Nhiều điểm mới về giám định tư pháp

Luật Giám định tư pháp năm 2025, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5, hoạt động giám định tư pháp không chỉ do các tổ chức giám định tư pháp công lập mà còn được thực hiện tại Văn phòng Giám định tư pháp, không chỉ giám định “bó hẹp” phục vụ hoạt động tố tụng mà còn được thực hiện các giám định ngoài tố tụng phục vụ nhu cầu người dân.

Giám định viên Trung tâm Pháp y Hà Nội đang tiến hành các bước xét nghiệm, giám định ADN.
Giám định viên Trung tâm Pháp y Hà Nội đang tiến hành các bước xét nghiệm, giám định ADN.

Với nhiều điểm mới như mở rộng xã hội hóa giám định tư pháp, bổ sung và hoàn thiện các hành vi bị nghiêm cấm, mở rộng thẩm quyền và năng lực tổ chức giám định công lập, cải cách trình tự, thủ tục giám định, rút ngắn thời hạn giám định tư pháp, bổ sung văn bản điện tử ghi lại quá trình giám định tư pháp,… Luật Giám định tư pháp năm 2025 được kỳ vọng sẽ tạo cú huých cho công tác này, đồng thời mở ra cơ hội rất lớn phục vụ nhu cầu người dân.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Yến, Giám đốc Trung tâm pháp y Hà Nội (Sở Y tế Hà Nội), cho phép thực hiện giám định ngoài tố tụng trong luật mới là quy định rất cởi mở, tiếp cận với các nước phát triển, phù hợp nhu cầu dân sự ngày càng cao của người dân hiện nay. Thí dụ giám định ADN với việc xác định huyết thống, xác định nhân thân để trao quyền thừa kế; giám định các tổn thương nghi do bị xâm hại, tai nạn trước khi gửi yêu cầu lên cơ quan tố tụng... hoặc làm căn cứ cho các hoạt động bảo hiểm, bồi thường dân sự.

Với lĩnh vực pháp y, một lĩnh vực chiếm tỷ lệ lớn nhất trong Luật Giám định tư pháp, Luật vừa mở ra cơ hội bứt phá trong bối cảnh mới song cũng đặt ra những yêu cầu cao. Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Yến nhận định, xã hội ngày càng đòi hỏi tính minh bạch, công bằng, hoạt động tố tụng ngày càng đặt ra tiêu chuẩn khắt khe về chứng cứ khoa học đối với công tác giám định.

“Giám định pháp y không dừng lại ở việc “xác định thương tích hay nguyên nhân tử vong”, mà đã trở thành một mắt xích quan trọng bảo đảm sự thật khách quan của vụ án. Nếu trước đây, yêu cầu lớn nhất là “đúng”, thì hiện nay phải là “đúng, đủ và có thể kiểm chứng”. Mỗi kết luận giám định là kết quả chuyên môn, và là một “chứng cứ khoa học” có tác động trực tiếp đến số phận pháp lý của con người”, bác sĩ Yến chia sẻ.

Luật Giám định tư pháp năm 2025 là một bước chuyển rất quan trọng, “chuẩn hóa lại toàn bộ hệ thống giám định” theo hướng hiện đại và hội nhập với nhiều yếu tố thúc đẩy các tổ chức giám định tư pháp phát triển về chuyên môn và năng lực pháp lý, tự chủ trong vấn đề tài chính. Công nghệ thông tin và công nghệ số ngày càng được đẩy mạnh giúp nâng cao độ chính xác, rút ngắn thời gian giám định, đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng truy xuất dữ liệu.

Góp ý vào dự thảo nghị định quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp năm 2025 về nội dung thành lập các Văn phòng Giám định tư pháp - tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập, ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Trưởng phòng Bổ trợ tư pháp, Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, cần quy định đồng bộ về thẩm quyền phê duyệt đề án với các lĩnh vực bổ trợ tư pháp khác như công chứng hay thừa hành viên.

Việc đề xuất giao toàn bộ thẩm quyền từ phê duyệt đề án thành lập đến cấp giấy đăng ký hoạt động cho Văn phòng Giám định tư pháp về Sở Tư pháp là chưa hợp lý, gây mất cân đối trong hệ thống quản lý, mâu thuẫn với quy định về thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm các chức danh này đang thuộc về Ủy ban nhân dân tỉnh. Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị giữ nguyên thẩm quyền phê duyệt đề án thành lập do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Xuân Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Hình sự (C09), Bộ Công an đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định về hoạt động của Văn phòng Giám định tư pháp nhằm bảo đảm kết luận giám định tuân thủ quy chuẩn, quy trình chuyên môn và bảo đảm chất lượng, do kết luận giám định có giá trị chứng cứ trong tố tụng.

