Trượt đốt sống kết hợp thoát vị đĩa đệm và hẹp ống sống là nhóm bệnh lý cơ xương khớp-thần kinh phổ biến, gây biến dạng cấu trúc giải phẫu và chèn ép nghiêm trọng các rễ thần kinh thắt lưng. Trên lâm sàng, bệnh nhân phải đối mặt với các cơn đau thắt lưng mãn tính, đau lan xuống mông, đùi và cẳng chân theo phân vùng chi phối thần kinh, biến mỗi bước đi trở thành một thử thách.
Bệnh nhân Phạm Thị Giang (67 tuổi, Thanh Hóa) là một ví dụ điển hình. Suốt 8 tháng, người bệnh bị cơn đau hành hạ dai dẳng lan từ thắt lưng xuống hai mông và mắt cá chân. Chỉ số ảnh hưởng chức năng sống trước phẫu thuật của bà chạm ngưỡng 68% thể hiện mức độ tàn phế chức năng nặng nề.
Trường hợp khác là anh Phan Văn Quân (34 tuổi, Hà Tĩnh), đã từng mổ thoát vị đĩa đệm L4-L5 từ năm 2019, nhưng nửa năm gần đây các cơn đau thắt lưng lại xuất hiện và ba tháng gần đây cơn đau tăng lên lan toàn bộ chân trái. Cơn đau tăng dữ dội khi vận động, thậm chí ho hoặc hắt hơi cũng gây đau nhói, làm suy giảm chất lượng cuộc sống.
Đặc biệt, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, anh bị một cơn đau dồn dập từ mông trái lan dọc xuống chân trái, gây tê bì, căng cứng cơ và mất ngủ liên tục. Kết quả chụp MRI cho thấy anh bị thoát vị đĩa đệm lệch trái, chèn ép rễ thần kinh L5S1 kèm khuyết hở eo và có chỉ định phẫu thuật.
Trước đây, đối với các trường hợp trượt đốt sống mất vững, giải pháp phẫu thuật kinh điển là mổ mở giải ép, ghép xương và nẹp vít lối sau. Tuy nhiên, phương pháp này có nhiều hạn chế, không chỉ gây mất máu nhiều, đau sau mổ kéo dài mà còn làm teo cơ lưng, nguy cơ mất vững…
Chia sẻ về cải tiến của kỹ thuật mới, Tiến sĩ Võ Văn Thanh, Khoa phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học y dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm cho biết: đối với kỹ thuật Phẫu thuật nội soi một cổng kết hợp hàn xương liên thân đốt và nẹp vít qua da, phẫu thuật viên chỉ cần tạo duy nhất một vết mổ nhỏ khoảng 1cm để đưa ống soi vào phẫu trường. Nhờ hệ thống camera nội soi siêu nhỏ có độ phân giải cao phóng đại các cấu trúc giải phẫu lên gấp nhiều lần, bác sĩ có thể quan sát rõ ràng từng rễ thần kinh và vi mạch nhỏ nhất. Kỹ thuật này cho phép mở xương, bóc tách dây chằng để giải ép thần kinh và nạo vét đĩa đệm tổn thương một cách vô cùng chính xác mà không hề xâm lấn hay làm tổn hại đến hệ thống cơ thắt lưng lành lặn xung quanh.
Bên cạnh đó, việc đặt Cage ghép xương liên thân đốt được thực hiện trực tiếp qua ống nội soi, kết hợp bắt hệ thống vít cuống sống cố định qua da dưới hướng dẫn của thiết bị định vị C-arm/Navigation. Quá trình phẫu thuật diễn ra liên tục trong môi trường nước sinh lý giúp phẫu trường luôn sạch sẽ, hầu như không mất máu và giảm tối đa rủi ro nhiễm trùng.
Nhờ bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu tự nhiên, mức độ đau sau mổ của bệnh nhân giảm đến 80-90%, hầu như không phải dùng thuốc giảm đau liều cao, bệnh nhân có thể đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau 12 tiếng đến 24 giờ và xuất viện chỉ sau hai, ba ngày.
Nhờ ưu điểm can thiệp tối thiểu và bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu của phương pháp mới, cả bà Giang và anh Quân đều ghi nhận sự phục hồi vượt ngoài mong đợi. Bà Giang chia sẻ: Ngay khi tỉnh lại sau phẫu thuật, tôi cảm nhận rõ rệt cơn đau buốt chạy xuống hai chân đã biến mất. Chỉ với một vết mổ nhỏ mà tôi đã có thể tự đứng lên và bước đi nhẹ nhàng mà không còn tê dại như trước.
Còn với anh Phạm Văn Quân cảm nhận rõ sự hồi phục nhanh chóng khi các cơn đau kéo dài ê buốt từ mông xuống chân khiến mất ngủ hàng đêm gần như đã hết. Ngày thứ hai sau mổ, người bệnh đã có thể tập đi lại, tự di chuyển và cảm giác bước đi rất nhẹ nhàng, không còn tê bì đau đớn như lúc chưa mổ. “Kết quả ca mổ hoàn toàn vượt ngoài mong đợi của tôi”- Anh Quân khẳng định.
Tiến sĩ, bác sĩ Võ Văn Thanh chia sẻ: Nhiều người dân vì lo sợ nỗi đau và biến chứng của việc mổ mở nên thường chọn cách chịu đựng hoặc tự ý đắp lá, uống thuốc nam không rõ nguồn gốc. Việc này có thể làm mất đi 'thời gian vàng', khiến rễ thần kinh bị xơ hóa, teo cơ chân hoặc gây rối loạn cơ tròn nghiêm trọng. Sự phát triển của kỹ thuật phẫu thuật nội soi một cổng đã mang lại giải pháp toàn diện: An toàn hơn, can thiệp tối thiểu nhưng mang lại hiệu quả tối đa.
Chính vì vậy, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau thắt lưng dai dẳng lan xuống mông/chân, tê bì hoặc đau tăng khi đi lại, người dân nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa cột sống để được chụp MRI và thăm khám chính xác, từ đó lựa chọn phương pháp can thiệp hiệu quả nhất.
