Nhận diện 2 nhóm u lympho
Bác sĩ Kiều thị Vân Oanh, Trung tâm Huyết học và Truyền máu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, u lympho không phải là một căn bệnh đơn lẻ, mà là một thuật ngữ chung cho một nhóm các bệnh ung thư của hệ bạch huyết.
Về cơ bản, u lympho được chia thành hai nhóm chính với những đặc điểm và tiên lượng khác nhau.
Nhóm đầu tiên là U lympho Hodgkin, đặc trưng bởi sự hiện diện của một loại tế bào bất thường gọi là tế bào Reed-Sternberg. Bệnh thường tiến triển chậm, đáp ứng tốt với điều trị và có tiên lượng tốt nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Nhóm còn lại và cũng là nhóm phổ biến hơn là U lympho không Hodgkin (Non-Hodgkin Lymphoma - NHL). Đây là nhóm bệnh vô cùng đa dạng với hơn 60 phân nhóm khác nhau.
Sự phức tạp này khiến cho biểu hiện và diễn tiến của U lympho không Hodgkin cũng rất khác biệt, từ những thể phát triển chậm, tiềm tàng (indolent) đến những thể tiến triển rất nhanh, rầm rộ (aggressive).
Việc phân loại chính xác thể u lympho là bước tối quan trọng để lựa chọn phương án điều trị phù hợp nhất, quyết định đến thành công của cả quá trình.
Đừng bỏ qua những dấu hiệu nổi hạch ở cơ thể
Một trong những thách thức lớn nhất của u lympho là các triệu chứng ban đầu thường rất mơ hồ và không đặc hiệu, khiến người bệnh dễ dàng chủ quan. Việc lắng nghe và nhận diện sớm những thay đổi của cơ thể có thể tạo ra sự khác biệt to lớn.
Dấu hiệu phổ biến nhất và dễ nhận thấy nhất là tình trạng nổi hạch không đau. Các hạch này có thể xuất hiện ở vùng cổ, nách hoặc bẹn. Các hạch này có đặc điểm là chắc, không đau khi sờ nắn và có xu hướng to dần theo thời gian.
Bên cạnh đó, các chuyên gia y tế đặc biệt lưu ý đến một bộ ba triệu chứng cảnh báo quan trọng, thường được gọi là "triệu chứng B", bao gồm: Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, đổ mồ hôi trộm đêm ngủ ra mồ hôi ướt đẫm quần áo, giường ngủ và sụt cân không rõ nguyên nhân (mất hơn 10% trọng lượng cơ thể trong vòng 6 tháng).
Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp phải các biểu hiện khác như mệt mỏi triền miên không giải thích được, ngứa da dai dẳng toàn thân, ho hoặc khó thở (nếu hạch chèn ép đường thở ở trung thất), đau bụng hoặc cảm giác đầy bụng, chướng hơi (nếu có hạch to trong ổ bụng hoặc lá lách to).
Bác sĩ Oanh chia sẻ, rất nhiều bệnh nhân đến bệnh viện đã ở giai đoạn muộn: Hạch nhiều nơi, hạch to, thâm nhiễm các tạng. Nguyên nhân do hạch không sưng không đau, hay gây khó chịu cho người bệnh.
Vì thế, bác sĩ Oanh khuyến cáo, mọi người đừng bao giờ chủ quan với bất kỳ khối u hay hạch bất thường nào trên cơ thể, đặc biệt khi nó tồn tại dai dẳng và đi kèm các triệu chứng toàn thân.
Theo bác sĩ Oanh, hiện nay, điều trị nhắm trúng đích và cá thể hóa mang lại hiệu quả điều trị tuyệt vời cho người bệnh.
Theo đó, hóa trị liệu kết hợp kháng thể đơn dòng vẫn là phương pháp nền tảng trong nhiều phác đồ, nhưng các loại thuốc thế hệ mới và các công thức phối hợp đã giúp tăng hiệu quả diệt tế bào ung thư đồng thời giảm thiểu tác dụng phụ không mong muốn.
Một bước đột phá lớn là sự ra đời của liệu pháp nhắm trúng đích. Liệu pháp này chỉ tấn công vào các phân tử đặc hiệu trên bề mặt tế bào ung thư, giúp bảo tồn các tế bào lành và nâng cao hiệu quả điều trị.
Gần đây hơn, liệu pháp miễn dịch mới đang mang lại những hy vọng to lớn. Thay vì trực tiếp tấn công khối u, phương pháp này "đánh thức" và "huấn luyện" chính hệ miễn dịch của bệnh nhân để tự nó nhận diện và tiêu diệt các tế bào ác tính.
Các liệu pháp như chất ức chế điểm kiểm soát miễn dịch hay liệu pháp tế bào CAR-T đang mở ra cơ hội sống cho cả những trường hợp bệnh phức tạp, kháng trị. Bên cạnh đó, ghép tế bào gốc vẫn là một lựa chọn quan trọng cho các bệnh nhân có nguy cơ cao hoặc bệnh tái phát, giúp tái tạo lại một hệ thống tạo máu khỏe mạnh.
Theo bác sĩ Vân Oanh, trong điều trị, dựa trên loại u lympho, giai đoạn bệnh, đặc điểm sinh học phân tử và cả thể trạng của người bệnh mà bác sĩ lựa chọn phương án điều trị riêng.