Về xã hội hóa hoạt động giám định, luật cho phép mở rộng xã hội hóa thông qua Văn phòng Giám định tư pháp và tổ chức giám định theo vụ việc. Đây là hướng đi đúng, song cũng tiềm ẩn rủi ro về chất lượng và đạo đức nghề nghiệp nếu thiếu cơ chế kiểm soát. Vì vậy, cần đặt ra tiêu chuẩn rõ ràng về điều kiện hành nghề, cơ chế cấp phép, công nhận, đình chỉ, thu hồi đối với tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập.

Có thể bạn quan tâm

Nhân viên y tế xã Hiệp Phước đến nhà khám sức khỏe cho người cao tuổi.

Thành phố Hồ Chí Minh đưa khám sức khỏe đến tận nhà người dân yếu thế

Trước thực tế không phải mọi người đều có điều kiện đến các điểm khám sức khỏe tập trung, đơn cử như người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người mắc bệnh mạn tính nặng, việc di chuyển trở thành rào cản khiến họ khó tiếp cận dịch vụ y tế, dù đây là nhóm cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên nhất.

Ê-kíp thực hiện ca ghép thận tại Bệnh viện Nhân dân 115.

Ghép thận lần thứ ba thành công cho bệnh nhân từng hai lần thải ghép

Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115, Thành phố Hồ Chí Minh vừa thực hiện thành công ca ghép thận lần thứ ba cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối có tiền sử hai lần ghép thận thất bại và bất thường mạch máu phức tạp. Đây là ca ghép thận thứ ba đầu tiên tại bệnh viện và là trường hợp thứ hai được ghi nhận tại Việt Nam.

Ê-kíp bác sĩ tiến hành ghép tạng cho người nhận.

Chạy đua với "thời gian vàng" để trao cơ hội sống từ 2 nguồn tạng hiến

Mỗi phút đều quý giá khi gan và tim hiến được điều phối từ 2 bệnh viện khác nhau cùng về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong một ngày. Sự phối hợp khẩn trương, đồng bộ giữa các đơn vị đã giúp 2 ca ghép diễn ra thành công, lan tỏa ý nghĩa nhân văn từ nghĩa cử hiến tạng và tinh thần sẻ chia vì sự sống.

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Du lịch y tế đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch thế giới. Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng mạnh, chi phí điều trị ngày càng cao, thời gian chờ khám chữa bệnh kéo dài và, ngày càng nhiều người sẵn sàng vượt qua biên giới để tìm kiếm dịch vụ y tế phù hợp hơn.

Cán bộ y tế tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi để phòng các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hà Nội.

Cúm mùa có thể gây biến chứng nặng ở cả người trẻ khỏe mạnh

Theo bác sĩ chuyên khoa cấp II Nguyễn Trung Cấp, phần lớn bệnh nhân mắc cúm mùa có diễn biến nhẹ với các triệu chứng thường gặp như sốt, ho, đau mỏi người, sổ mũi và có thể hồi phục sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ bệnh nhân tiến triển nặng, thậm chí tử vong do các biến chứng của bệnh.

Kiến tạo "tấm lưới y tế" cho du lịch khám phá tại Việt Nam

Kiến tạo "tấm lưới y tế" cho du lịch khám phá tại Việt Nam

Từ độ cao hơn 6.000m trên cao nguyên Tây Tạng đến những cung leo núi ở Nepal, những hang động sâu hay vùng biển dành cho thợ lặn, phía sau mỗi hành trình mạo hiểm đều là một hệ thống bảo đảm an toàn được chuẩn bị kỹ lưỡng: bảo hiểm, cứu hộ, trực thăng y tế, bệnh viện và mạng lưới phản ứng nhanh.

Kiểm tra hạ tầng, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số, bệnh án điện tử tại các bệnh viện trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: TRUNG TUYẾN)

Nền tảng xây dựng bệnh viện thông minh

Chuyển đổi số lĩnh vực y tế giờ đây không chỉ là nhiệm vụ của từng cá nhân, từng đơn vị, mà còn là điều kiện tiên quyết để hình thành hạ tầng dữ liệu quốc gia, phục vụ quản lý, điều hành, nhất là hướng tới xây dựng hệ thống bệnh viện thông minh.

Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, thay vì phải trải qua một cuộc đại phẫu với việc tháo rời và tái tạo lại gần như toàn bộ khối xương trán-ổ mắt, nhiều bệnh nhi hiện nay đã được điều trị bằng kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán-ổ mắt.

