Nhà máy thông minh và “số phận” công nhân lành nghề

Tại Bắc Ninh, trung tâm công nghiệp lớn phía bắc, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực số đã trở thành “xương sống” của sản xuất. Sự chuyển mình ấy đặt ra thách thức với những công nhân lành nghề của phương thức sản xuất truyền thống.

Một phân xưởng sản xuất ở Công ty cổ phần Daikin Air Conditioning Việt Nam, chi nhánh tỉnh Bắc Ninh.
Một phân xưởng sản xuất ở Công ty cổ phần Daikin Air Conditioning Việt Nam, chi nhánh tỉnh Bắc Ninh.

Sự phân cực lao động

Cuối năm 2025, Samsung Việt Nam phối hợp Bộ Công thương và Sở Công thương tỉnh Bắc Ninh tổ chức tổng kết Dự án hợp tác phát triển nhà máy thông minh năm 2025 cho 5 doanh nghiệp tại khu vực phía bắc tham gia dự án. Sau thời gian triển khai, dự án đã ghi nhận nhiều kết quả ấn tượng. Ở Công ty TNHH Nhựa An Lập (Bắc Ninh), do được hỗ trợ triển khai hệ thống toàn diện kết nối sản xuất - kho - chất lượng - thiết bị, mức độ thông minh của nhà máy đã tăng từ 1.7 lên 2.8. Các cải tiến dây chuyền sản xuất đã nâng tỷ lệ hoàn thành kế hoạch từ 80% lên 92%. Đặc biệt, tỷ lệ lỗi giảm mạnh từ 12% xuống chỉ còn 0,5%.

Ông Kim Tea Hoon, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm mua hàng, Samsung Việt Nam cho biết: “Chúng tôi đang dành nhiều sự quan tâm hơn cho các doanh nghiệp trong dự án để họ có cơ hội tham gia vào chuỗi cung ứng của Samsung, đồng thời thay đổi cách thức tiếp cận chương trình hỗ trợ xây dựng nhà máy thông minh”.

Xu hướng phát triển nhà máy thông minh dẫn đến dịch chuyển trong đào tạo lao động. Ông Nguyễn Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ điện và xây dựng Bắc Ninh cho biết: Các lĩnh vực điện tử, công nghệ cao, vi mạch bán dẫn… đang đứng trước cơ hội và thách thức lớn về nguồn nhân lực lao động chất lượng cao. Việc học sinh, sinh viên được trang bị năng lực số để chuẩn bị gia nhập vào thị trường lao động chuyên nghiệp, hiện đại là rất quan trọng.

Đại diện Sở Nội vụ Bắc Ninh nhìn nhận: “Chúng tôi đang chứng kiến sự dịch chuyển chưa từng có. Không hẳn là đào thải hàng loạt, mà là sàng lọc gắt gao. Theo khảo sát năm 2025, nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông đang giảm dần, thay vào đó là cơn khát lao động có kỹ năng số. Nếu chúng ta không nhanh chóng cập nhật kỹ năng cho người lao động, công nhân sẽ sớm trở nên “lỗi thời” trên chính dây chuyền họ từng làm chủ”.

Yêu cầu ngày càng cao

Anh Trần Văn Nam (38 tuổi), thợ máy bậc 5/7 tại một nhà máy linh kiện điện tử trong Khu công nghiệp Quế Võ (Bắc Ninh) cho biết, anh đã gắn bó công việc 15 năm qua, từng tự hào mình là một trong những người thợ giỏi nhất phân xưởng. Nhưng hiện tại, khi nhà máy lắp đặt hệ thống IoT (mạng lưới các thiết bị thông minh kết nối internet) thu thập dữ liệu thời gian thực, máy tự báo lỗi, tự điều chỉnh thông số, anh cảm thấy mình giống như một người “trông máy” hơn là một thợ máy.

Bà Lê Thu Hà, lãnh đạo bộ phận nhân sự một tập đoàn FDI tại Khu công nghiệp Quế Võ khẳng định, điều ưu tiên số một với doanh nghiệp là hiệu suất. Một công nhân lành nghề có thể làm tốt một công đoạn, nhưng AI kết hợp cánh tay robot có thể làm tốt 10.000 sản phẩm với sai số gần như bằng không suốt 24/7. Bà Hà nhấn mạnh: “Tại nhà máy của chúng tôi, robot giúp tiết kiệm tới 60% chi phí nhân công ở các khâu hàn và lắp ráp mạch điện tử”.

