Kinh doanh trong lĩnh vực thời trang, bà Nguyễn Thị Hoa, Phó Giám đốc Công ty TNHH D.Suit Việt Nam (thương hiệu thời trang nam) chia sẻ, mỗi ngày doanh nghiệp phải duy trì nhiều chuyến vận chuyển mỗi ngày, từ xưởng may đến hệ thống cửa hàng, rồi giao sản phẩm cho khách đặt. Chi phí nhiên liệu biến động, các đơn vị vận chuyển bắt đầu điều chỉnh phụ phí. Nhưng với ngành công nghiệp tiêu dùng như thời trang, tăng giá thời điểm này không khác gì “tự bắn vào chân mình”.
Hạn chế tác động đến giá thành
Theo bà Hoa, doanh nghiệp đã chủ động rà soát các khâu vận hành, tối ưu tuyến giao hàng và điều phối kho. Biến động chi phí nhiên liệu cũng có thể lan sang nhiều khâu trong chuỗi sản xuất, từ nguyên phụ liệu cho đến chi phí vận hành các xưởng may. “Chúng tôi ưu tiên tối ưu vận hành trước khi nghĩ đến việc điều chỉnh giá bán. Mục tiêu là giữ giá ổn định để duy trì lượng khách hàng và sức cạnh tranh trên thị trường”, bà Hoa khẳng định.
Trong lĩnh vực bán lẻ, theo ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc thu mua Công ty CP Dịch vụ thương mại tổng hợp WinCommerce, chi phí logistics và vận chuyển hàng hóa có xu hướng tăng, đặc biệt đối với các mặt hàng vận chuyển đường dài hoặc yêu cầu điều kiện bảo quản lạnh như thực phẩm tươi sống. Một số nhóm hàng phụ thuộc nguyên liệu hoặc nguồn cung nhập khẩu còn đang chịu áp lực lớn hơn nữa, như các nhóm hàng thực phẩm, hàng tiêu dùng nhanh, một số mặt hàng nông sản nhập khẩu...
Một số nhà cung cấp rục rịch đề cập tới khả năng điều chỉnh giá bán trong thời gian tới, đặc biệt đối với các nhóm hàng như thực phẩm tươi sống, gia vị, trái cây, thịt và thủy sản nhập khẩu. Mức điều chỉnh có thể dao động khoảng từ 5% đến 20% tùy theo từng nhóm hàng và nguồn cung nguyên liệu.
Trước những biến động này, doanh nghiệp đã chủ động làm việc và trao đổi với các nhà cung cấp nhằm tìm kiếm giải pháp duy trì mức giá hợp lý. Đồng thời, các hệ thống siêu thị và cửa hàng cũng tăng cường triển khai nhiều chương trình khuyến mãi đối với các mặt hàng thiết yếu để hỗ trợ sức mua và chia sẻ một phần áp lực chi phí với người tiêu dùng.
Theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, áp lực từ phía nhà cung cấp đang gia tăng khi khoảng 70-80% đã đề nghị điều chỉnh giá bán do chi phí đầu vào tăng mạnh, từ xăng dầu đến nguyên vật liệu và vận chuyển. Đã xuất hiện tình trạng một số nhà cung cấp tạm ngừng giao hàng để chờ điều chỉnh giá. Nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ gián đoạn nguồn cung hoàn toàn có thể xảy ra.
Trong bức tranh chung có phần khó khăn, các doanh nghiệp đã chủ động thích ứng. Nhiều hệ thống phân phối đang nỗ lực trì hoãn việc tăng giá bằng cách tăng lượng hàng dự trữ và đàm phán với nhà cung cấp nhằm kiểm soát mức điều chỉnh ở ngưỡng thấp nhất. Một số nhà bán lẻ thậm chí chấp nhận chia sẻ một phần chi phí chỉ để duy trì lượng khách hàng.
Tạo nền tảng ổn định thị trường bền vững
Bà Chi cho rằng, khi giá hàng hóa tăng, người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu, kéo theo nhu cầu suy giảm. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào thế khó: Không tăng giá sẽ khó duy trì sản xuất, nếu tăng giá nhanh thì việc tiêu thụ khó khăn.
“Việc giữ ổn định mặt bằng giá không thể chỉ dựa vào nỗ lực riêng lẻ của doanh nghiệp hay hệ thống phân phối, mà cần các giải pháp đồng bộ để kiểm soát chi phí đầu vào, qua đó tạo nền tảng ổn định thị trường một cách bền vững”, bà Chi chia sẻ.