Bước tiến trong điều trị dị tật sọ mặt: Mỗi ngày kéo giãn xương 1mm thay thế đại phẫu

Thay vì phải trải qua cuộc đại phẫu bóc tách và tái tạo toàn bộ vùng trán-ổ mắt, nhiều trẻ mắc dị tật dính liền sớm khớp sọ tại Bệnh viện Nhi Trung ương được điều trị bằng kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán-ổ mắt. Chỉ với tốc độ 1mm mỗi ngày, xương mới dần hình thành, giúp điều chỉnh biến dạng khuôn mặt.

Các bệnh nhân khỏe mạnh xuất viện.

Vụ 8 công nhân ngộ độc khí H₂S ở Ninh Bình: 5 người xuất viện, 3 trường hợp tiếp tục điều trị

Sau nhiều ngày điều trị tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, đến nay, 5/8 công nhân bị ngộ độc khí hydro sulfide (H₂S) đã được xuất viện. Hai trường hợp ngộ độc nặng vẫn đang được theo dõi tổn thương tim, một người bệnh tiếp tục điều trị do phát hiện thêm vấn đề sức khỏe.

Điều dưỡng trưởng Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương bị một nhóm người hành hung. (Ảnh: MXH)

Bộ Y tế yêu cầu làm rõ vụ điều dưỡng bị hành hung

Sau vụ việc một điều dưỡng trưởng khoa tại Bệnh viện Đa khoa Hải Dương bị một nhóm người hành hung ngay trong bệnh viện và tại nhà riêng, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã có văn bản đề nghị Sở Y tế thành phố Hải Phòng khẩn trương phối hợp điều tra, xử lý nghiêm vụ việc.

Ê-kíp bác sĩ Bệnh viện K thực hiện ca phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÁI HÀ)

Phẫu thuật thành công cho bệnh nhân ung thư phổi bằng kỹ thuật tạo hình phế quản

Thay vì phải cắt bỏ toàn bộ một lá phổi như nhiều trường hợp ung thư phổi trước đây, các bác sĩ Bệnh viện K đã áp dụng thành công kỹ thuật tạo hình phế quản (Sleeve) – một trong những kỹ thuật khó của ngoại khoa lồng ngực giúp loại bỏ khối u, bảo tồn tối đa nhu mô phổi và chức năng hô hấp cho người bệnh có khối u phổi lớn.

Khám sàng lọc cho sản phụ.

Năm địa phương công bố mức hỗ trợ cụ thể khuyến khích các gia đình sinh đủ 2 con

Theo Cục Dân số, Bộ Y tế, đã có 8/34 tỉnh, thành phố trình Hội đồng nhân dân ban hành các chính sách hỗ trợ đặc thù nhằm thực hiện hiệu quả mục tiêu của Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế. Trong đó, có 5 địa phương đã ban hành chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ 2 con với mức hỗ trợ cụ thể.

Cán bộ y tế Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chuẩn bị thuốc cấp phát cho người bệnh điều trị nội trú. (Ảnh: MINH NGHĨA)

Định vị vai trò của dược bệnh viện

Để bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng; công tác dược cần chuyển mạnh từ tư duy cung ứng sang quản trị toàn diện việc sử dụng thuốc, đưa dược sĩ lâm sàng trở thành thành viên của nhóm điều trị…

Các y, bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn sức khỏe cho người dân trên địa bàn xã A Lưới 4.

Lan tỏa tinh thần tình nguyện vì sức khỏe cộng đồng ở vùng cao A Lưới

Đoàn viên thanh niên Khoa Quốc tế-Đại học Huế phối hợp Bệnh viện đa khoa Quốc tế Huế tổ chức chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại xã A Lưới 4. Đây là hoạt động hưởng ứng Chiến dịch Mùa hè xanh, mang dịch vụ y tế đến với người dân vùng cao, góp phần lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm vì cộng đồng.

Phường Hải An (Hải Phòng) phối hợp Bệnh viện Hữu nghị Việt-Tiệp và Bệnh viện đa khoa Quốc tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người có công cao tuổi, người khuyết tật cao tuổi và thành viên hộ cận nghèo cao tuổi trên địa bàn.

Không "khoán trắng" cho ngành y tế trong chăm sóc sức khỏe toàn dân

Theo Sở Y tế Hải Phòng, công tác triển khai khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân đến nay được kích hoạt đồng bộ trên 114/114 xã, phường, đặc khu; bảo đảm 100% người dân thuộc các hộ nghèo, gia đình chính sách và đồng bào khu vực hải đảo khó khăn đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế hoàn toàn miễn phí.