Tuyên Quang là tỉnh miền núi biên giới phía bắc, với dân số hơn 1,8 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số có hơn 1,3 triệu người, chiếm hơn 72% dân số, chủ yếu là các dân tộc Tày, Dao, H'Mông. Toàn tỉnh có 5 dân tộc rất ít người, gồm: Lô Lô, Cờ Lao, Pà Thẻn, Bố Y, Pu Péo.
Trong giai đoạn 2023-2025, các phong trào thi đua yêu nước vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh đã được triển khai sâu rộng, đồng bộ và thực chất. Qua đó, đã xuất hiện nhiều điển hình tiêu biểu là đồng bào dân tộc thiểu số, nổi bật trên nhiều lĩnh vực.
Sau thời gian trăn trở, làm thế nào để thoát nghèo ngay trên mảnh đất quê hương, ông Mai Văn Phi đã cùng các thành viên thành lập Hợp tác xã Thương mại Dịch vụ và Sản xuất Long Hải. Với hướng đi mới đa ngành nghề, hợp tác xã (HTX) do ông Phi làm Giám đốc đã tạo việc làm tại chỗ, ổn định đời sống của người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương.
Ngay từ khi mới thành lập, xác định may mặc là ngành nghề kinh doanh chính, phù hợp trình độ lao động tại địa phương, HTX đã chú trọng đào tạo tay nghề, tổ chức sản xuất theo dây chuyền, liên kết với doanh nghiệp để tiếp nhận các đơn hàng xuất khẩu. Mỗi năm, doanh thu của HTX đạt từ 14-20 tỷ đồng. Riêng năm 2025, đạt 17,5 tỷ đồng và tạo việc làm ổn định cho 180 lao động, chủ yếu là người dân địa phương. Ngoài ra, HTX còn chú trọng phát triển nông nghiệp bền vững, hướng đến sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, nông nghiệp hữu cơ và quản lý hơn 30 ha cây trồng gồm: Cam sành, cam Vinh, cam V2, chanh tứ thì, măng tre bát độ...
Ông Mai Văn Phi cho biết, thời gian tới, HTX sẽ tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, ưu tiên thu hút lao động là đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương và các khu vực lân cận, giúp người dân thuận tiện đi lại và có thu nhập ổn định. Cùng với đó, mở rộng thị trường, liên kết doanh nghiệp, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm. Chuẩn hóa quy trình OCOP, dán tem truy xuất nguồn gốc; đưa sản phẩm nông nghiệp lên các sàn thương mại điện tử như Shopee, TikTok shop, PostMart… để vươn đến các thị trường lớn, tiềm năng. Đồng thời, tích cực tham gia các hoạt động, đóng góp kinh phí cho các phong trào thi đua, an sinh xã hội tại địa phương.
Tại xã Thanh Thủy, những năm qua, đảng viên là người dân tộc thiểu số đã trở thành những tấm gương lan tỏa, tạo niềm tin tưởng trong bản làng mình. Với phương châm “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau”, đảng viên Lý Đức Dân đã quyết tâm xây dựng thương hiệu Chè chốt 468 theo tiêu chuẩn hữu cơ. Nhận thấy tiềm năng, giá trị của chè Shan tuyết cổ thụ, năm 2017, Dân đã vận động 13 hộ gia đình trong thôn thành lập HTX Trồng và chế biến chè Thanh Thủy. Từ đó, hồi sinh thương hiệu Chè chốt nổi tiếng một thời. Riêng sản phẩm Chè chốt 468 đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, với giá bán ra thị trường 400.000 đồng/kg; dòng cao cấp một tôm, một lá có giá 2 triệu đồng/kg. Mỗi năm, HTX thu mua khoảng 10 tấn chè búp tươi và tạo việc làm cho gần 30 lao động thường xuyên và lao động thời vụ.
“Đến nay, vùng nguyên liệu chè Shan tuyết của HTX đã mở rộng lên hơn 170 ha; các xã viên nắm chắc quy trình kỹ thuật chăm sóc, thu hái chè theo tiêu chuẩn hữu cơ cho năng suất, sản lượng cao hơn trước. Những năm tới, HTX sẽ tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh của vùng chè Shan tuyết cổ thụ, góp phần nâng cao thu nhập cho các thành viên”, Lý Đức Dân chia sẻ.
Tại Hội nghị biểu dương 300 điển hình tiên tiến trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đồng chí Lê Thị Kim Dung, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Tuyên Quang nhấn mạnh: “Những năm qua, đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đã phát huy vai trò chủ thể, chủ động vươn lên bằng nội lực. Nhiều điển hình tiêu biểu đã mạnh dạn đổi mới tư duy sản xuất, chuyển từ canh tác nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, liên kết theo chuỗi giá trị; tích cực ứng dụng khoa học-kỹ thuật, cơ giới hóa, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện từng vùng. Các mô hình kinh tế hộ, tổ hợp tác, HTX du lịch cộng đồng do đồng bào làm chủ ngày càng phát huy hiệu quả, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo bền vững của địa phương”.