Theo vị đại diện doanh nghiệp này, cửa không đóng, nhưng bậc thang cao hơn. Tương lai của công nhân lành nghề trong các nhà máy thông minh tại Bắc Ninh nói riêng, cả nước nói chung phụ thuộc khả năng thích nghi, bổ sung kỹ năng của chính họ, trong bối cảnh AI, kỹ năng số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quy trình sản xuất của doanh nghiệp.

Các doanh nghiệp đang rất cần những người vừa có kinh nghiệm sản xuất thực tế, vừa biết vận dụng AI. Những ai chỉ giữ tư duy “quen tay hay làm” mà không chịu học cách đọc dữ liệu trên màn hình điều khiển sẽ rất khó để thăng tiến lên những vị trí cao hơn.

Có thể bạn quan tâm

Ngành đường sắt cần tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông. Ảnh: Khiếu Minh

Hướng tới các mục tiêu kép

Được định hướng phát triển là “trục xương sống” của hệ thống vận tải, cùng với những dự án đầu tư trọng điểm cấp quốc gia để hiện đại hóa hạ tầng, lấy lại vị thế cho ngành đường sắt, công tác bảo đảm an toàn giao thông phải được quan tâm hơn nữa, cùng đó là các nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ.

Những quán cà-phê sát đường tàu luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Ảnh: VĂN HỌC

Xóa “điểm đen” hạ tầng và ý thức

Nhiều đường ngang, lối mở tự phát qua đường sắt là những “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ lớn gây mất an toàn giao thông. Bởi vậy, xóa bỏ các địa điểm này và xử lý các vi phạm liên quan tình trạng lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt cần phải được tiến hành quyết liệt hơn nữa.

Anh Phạm Quang Thành (trái) và anh Đinh Đức Huy luôn nỗ lực cho những chuyến tàu an toàn.

Những kiện tướng thầm lặng

Vượt lên những khó khăn đặc thù, bằng lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm, không ít nhân viên lái tàu, tuần đường đã được tặng danh hiệu “Kiện tướng an toàn chạy tàu”, góp phần bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.

Công chức Thuế thành phố Hải Phòng đã linh hoạt kết hợp trực tiếp và qua công nghệ hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp, người nộp thuế trong quá trình thực hiện quyết toán thuế, tuân thủ pháp luật thuế.

Công nghệ là giải pháp then chốt, hiệu quả

Bên cạnh tổ chức các hội nghị phổ biến, hướng dẫn các chính sách pháp luật thuế, Thuế thành phố Hải Phòng xác định việc ứng dụng công nghệ là giải pháp then chốt góp phần bảo đảm hiệu quả thiết thực, đẩy nhanh tiến độ và chính xác.

Công chức Thuế tỉnh Quảng Ninh trực tiếp hỗ trợ các hộ kinh doanh, nhất là các hộ vừa chuyển thành doanh nghiệp, cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile.

Ưu tiên hỗ trợ thay vì xử phạt

Với cách tiếp cận lấy người nộp thuế làm trung tâm, cùng phương thức triển khai “cầm tay, chỉ việc”, ưu tiên hỗ trợ thay vì xử phạt, ngành thuế tỉnh Quảng Ninh đang từng bước triển khai thành công phương pháp kê khai thuế theo doanh thu thực tế.

Để giải quyết tốt bài toán mưu sinh và trật tự đô thị, cần những giải pháp căn cơ của thành phố. Ảnh: Văn Học

Cần cơ chế và mô hình thích hợp

Quản lý và khai thác vỉa hè tại Thủ đô Hà Nội là công việc luôn đòi hỏi phải khoa học và có chương trình bài bản, bền vững. Làm sao để những “mỏ vàng mặt phố” có thể đóng góp cho ngân sách, gìn giữ mỹ quan đô thị, bảo đảm an ninh trật tự công cộng, hài hòa các lợi ích là điều các cơ quan chức năng cần đưa ra giải pháp tốt nhất.

Vỉa hè ở thành phố Seoul, Hàn Quốc, luôn được giữ sạch sẽ, thông thoáng. Ảnh: Nam Khánh

Những gợi mở từ quốc tế

Đối với nhiều quốc gia trên thế giới, để khai thác vỉa hè một cách tối ưu, phải bắt đầu từ những nỗ lực quy hoạch hạ tầng giao thông công cộng và tìm ra cách thức quản lý khoa học.

Chương trình Xây Tết 2026 do Báo Nhân Dân cùng Công ty CP Xây dựng Coteccons tổ chức. Ảnh: Bảo Long

Lan tỏa nghĩa tình chăm lo người lao động

Trong không khí chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng và đón Xuân Bính Ngọ 2026, hàng loạt hoạt động an sinh xã hội, chăm lo cho người lao động, nhân dân đã diễn ra nghĩa tình, đầm ấm trên cả nước, góp phần xây Tết ấm, dệt Xuân an.

