Những ngày giữa tháng 10/2024, chúng tôi đến thăm một số trang trại trực thuộc Công ty cổ phần Thực phẩm GC (GC Food Group Ninh Thuận), một trong những doanh nghiệp đi đầu trong việc áp dụng mô hình NNTH vào sản xuất, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Các trang trại đã thu gom, sử dụng tất cả vỏ, bẹ nha đam từ nhà máy và ủ men vi sinh, nuôi trùn quế phối trộn cùng với phân gia súc, tạo ra phân hữu cơ bón cho cây trồng, giúp cây sinh trưởng tốt.
Trang trại Nắng và Gió ở thôn Phú Thuận, xã Mỹ Sơn, huyện Ninh Sơn có diện tích gần 100 ha trồng các loại cây, như: Táo, nho, ổi, dưa lưới, nha đam, rau sạch được canh tác theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Anh Lê Minh Vương, phụ trách mảng kinh tế NNTH của trang trại chia sẻ: “Bằng cách tận dụng nguồn phân bò sẵn có tại trang trại kết hợp vỏ, lá nha đam đã chế biến thành phân hữu cơ bón cho cây trồng, nhờ đó, giúp tiết kiệm hơn 1 tỷ đồng chi phí mua phân bón mỗi năm. Sản phẩm làm ra luôn bảo đảm chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, được thị trường đón nhận, cho nên hoạt động sản xuất, kinh doanh rất hiệu quả”.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Ninh Thuận Đặng Kim Cương cho biết, những năm qua, ngành nông nghiệp luôn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động và thực hiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích nông hộ hình thành các mô hình kết hợp giữa việc trồng trọt và chăn nuôi, tạo thành vòng tuần hoàn khép kín trong sản xuất đem lại thu nhập cao cho nông dân các vùng nông thôn.
Mấy năm qua, mô hình trồng măng tây xanh kết hợp nuôi bò của ông Phạm Lê Hùng, thôn Từ Tâm 2, xã Phước Hải, huyện Ninh Phước có nhiều nông dân đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm để nhân rộng. Ông Hùng phấn khởi cho biết: Bằng cách tận dụng phân bò phối trộn với nấm Trichoderma ủ hoai, kết hợp với phân vi sinh trùn quế để bón cho 3 sào (3.000 m2) trồng cây măng tây xanh, không chỉ hạn chế thuốc bảo vệ thực vật mà còn giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt, mỗi ngày cho thu hoạch 35 kg, thu nhập hơn 1,5 triệu đồng/ngày. Cùng với đó, ông Hùng lấy phần gốc cây măng tây để sơ chế làm thức ăn cho đàn bò, nhờ đó, đàn bò nuôi tăng trọng nhanh.
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Ninh Thuận Nguyễn Đức Thuận cho biết: Trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp tăng cao, giải pháp sản xuất NNTH là rất phù hợp, nông dân vừa giảm chi phí đầu vào vừa nâng cao hiệu quả kinh tế và hạn chế đáng kể ô nhiễm môi trường.
Thời gian qua, Trung tâm đã tổ chức nhiều đợt tuyên truyền, triển khai các kỹ thuật canh tác theo hướng hữu cơ đối với một số cây trồng; hướng dẫn bảo quản và chế biến thức ăn cho gia súc, sử dụng công nghệ tiên tiến Biogas, Biomas và đệm lót sinh học trong chăn nuôi lợn… Các mô hình NNTH của các tổ chức, cá nhân dần được hình thành cho hiệu quả kinh tế cao hơn so với cách làm truyền thống. Đến nay, toàn tỉnh có 6 doanh nghiệp thực hiện mô hình tuần hoàn và được chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ, Liên minh châu Âu và Nhật Bản, một số nông dân cũng bắt đầu tìm tòi, chuyển hướng sản xuất đạt những kết quả bước đầu.
Tuy nhiên, theo anh Nguyễn Đức Thuận thì việc triển khai mô hình NNTH còn nhiều khó khăn. Nguyên nhân là do diện tích sản xuất thành vùng tập trung, chuyên canh còn quá ít, nhiều vùng thiếu nước, người sản xuất vẫn còn tâm lý e ngại rủi ro. Cùng với đó, công nghệ sản xuất, thu hoạch, chế biến còn khiêm tốn, kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất chưa được đầu tư đồng bộ.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Thuận Trịnh Minh Hoàng cho biết: Theo Đề án phát triển khoa học và ứng dụng, chuyển giao công nghệ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp, Ninh Thuận phấn đấu đến năm 2030, có 50% cơ sở trồng trọt áp dụng công nghệ xử lý, thu gom và tái chế, tái sử dụng phụ phẩm sản phẩm chủ lực, 80% rơm rạ được thu gom và tái sử dụng; các xã nông thôn mới xây dựng ít nhất một mô hình sản xuất NNTH. Có 80% trang trại và 50% hợp tác xã được tiếp cận quy trình quản lý, sử dụng chất thải và tái chế phụ phẩm trong nông nghiệp...
Để đạt mục tiêu trên, Ninh Thuận tập trung phối hợp với các viện, trường và các tổ chức liên quan đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển khoa học-công nghệ, các tiến bộ kỹ thuật trong phát triển mô hình kinh tế NNTH; đồng thời, tỉnh đẩy mạnh triển khai các cơ chế, chính sách khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác xây dựng vùng sản xuất đáp ứng các tiêu chuẩn nông sản an toàn để làm cơ sở nhân rộng mô hình kinh tế NNTH tại các địa phương, hướng đến thành công trong việc tạo ra sản phẩm chất lượng, làm tăng giá trị sản xuất, góp phần hiệu quả với chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh ■
