Nỗ lực giúp bé sinh non 24 tuần phát triển bình thường
Chào đời khi mới 24 tuần 1 ngày tuổi, bé gái chỉ nặng vỏn vẹn 500 gram. Khi 11 ngày tuổi, bé được chuyển khẩn cấp đến Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Phụ Sản Trung ương trong tình trạng nguy kịch.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Phạm Hoàng Thái, Trung tâm Sơ sinh, đây là trường hợp đặc biệt sinh non ở tuần 24, đối mặt với rất nhiều khó khăn như còn ống động mạch, phải thở máy kéo dài, nguy cơ nhiễm trùng, vấn đề dinh dưỡng và đặc biệt là tối ưu hóa sự phát triển của não bộ.
Hầu hết các cơ quan của trẻ sinh non đều chưa trưởng thành, vì vậy quá trình điều trị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa và phải được theo dõi, chăm sóc rất sát sao trong suốt thời gian nằm viện.
"Với những trẻ sinh cực non như vậy, vấn đề quan trọng nhất là phải tối ưu hóa việc chăm sóc trong giai đoạn đầu đời, đặc biệt là hô hấp, tuần hoàn và dinh dưỡng. Trong suốt 11 ngày đầu sau sinh, bé chưa thể ăn qua đường tiêu hóa, hoàn toàn phải nuôi dưỡng bằng đường tĩnh mạch. Trong những ngày đầu điều trị, mục tiêu của chúng tôi là nhanh chóng ổn định các chức năng sống và từng bước giúp bé bắt kịp đà tăng trưởng", bác sĩ Thái cho hay.
Suốt hơn 90 ngày nuôi trong lồng ấp, từng nhịp thở của con được giữ gìn bằng những kỹ thuật hồi sức sơ sinh chuyên sâu, kinh nghiệm và sự tận tâm của đội ngũ các bác sĩ đã cùng gia đình viết tiếp hành trình của sự sống.
Theo bác sĩ Thái, mục tiêu điều trị đối với trẻ sinh cực non không dừng lại ở việc cứu sống mà còn là tối ưu sự phát triển lâu dài, đặc biệt là phát triển não bộ. Ở tuần thai thứ 24, não bộ của thai nhi vẫn còn rất non nớt, các cấu trúc quan trọng vẫn đang trong quá trình hình thành. Vì vậy, việc giúp não bộ phát triển tương đương trẻ đủ tháng là một thách thức rất lớn.
"Đối với trường hợp này, chúng tôi rất vui vì sự phát triển thần kinh của bé hiện nay khá tốt. Các mốc phát triển hiện tại đều phù hợp với tuổi hiệu chỉnh. Bé đã có các phản xạ sơ sinh tốt, phản xạ bú tốt và đang phát triển theo đúng lộ trình", bác sĩ Thái cho hay.
Một vấn đề rất quan trọng khác là còn ống động mạch. Ở trẻ sinh cực non, ống động mạch thường tồn tại với kích thước lớn, làm tăng gánh cho tim và gây suy tim. Với những trẻ sinh ở khoảng 23–24 tuần tuổi thai, tỷ lệ còn ống động mạch có ý nghĩa huyết động rất cao. Nếu không được kiểm soát tốt sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuần hoàn và nhiều cơ quan khác.
Rất may mắn, ở trường hợp này, các bác sĩ đã kiểm soát tốt tình trạng còn ống động mạch. Đến thời điểm hiện tại, chức năng tim của bé đã gần như trở về bình thường.
Nhờ quá trình điều trị toàn diện, hiện các mốc phát triển của em bé đều phù hợp với tuổi hiệu chỉnh. Bé có phản xạ bú tốt, các phản xạ sơ sinh đầy đủ và đang phát triển theo đúng lộ trình.
“Chúng tôi hy vọng em bé sẽ tiếp tục bắt kịp các mốc tăng trưởng như những trẻ sinh đủ tháng”, bác sĩ nói.
Từ em bé chỉ 500 gram, con đã đạt 1,8kg, tự thở, bú sữa mẹ tốt và đủ điều kiện xuất viện là một cái kết vỡ òa, là minh chứng cho sức sống phi thường của em bé và những nỗ lực bền bỉ của tập thể y, bác sĩ Trung tâm Sơ sinh.
