Nắm bắt thời cơ với Blockchain
Nguyễn Thế Vinh, sinh năm 1992, là một trong những thế hệ đầu của Việt Nam được tiếp xúc sớm với Internet. Niềm đam mê với máy tính, lập trình giúp Vinh nhận được học bổng toàn phần của Đại học FPT. Sau khi tốt nghiệp, Nguyễn Thế Vinh làm việc tại Tập đoàn FPT, được thử sức ở nhiều vị trí khác nhau nhưng vẫn thấy chưa đủ. Đầu 2017, Vinh bắt đầu tìm hiểu về Blockchain và nhận thấy tiềm năng rộng mở của thị trường.
“Khi đó có nhiều công nghệ hấp dẫn và cơ hội rộng mở như AI, Big Data, Cloud hay IoT, tuy nhiên mình nghĩ rằng những lĩnh vực này thế giới đã đi rất xa, mình có thể tham gia, làm tốt nhưng khó có thể gây được tiếng vang. Trong khi Blockchain mới chỉ bắt đầu, thế giới chưa định vị ai dẫn đầu cuộc chơi. Đây là cơ hội để Việt Nam có thể được phát triển song hành cùng thế giới. Nếu nỗ lực và may mắn, mình thậm chí có thể là người tiên phong trong một số lĩnh vực nhất định của ngành”, Vinh nhận định.
Theo CEO Ninety Eight, AI rất tiềm năng nhưng thế giới đã qua rất nhiều “mùa đông AI” để có thể đạt được những thành tựu như hiện tại. Các công ty, tập đoàn lớn đã đổ rất nhiều tiền bạc, nghiên cứu từ nhiều thập niên trước. Ngay cả bây giờ, đây vẫn là cuộc chơi tốn kém khi cần rất nhiều tiền mới có thể xây dựng được các trung tâm, máy chủ để huấn luyện AI.
Vinh nhận định: “Chúng ta đã chậm chân về xuất phát điểm, không dư dả quá nhiều tiền bạc, do đó cần chọn một cuộc chơi mới, ít tốn kém về tiền bạc hơn. Blockchain đang mở ra cho Việt Nam cơ hội lịch sử. Chúng ta phải nắm bắt ngay thời cơ”.
Nguyễn Thế Vinh cho rằng ngoài lợi thế xuất phát điểm cùng thế giới, Việt Nam có thêm một lợi thế nữa trong lĩnh vực Blockchain là các kỹ sư Việt rất giỏi trong việc tìm tòi, tiếp cận những công nghệ mới. Đầu tư vào lĩnh vực này cần nhất là con người, không bị phụ thuộc vào tài nguyên, cơ sở hạ tầng hay máy móc tốn kém.
Đến nay, những nhận định của Vinh đã được thị trường chứng minh. Trong nhiều năm liền, Việt Nam luôn là điểm sáng trên bản đồ Blockchain thế giới. Nhiều sản phẩm do đội ngũ kỹ sư Việt xây dựng được cả thế giới đón nhận. Sky Mavis trở thành kỳ lân công nghệ (startup có giá trị hơn 1 tỷ USD) thứ 4 của Việt Nam chỉ sau 3 năm 8 tháng. Trong khi các kỳ lân trước như VNG mất 10 năm, VNLife mất 13 năm. C98, tiền thân của Ninety Eight do Vinh đồng sáng lập cũng cán mốc tỷ USD vào năm 2021. Năm 2022, Nguyễn Thế Vinh là đại diện Việt Nam duy nhất được vinh danh trong top Forbes 30 Under 30 Asia với tầm nhìn đột phá và khả năng lãnh đạo.
Muốn xuất phát từ Việt Nam để đi ra toàn cầu
Mặc dù Blockchain mở ra nhiều cơ hội lớn nhưng có một thực tế đáng buồn là phần lớn doanh nghiệp Blockchain trong nước đều đặt trụ sở ở nước ngoài.
Ninety Eight là công ty hiếm hoi đặt trụ sở tại Việt Nam. Chia sẻ về xu hướng này, Nguyễn Thế Vinh cho rằng với Blockchain, công nghệ gần như không biên giới, thứ quan trọng nhất là tài năng. Tuy nhiên nhiều startup chọn đặt trụ sở ở nước ngoài để tận dụng môi trường pháp lý. Các cơ hội đầu tư, gọi vốn cũng dễ hơn.
“Ninety Eight cũng nhận thấy điều này. Nhưng nếu chọn đi đường dễ, doanh nghiệp có thành công trên thế giới thì cũng chẳng thể tự hào mình là doanh nghiệp Việt Nam. Như vậy, chúng ta lại để vụt mất cơ hội đưa Việt Nam vào top đầu thế giới về công nghệ. Đó là lý do tôi cùng Lê Thanh - đồng sáng lập Ninety Eight - quyết tâm đặt trụ sở ở Việt Nam, dùng 100% nhân sự là người Việt, phát triển những sản phẩm mang tầm vóc quốc tế để chinh phục những thị trường khó tính nhất”, Vinh chia sẻ.
Vinh cho rằng, một trong những cái được đầu tiên khi Ninety Eight đặt trụ sở trong nước là mọi người có thể tự hào để xây dựng sản phẩm mang trí tuệ Việt đưa ra thế giới. Tiếp đến, doanh nghiệp cũng được đóng góp vào kinh tế quốc gia bằng thuế. Nhân sự của công ty cũng được chăm lo tốt hơn, bảo đảm đầy đủ các phúc lợi như được đóng bảo hiểm xã hội, y tế đầy đủ, bên cạnh các hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng.
