị tàn phá. Nguyện vọng theo học ngành y cũng buộc phải gác lại khi các trường học bị biến thành đống đổ nát hoặc đóng cửa vì giao tranh căng thẳng.
Thay vì tiếp tục theo đuổi con đường đại học như dự định ban đầu, hiện cô gái 18 tuổi này đang sống trong một căn lều tạm bợ ở Gaza.
Sarah Qanan cho biết, cô đã buông xuôi ước mơ của mình, bởi nỗi trăn trở duy nhất lúc này là làm sao để sống sót giữa cuộc chiến tàn khốc đang diễn ra. Nếu tình trạng xung đột hiện nay không sớm chấm dứt, Sarah Qanan cùng hàng trăm nghìn trẻ em ở Gaza sẽ tiếp tục phải nghỉ học và có nguy cơ trở thành “thế hệ bị bỏ rơi”.
Cơ quan cứu trợ người tị nạn Palestine của Liên hợp quốc (UNRWA) vừa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình hình giáo dục tại Gaza khi cho biết, hơn 660.000 trẻ em bị tước mất quyền cơ bản là được đến trường.
Đối với những đứa trẻ ở Gaza, trường học bị đóng cửa đồng nghĩa với việc phải bỏ lỡ những kiến thức quan trọng, các kỳ thi tốt nghiệp và cả giấc mơ vào đại học. Cơ hội dẫn đến một tương lai tốt đẹp hơn cũng vì thế mà dần khép lại trước mắt các em. Hệ quả của xung đột đối với thế hệ trẻ tại Gaza không dừng lại ở việc bị mất kiến thức.
Người phát ngôn của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) Rosalia Bollen khẳng định, mọi khía cạnh trong cuộc sống của các em đều chịu tác động nặng nề khi bị mắc kẹt giữa vòng luẩn quẩn của bạo lực, nỗi sợ hãi và nghèo đói.
Thay vì được đến trường, các em đang ở trong một cuộc chiến sinh tồn khi nạn đói lan rộng và hàng hóa viện trợ khan hiếm. Ngoài ra, kể từ khi chiến sự nổ ra vào tháng 10/2023, khoảng một triệu em phải trải qua những tổn thương tâm lý nghiêm trọng; khoảng 40.500 em chịu đựng chấn thương về thể chất liên quan đến cuộc xung đột, với hơn một nửa trong số đó bị khuyết tật.
Đáng lo ngại, do bom đạn và khói lửa chiến tranh, gần như toàn bộ trường học ở Gaza đã bị phá hủy hoặc hư hại nghiêm trọng. Khoảng 90% trường cần được xây dựng lại hoặc sửa chữa để có thể tiếp tục hoạt động.
Theo Liên hợp quốc, ngay cả khi chiến sự chấm dứt, công cuộc tái thiết còn rất gian nan, đòi hỏi nhiều nguồn lực và khó có thể hoàn thành trong thời gian ngắn, nhất là khi nguồn tài chính cho viện trợ nhân đạo quốc tế đang ngày càng bị thu hẹp.
Trong nỗ lực cứu trợ, UNICEF cùng các nhóm cứu trợ nhân đạo đã thiết lập hàng trăm điểm giảng dạy tại Gaza, để giúp trẻ em không bị gián đoạn việc học. Mỗi lớp học, dù được mở tại các trại tị nạn hay dưới hầm trú ẩn, cũng thắp lên tia hy vọng để những đứa trẻ viết tiếp ước mơ còn dang dở.
Theo UNICEF, trong giai đoạn ngừng bắn kéo dài 6 tuần hồi tháng 1 và tháng 2/2025, khoảng 600 cơ sở giảng dạy đã được thiết lập, mang đến cơ hội học tập cho 173.000 học sinh.
Tuy nhiên, do tình trạng chiến sự ngày càng khốc liệt, dù đã nỗ lực hết sức, nhưng những cố gắng của các tổ chức quốc tế chỉ như muối bỏ bể.
Sau 2 tháng hoạt động ngắn ngủi, khi lệnh ngừng bắn sụp đổ vào tháng 3/2025, gần một nửa số cơ sở giảng dạy lại buộc phải đóng cửa.
Cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas chuẩn bị bước sang năm thứ ba, cũng là năm thứ ba liên tiếp hàng trăm nghìn trẻ em tại tại Gaza bị tước đi quyền được đến trường, quyền được sống trong hòa bình và no ấm như bao bạn bè cùng trang lứa trên thế giới.
Để ước mơ của các em không bị chôn vùi, Liên hợp quốc hối thúc các bên liên quan và cộng đồng quốc tế cùng nỗ lực sớm mang lại hòa bình cho dải đất ven Địa Trung Hải.