Vì sao trẻ sinh dưới 25 tuần là nhóm bệnh nhân khó chăm sóc nhất?
Theo các chuyên gia sơ sinh, trẻ sinh dưới 28 tuần, đặc biệt dưới 25 tuần tuổi thai, là nhóm bệnh nhân khó chăm sóc nhất bởi khả năng sống còn rất mong manh và nguy cơ biến chứng cao.
Nguy cơ đầu tiên là khả năng kém hấp thu dinh dưỡng. Khi còn trong bụng mẹ, em bé được nuôi dưỡng hoàn toàn qua nhau thai. Nhưng khi sinh quá sớm, nguồn cung cấp dinh dưỡng đó bị cắt đột ngột, trong khi nhu cầu tăng trưởng của các bé lại rất lớn.
"Dinh dưỡng tĩnh mạch chỉ đáp ứng được một phần, còn hệ tiêu hóa của trẻ sinh cực non thì chưa trưởng thành, nên việc nuôi ăn qua đường tiêu hóa vô cùng khó khăn. Đây là yếu tố quyết định rất lớn đến khả năng tăng trưởng và phát triển của em bé", bác sĩ Thái cho hay.
Ở trẻ sinh cực non, hệ miễn dịch gần như chưa hoàn thiện, khả năng chống lại vi khuẩn và virus rất kém. Thực tế, nhiều trẻ sinh cực non sẽ trải qua ít nhất một hoặc hai đợt nhiễm trùng nặng trong quá trình điều trị. Mỗi lần như vậy đều là một thử thách rất lớn, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của em bé.
Một vấn đề được các bác sĩ đặc biệt lưu tâm ở trẻ sinh non chính là vấn đề hô hấp. Khi còn trong bụng mẹ, phổi chưa phải hoạt động. Nhưng khi sinh quá sớm, phổi non nớt buộc phải đảm nhận chức năng hô hấp ngay lập tức. Vì vậy, các bé thường phải thở máy trong thời gian dài và rất dễ mắc bệnh phổi mạn tính của trẻ sinh non. Quá trình cai máy thở cũng rất khó khăn. Chỉ cần thêm một đợt viêm phổi hoặc nhiễm virus, tình trạng hô hấp có thể diễn biến nặng trở lại.
"Tại trung tâm, chúng tôi đặc biệt chú trọng kiểm soát nhiễm khuẩn, tối ưu dinh dưỡng, hỗ trợ hô hấp và áp dụng các biện pháp bảo vệ phổi để hạn chế tối đa tổn thương lâu dài", bác sĩ Thái nhấn mạnh.
Theo bác sĩ Thái, đối với trẻ sinh cực non, khoảng thời gian điều trị tại bệnh viện tuy kéo dài 2-3 hoặc thậm chí 4 tháng, nhưng thực ra chỉ là một giai đoạn rất ngắn trong cả quá trình phát triển của các bé. Những ảnh hưởng do sinh non có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí đến 18 tuổi. Vì vậy, sau khi xuất viện, việc đồng hành của gia đình có ý nghĩa vô cùng quan trọng.
Do đó, bác sĩ Thái chia sẻ, các cha mẹ có con sinh non hãy kiên trì và tự tin đồng hành cùng con; đưa trẻ tái khám đúng lịch để theo dõi sát sự phát triển về thần kinh, vận động, thị giác, thính giác cũng như các chỉ số tăng trưởng. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu chậm phát triển nào thì cần can thiệp càng sớm càng tốt.
Bên cạnh đó, gia đình cần tạo cho trẻ một môi trường chăm sóc an toàn, giàu dinh dưỡng, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và luôn phối hợp chặt chẽ với bác sĩ trong suốt quá trình theo dõi. Việc chăm sóc sau xuất viện có vai trò rất quan trọng, giúp trẻ sinh cực non có cơ hội phát triển tối ưu và hòa nhập với cuộc sống như những trẻ bình thường.
![[Video] Phú Thọ: Cứu sống trẻ 15 tháng tuổi bị ong vò vẽ đốt 60 nốt](https://cdn.nhandan.vn/images/3883af5deaaac3167e637b7d16f14779e6f22e8c2ba788d9e5c46e8ab4a4a4e21a8cabf825e86296ae43502a0fa1ab7d/da.jpg.avif)