Bên cạnh việc phát triển các sản phẩm mới, phục vụ người dùng toàn cầu, Ninety Eight còn dành riêng 25 triệu USD cho quỹ phát triển hệ sinh thái (Ecosystem Fund). Quỹ này dùng để hỗ trợ các dự án Web2 lẫn Web3 có chung tầm nhìn là từ Việt Nam, vươn ra thế giới bằng trí tuệ của người Việt.
Tiềm năng và thách thức của Việt Nam
Theo Nguyễn Thế Vinh, tài sản quý giá nhất của những startup Việt như Ninety Eight có thể cạnh tranh với thế giới chính là con người. Đội ngũ kỹ sư trong nước chăm chỉ, nhạy bén và sáng tạo. Tuy nhiên các doanh nghiệp cũng phải đối mặt nguy cơ “chảy máu chất xám” khi các công ty quốc tế cũng sẵn sàng chi nhiều tiền để săn đón các nhân tài.
Ngoài xuất phát điểm chung với thế giới, những năm qua ngành Blockchain Việt cũng xây dựng được vị thế tốt khi luôn nằm trong top đầu các quốc gia sôi động, đầu tư và ứng dụng Blockchain tốt nhất thế giới. Điều này phần nào có được nhờ một nét đặc trưng rất riêng của Việt Nam, không lẫn với bất kỳ thị trường nào khác là dịch vụ chăm sóc khách hàng của các dự án Việt luôn vô cùng tận tâm, được người dùng khắp thế giới đánh giá cao.
Bản thân Ninety Eight khi triển khai các dự án, khi khách hàng gặp sự cố trên dịch vụ không do mình phát triển, đội ngũ kỹ sư vẫn tìm cách hỗ trợ để bảo đảm lợi ích tối đa. Qua thời gian, dịch vụ chăm sóc khách hàng, hậu mãi trở thành một nét rất riêng của các dự án Việt.
Blockchain đang được xem là ngành đầy tiềm năng ở Việt Nam, đáng chú ý ngày 22/10/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1236/QĐ-TTg: Ban hành Chiến lược quốc gia về ứng dụng và phát triển công nghệ chuỗi khối (blockchain) đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.
Công nghệ Blockchain có thể ứng dụng lên tất cả các ngành trong đời sống hiện nay. Đối với lĩnh vực tài chính, Blockchain đã hỗ trợ giao dịch tiền mã hóa, hợp đồng thông minh và các dịch vụ tài chính phi tập trung (DeFi) như vay mượn, đầu tư và bảo hiểm mà không cần qua trung gian truyền thống như ngân hàng; giúp giảm chi phí giao dịch, tăng tốc độ xử lý, và tăng cường tính minh bạch, giúp người dùng kiểm soát tài sản tài chính của mình một cách trực tiếp và an toàn hơn..
Đối với giáo dục, Blockchain có thể lưu trữ và xác thực bằng cấp, chứng chỉ và các thành tựu học tập khác; giúp chống lại gian lận học thuật và tăng cường tính minh bạch trong quản lý thông tin học viên. Với nông nghiệp, Blockchain giúp theo dõi chuỗi cung ứng nông sản từ trang trại đến bàn ăn, bảo đảm tính minh bạch về nguồn gốc sản phẩm, điều kiện sản xuất và truy xuất thông tin về chất lượng và an toàn thực phẩm.
Đối với ngành giao thông vận tải, Blockchain có thể được sử dụng để quản lý logistics và vận tải, theo dõi hàng hóa trong suốt hành trình vận chuyển, và bảo đảm tính chính xác và an toàn trong chuỗi cung ứng... Với lĩnh vực y tế, Blockchain có thể được sử dụng để quản lý hồ sơ bệnh án điện tử, bảo đảm tính bảo mật và toàn vẹn của dữ liệu bệnh nhân. Blockchain giúp liên kết dữ liệu từ nhiều cơ sở y tế, giảm thiểu sai sót y khoa và tạo điều kiện cho việc chia sẻ thông tin giữa các bác sĩ, bệnh viện…
Nguyễn Thế Vinh kỳ vọng với tốc độ phát triển hiện tại, trong 5 năm tới, Việt Nam vẫn sẽ nằm trong top đầu của ngành Blockchain toàn cầu. Quan trọng hơn, Việt Nam sẽ hình thành được một hệ sinh thái rộng mở, đa dạng để phục vụ người dùng khắp thế giới.
Để làm được những điều đó, một trong những động lực không thể thiếu là sự ủng hộ của cơ quan chức năng trong việc kiến tạo hành lang pháp lý thông thoáng, có hướng dẫn rõ ràng để các doanh nghiệp tự tin đặt trụ sở ngay tại Việt Nam, cùng nhau phát triển.
“Đội ngũ chúng tôi rất tự hào khi được đặt trụ sở tại quê nhà, để nuôi dưỡng đội ngũ tài năng, làm ra sản phẩm mang trí tuệ Việt đi chinh phục thế giới. Tuy nhiên chúng tôi tin rằng việc có một khung pháp lý rõ ràng sẽ là điều kiện cần để bảo vệ người dùng, kiến tạo môi trường cho doanh nghiệp phát triển”, Nguyễn Thế Vinh chia sẻ.
Theo CEO Ninety Eight đây là thách thức chung với hầu hết quốc gia trên thế giới chứ không riêng Việt Nam. Công nghệ luôn thay đổi rất nhanh so với luật pháp, do đó không thể đòi hỏi một cơ chế rõ ràng ngay từ đầu. Tuy nhiên nếu có những cơ chế đặc thù hoặc môi trường thí điểm (Sandbox) phù hợp, cơ hội để doanh nghiệp Việt đi trước, dẫn đầu trong lĩnh vực này là vô cùng lớn.
