Thực hiện quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định số 164/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 của Chính phủ quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội và cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, sổ bảo hiểm xã hội sẽ được cấp bằng bản điện tử, chậm nhất là ngày 1/1/2026 và có giá trị pháp lý như sổ bảo hiểm xã hội bằng bản giấy và sổ bảo hiểm xã hội bản giấy được cấp khi người tham gia có yêu cầu.
Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 quy định, cơ quan Bảo hiểm xã hội có trách nhiệm “Ban hành mẫu sổ bảo hiểm xã hội, mẫu hồ sơ bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội”.
Trên cơ sở các quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, để công tác cấp sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử kịp thời, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, đề xuất, xin ý kiến Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội về dự thảo mẫu sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử tại Công văn số 4756/BHXH-TST ngày 19/12/2024.
Tại khoản 2 Điều 8 Nghị định số 164/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội và cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm quy định, sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử là sổ bảo hiểm xã hội được Bộ Tài chính tạo lập bằng phương tiện điện tử.
Hiện nay, cùng với việc tập trung, dồn lực triển khai công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy cùng với các cơ quan, địa phương trong cả nước, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đang tích cực nghiên cứu, xây dựng để hoàn thiện sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử để xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Tài chính ban hành, bảo đảm thời gian theo quy định.
Sổ bảo hiểm xã hội điện tử chứa đựng thông tin và có giá trị pháp lý như sổ bảo hiểm xã hội bản giấy. Dự kiến, quy trình cấp, quản lý sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử không có thay đổi so với quy định trước. Trong trường hợp phát hiện gian lận, giả mạo, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ tạm thời thu hồi sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử trên cơ sở dữ liệu nhằm bảo đảm quyền lợi và quản lý thông tin tham gia bảo hiểm xã hội của người lao động được chính xác, minh bạch.
Có thể thấy, việc triển khai sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử để thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh giao dịch điện tử, mở rộng cung cấp các dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý bảo hiểm xã hội và tạo thuận lợi, tăng sự hài lòng cho người dân và doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội. Đồng thời, việc cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử sẽ mang lại nhiều lợi ích thiết thực.
Theo đó, người tham gia bảo hiểm xã hội có thể theo dõi thường xuyên, cập nhật kịp thời mọi lúc, mọi nơi kết quả đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động-bệnh nghề nghiệp và có thể sử dụng sổ bảo hiểm xã hội điện tử để thực hiện các thủ tục hành chính liên quan trên môi trường điện tử.
Mặt khác, người lao động tiết kiệm được thời gian do không phải làm thủ tục cấp lại sổ bảo hiểm xã hội nếu không may sổ bị mất, hỏng. Đồng thời, không phải bảo quản như sổ bảo hiểm xã hội giấy và không phải xuất trình sổ bảo hiểm xã hội giấy khi làm thủ tục thanh toán các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp.
Đối với đơn vị sử dụng lao động, giảm được khối lượng công việc phát sinh khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến việc cấp sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Đối với cơ quan Bảo hiểm xã hội, sổ bảo hiểm xã hội bản điện tử được cung cấp trên ứng dụng VNEID, VssID - Bảo hiểm xã hội số giúp tiết kiệm chi phí in, phát hành sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế bản giấy và giảm thiểu nhân lực làm công tác cấp sổ, thẻ. Đặc biệt, giải quyết được tình trạng mua bán, cầm cố, chuyển nhượng, thế chấp sổ bảo hiểm xã hội làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động.
Ngoài ra, khi thực hiện liên thông được dữ liệu với trung tâm dịch vụ việc làm sẽ phát hiện, ngăn chặn được kịp thời việc giải quyết hưởng bảo hiểm thất nghiệp không đúng quy định. Việc lưu trữ trên cơ sở dữ liệu còn tạo thuận lợi, giúp dễ tra cứu, theo dõi, kiểm tra, giảm không gian lưu trữ hồ sơ.
Đối với Trung tâm dịch vụ việc làm việc triển khai sổ bảo hiểm xã hội điện tử trên ứng dụng VNEID, VssID, kết nối dữ liệu giữa trung tâm dịch vụ việc làm và cơ quan Bảo hiểm xã hội, hoàn toàn có thể cho phép người tham gia nộp hồ sơ bằng hình thức trực tuyến mà không cần đến trực tiếp, giảm tải cho các trung tâm dịch vụ việc làm và tạo thuận lợi cho người tham gia.