Đồng tình với quan điểm này, TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho biết, các doanh nghiệp nhỏ và vừa phải chấp nhận giảm lợi nhuận hoặc thu hẹp quy mô sản xuất để duy trì hoạt động.
Biến động mạnh của giá năng lượng cũng làm gia tăng rủi ro của doanh nghiệp trong việc lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Khi chi phí nhiên liệu biến động khó lường, doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc dự toán chi phí, xây dựng kế hoạch tài chính và ký kết các hợp đồng dài hạn. Điều này có thể khiến nhiều doanh nghiệp phải thận trọng hơn trong việc mở rộng đầu tư, tuyển dụng lao động hoặc mở rộng thị trường.
Trong bối cảnh đó, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ được thiết kế theo hướng tạo ra nhiều “bộ đệm” nhằm giảm bớt cú sốc chi phí cho nền kinh tế. Cụ thể, trong cơ cấu giá xăng dầu, các loại thuế và phí như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng và thuế bảo vệ môi trường chiếm tỷ trọng đáng kể. “Cơ chế điều chỉnh thuế cần được thiết kế linh hoạt hơn, có thể giảm tạm thời trong giai đoạn giá dầu tăng cao và điều chỉnh trở lại khi thị trường ổn định, qua đó tạo “vùng đệm” chính sách để ổn định chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp”, TS Mạc Quốc Anh đề xuất.
Ngoài ra, Chính phủ cần xem xét các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp thông qua việc điều hành linh hoạt giá nhiên liệu, phí vận tải và một số loại phí liên quan đến logistics. Đồng thời, có thể nghiên cứu giảm hoặc giãn một số loại phí, lệ phí trong hoạt động xuất khẩu, đặc biệt đối với các ngành chịu tác động lớn như nông sản, thủy sản và dệt may.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 14 của Bộ Chính trị về bảo đảm nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu trong tình hình mới. Trong đó, yêu cầu các cơ quan liên quan chủ động các giải pháp điều hành nhằm hạn chế biến động tăng giá nguyên liệu, nhiên liệu trong nước, tránh tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể tạo thêm động lực bằng cách chỉ đạo các tổ chức tín dụng mở rộng khả năng tiếp cận vốn, xem xét cơ chế giãn nợ, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giảm lãi suất cho vay đối với các doanh nghiệp xuất khẩu bị ảnh hưởng bởi chi phí đầu vào tăng và thời gian vận chuyển kéo dài. Các bộ, ngành đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm thị trường thay thế hoặc mở rộng sang các thị trường ít bị ảnh hưởng bởi căng thẳng địa chính trị... Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin về tuyến vận tải, chi phí logistics và các rủi ro trong chuỗi cung ứng để chủ động điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu.
Từ thực tiễn thị trường, đại diện WinCommerce đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần cân đối cung cầu và hỗ trợ phát triển thị trường bán lẻ. Trước hết, cần tiếp tục đẩy mạnh các chương trình kết nối cung cầu giữa địa phương, nhà sản xuất và hệ thống phân phối, qua đó tạo điều kiện để sản phẩm nội địa và đặc sản vùng miền tiếp cận hệ thống bán lẻ hiện đại thuận lợi hơn.
Doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã rất cần cơ chế hỗ trợ trong khâu kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng sản phẩm, giúp rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ và đưa hàng hóa vào hệ thống phân phối nhanh hơn. Tăng cường chia sẻ thông tin và dự báo thị trường giữa cơ quan quản lý và các hệ thống phân phối sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch nguồn hàng khi thị trường có biến động. Đồng thời, các giải pháp tối ưu chi phí logistics và vận tải cũng sẽ góp phần giảm áp lực chi phí trong chuỗi cung ứng, qua đó hỗ trợ ổn định mặt bằng giá bán lẻ.
“Với vai trò là hệ thống bán lẻ phục vụ hàng triệu lượt khách hàng mỗi ngày, WinCommerce sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý, nhà sản xuất và các đối tác trong chuỗi cung ứng nhằm bảo đảm nguồn cung hàng hóa ổn định, góp phần giữ vững nhịp cung ứng cho thị trường”, ông Nguyễn Minh Tâm khẳng định.
