Ánh sáng lạc quan thúc đẩy hoạt động sản xuất, xuất khẩu
Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, nửa đầu tháng 3-2020, giá trị XK cá tra sang thị trường Mỹ tăng 18,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tín hiệu lạc quan cho các doanh nghiệp XK cá tra đi Mỹ trong bối cảnh cả năm 2019, giá trị XK cá tra sang thị trường này sụt giảm. Tính đến giữa tháng 3-2020, Mỹ là thị trường XK cá tra lớn nhất của Việt Nam, chiếm 18,8% tổng giá trị XK cá tra.
Theo một số doanh nghiệp XK cá tra, kể từ tháng 2-2020, XK cá tra sang Trung Quốc - Hồng Kông đã khởi động trở lại và hoạt động XK đang dần trở lại bình thường. Chỉ trong nửa đầu tháng 3-2020, giá trị XK cá tra sang thị trường này đã gần 13 triệu USD, tăng một triệu USD so với cả tháng 2-2020 trước đó. Nếu tốc độ XK tăng như dự đoán, một số doanh nghiệp XK các tra tự tin nhận định rằng, giá trị XK cá tra sang Trung Quốc trong các tháng tới có thể tăng 40-50%.
Ánh sáng lạc quan đang trở lại ở một số thị trường hy vọng sẽ thúc đẩy hoạt động sản xuất, XK trở lại trong thời gian tới. Hiện nay, giá cá tra nguyên liệu tại đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vẫn đang xoay quanh mức 18.000-18.800 đồng/kg. Đây là mức giá thấp hơn so với cùng kỳ năm trước nhưng đã bắt đầu ổn định dần trong hai tháng trở lại đây. Do tình hình xâm ngập mặn, một số thị trường XK đang tạm lắng khiến cả nhà máy và người nuôi giảm tốc độ thả ao. Sản lượng thu hoạch dự kiến trong hai tháng sắp tới giảm. Tuy nhiên, đây lại là điều kiện để giá cá tra nguyên liệu có thể tăng trong thời gian tới.
Tại một số thị trường XK lớn khác như: EU, ASEAN, Brazil, Mexico, Colombia, Australia vẫn giảm. Tính đến nửa đầu tháng 3-2020, giá trị XK cá tra sang ASEAN giảm 25,2%; EU giảm 47,3%; Brazil giảm 14,3%, Mexico giảm 57,5% so với cùng kỳ năm trước. Tình hình dịch bệnh Covid-19 đang ảnh hưởng lớn tới thị trường EU khi hoạt động vận chuyển hàng hóa, giao nhận không thể thực hiện được do chính sách phong tỏa nhằm kiểm soát dịch bệnh. Tuy nhiên, hiện nay, nhu cầu tiêu thụ hàng thủy sản, trong đó có cá tra tại các siêu thị châu Âu có chiều hướng gia tăng.
Chủ động nguồn nguyên liệu khi thị trường phục hồi
Không chỉ riêng sản phẩm cá tra Việt Nam bị ảnh hưởng vì dịch bệnh, sản phẩm cá thịt trắng của Nga cũng đang bị giảm giá do các nhà máy chế biến của Trung Quốc đóng cửa suốt hai tháng đầu năm và mới mở cửa trở lại. Trước khi đi vào làm việc, toàn bộ công nhân của các nhà máy tại Trung Quốc bị cách ly 14 ngày, tình trạng khan hiếm công nhân cũng khiến cho nhà máy chưa thực sự ổn định sản xuất. Tuy nhiên, kể từ tháng 3-2020, các nhà máy chế biến cá thịt trắng, cá rô phi của Trung Quốc cũng đã đi vào ổn định.
Trước mắt, trong tháng 4-2020, có thể tại một số thị trường XK, giá trị XK cá tra vẫn tiếp tục giảm so với cùng kỳ năm ngoái do hoạt động vận chuyển hàng hóa bị gián đoán, nhưng những động thái khởi sắc từ một số thị trường lớn giúp cho các doanh nghiệp có thể nhận ra những tích cực trong thời gian tới đây. Hiện nay, để tiếp tục đồng hành cùng Chính phủ trong việc cách ly xã hội, các doanh nghiệp cá tra cần tiếp tục tuyên truyền, khuyến khích công nhân tự giác chấp hành, thực hiện đầy đủ các biện pháp tự bảo vệ mình và bảo vệ sức khỏe chung của nhà máy.
Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN-PTNT) cho rằng, các doanh nghiệp XK cẩn phải theo dõi diễn biến của dịch Covid-19, xem xét kỹ lưỡng trong việc ký kết hợp đồng XK, hạn chế tối đa tình trạng hoãn hoặc dừng các đơn hàng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất kinh doanh để chủ động nguồn nguyên liệu khi thị trường hồi phục (dự báo tháng 6, tháng 7 tới).
* Doanh nghiệp thủy sản nỗ lực vượt khó trong bối cảnh dịch Covid-19