“Bữa ăn công đoàn”, hoạt động nổi bật của các cấp công đoàn trong năm 2025. Ảnh: Thanh Tâm

Tết ấm cho mọi người

Những ngày giáp Tết, tại các khu công nghiệp trên địa bàn TP Hải Phòng, không khí làm việc xen lẫn sự tất bật chuẩn bị cho năm mới. Với nhiều công nhân, Tết không chỉ là thời khắc đoàn tụ mà còn là dịp bộc lộ rõ nét thu nhập, việc làm và mức độ quan tâm, sẻ chia từ doanh nghiệp và tổ chức công đoàn.

Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm, tặng quà công nhân vùng mỏ Quảng Ninh.

Vững niềm tin nơi vùng mỏ

Những ngày cận Tết Nguyên đán, tại vùng mỏ Quảng Ninh, sự quan tâm dành cho công nhân, người lao động lan tỏa từ hầm lò, phân xưởng đến khu nhà ở công nhân đã góp thêm niềm vui, sự yên tâm để mùa xuân nơi vùng than đến gần hơn với mỗi gia đình.

Đào tạo nghề hàn bằng robot tại Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội. Ảnh: Hải Nam

AI thay đổi lộ trình nghề nghiệp

Trí tuệ nhân tạo (AI) không lấy việc của người lao động, nhưng đang làm đứt quãng lộ trình nghề nghiệp quen thuộc. Ở Đồng bằng sông Hồng, nơi tập trung dày đặc khu công nghiệp và dịch vụ, thách thức này đang hiện diện rõ ràng.

Trung tâm du lịch cao cấp đang dần thành hình tại đặc khu Cát Bà (Hải Phòng). Ảnh: Lê Minh

Cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng

Theo dự kiến điều chỉnh quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng sẽ phát triển theo mô hình thành phố đa cực, đa trung tâm, đa hành lang động lực. Theo đó, hướng ra biển và làm giàu từ biển là chiến lược trọng tâm của đô thị này.

Cảng biển Hải Phòng bước sang năm 2026 với hàng loạt dự án quy mô lớn đồng loạt khởi động.

Khép lại một năm tăng trưởng ấn tượng

Năm 2025, cảng biển Hải Phòng lọt tốp 30 cảng biển nhộn nhịp nhất thế giới, đồng thời đạt thêm nhiều kỷ lục mới, như: Đón chuyến tàu lớn nhất; thời gian xếp, dỡ nhanh nhất; đưa vào khai thác nhiều tuyến dịch vụ hàng hải nhất.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất.

Đóng tàu Hải Phòng vươn tầm quốc tế

Hơn thế kỷ qua, bên những con sông đổ ra biển lớn, Hải Phòng đã hình thành được một cộng đồng nghề đặc biệt của những người đóng tàu. Trải qua đỉnh cao, suy thoái rồi tái cấu trúc bằng khoa học, công nghệ và những con người bền bỉ, Hải Phòng đang từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi đóng tàu toàn cầu.

Nhiều bạn trẻ vẫn đang nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc. Ảnh trong bài: Văn Học

Mạch đạo thư hương từ tiền nhân đến hôm nay

Tự thuở khai sơn lập ấp, nơi châu thổ sông Hồng vốn là miền “văn hiến chi bang”, người người trọng nghĩa, nhà nhà quý chữ. Trên bãi dâu, bến sông, nơi làng quê thôn ổ, từ đồng sâu nội cỏ đến chốn thị thành, tinh thần hiếu học như mạch nguồn không dứt.

Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trong một chương trình lan tỏa văn hóa đọc cho học sinh.

Giai đoạn “vàng” cho tình yêu sách

Trường học, lớp học là không gian đọc cơ bản nhất, hội tụ các điều kiện thuận lợi nhất để phát triển văn hóa đọc. Nếu ở trường, lớp mà học sinh không đọc sách thì ở đâu người ta đọc sách đây? Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trăn trở nêu câu hỏi cùng Báo Nhân Dân.

Thư viện làng Bình Vọng đã và đang thu hút nhiều bạn đọc ở các lứa tuổi khác nhau. (Ảnh Văn Học)

Thư viện làng gieo niềm đam mê

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, giữa đất Thủ đô vẫn có những nơi chốn khiến người ta muốn chậm lại. Đó là, khi họ đến với những thư viện mang đậm dấu ấn của nếp làng, được lập nên bởi những người yêu và muốn gieo niềm đam mê đọc sách.