Khay cơm học đường trên bàn cân trách nhiệm

Bữa ăn học đường - vấn đề được xã hội quan tâm. Ảnh | Thành Đạt
Bữa ăn học đường - vấn đề được xã hội quan tâm. Ảnh | Thành Đạt

Làn sóng phụ huynh Hà Nội đồng loạt phản ứng về những khay cơm bán trú “lèo tèo”, giao chậm trễ đến gần 13 giờ trưa ngay đầu năm học mới, sau đó Thường trực Thành ủy Hà Nội yêu cầu kiểm tra, một lần nữa đẩy bữa ăn học đường vào tâm điểm dư luận. Xử lý từng vi phạm là cần thiết, nhưng câu hỏi căn bản vẫn còn đó: Bữa ăn ở trường phải bảo đảm điều gì cho mỗi đứa trẻ và rốt cuộc ai chịu trách nhiệm?

31-2144.jpg
TS Hoàng Ngọc Vinh.

Mỗi ngày, hàng triệu học sinh học hai buổi hoặc bán trú ăn tại trường. Với nhiều em, đây là một trong những bữa ăn chính, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, sự phát triển và thói quen dinh dưỡng. Những năm qua, bữa ăn học đường được quan tâm hơn, từ tổ chức bếp ăn, công khai thực đơn, kiểm soát nguồn thực phẩm đến hỗ trợ học sinh vùng khó khăn. Nhưng những phản ánh về suất ăn ít, thực phẩm chưa tương xứng với mức đóng góp, thậm chí sự cố an toàn thực phẩm, vẫn khiến phụ huynh lo lắng.

Một khay cơm học đường có thể chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng đặt lên bàn cân năng lực quản trị, phía sau đó là sức khỏe của trẻ, tiền của gia đình hoặc ngân sách và trách nhiệm của nhiều chủ thể.

Ở nơi này, cha mẹ đóng tiền. Ở nơi khác, ngân sách hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ. Có trường tự tổ chức bếp, có trường thuê doanh nghiệp cung cấp suất ăn. Cách làm có thể khác nhau, nhưng quyền lợi của trẻ không nên thay đổi theo người trả tiền.

Lâu nay chúng ta quan tâm nhiều đến an toàn thực phẩm. Điều đó cần thiết, nhưng không xảy ra ngộ độc mới chỉ là ngưỡng an toàn thấp nhất. Một suất ăn có thể an toàn mà vẫn thiếu dinh dưỡng, quá ít so với nhu cầu hoặc giá trị thực tế không tương xứng với khoản tiền bỏ ra.

Bữa ăn học đường cần được nhìn rộng hơn, từ an toàn thực phẩm sang chất lượng dinh dưỡng và sự phát triển của học sinh. Trẻ ở từng độ tuổi cần bao nhiêu năng lượng, các nhóm chất cân đối thế nào, khẩu phần ra sao cần có hướng dẫn đủ rõ. Thực đơn giữa các vùng có thể khác nhau, nhưng yêu cầu căn bản đối với sức khỏe của trẻ thì không thể tùy nghi.

Có chuẩn mới đánh giá được suất ăn có hợp lý. Công khai thực đơn vẫn chưa đủ nếu cha mẹ không biết khẩu phần thực tế và chất lượng nguyên liệu.

Tiền ăn cũng phải được quản lý theo nguyên tắc rõ ràng: phụ huynh đóng thì phải giải trình với phụ huynh; ngân sách chi thì phải giải trình về hiệu quả sử dụng tiền của Nhà nước.

Một bữa ăn học đường liên quan đến nhà trường, đơn vị cung cấp, bếp ăn, phụ huynh, cơ quan y tế và ngành giáo dục. Nếu trách nhiệm bị chia nhỏ ra, khi có vấn đề lại dễ xuất hiện câu hỏi: cuối cùng ai chịu trách nhiệm?

Nguyên tắc phải rõ: quyền đến đâu, trách nhiệm đến đó. Ai có quyền lựa chọn nhà cung cấp, ký hợp đồng, thu hoặc sử dụng tiền và quyết định cách tổ chức bữa ăn thì phải chịu trách nhiệm tương xứng.

Công điện 64/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 13/9/2026 giao UBND cấp xã lựa chọn, ký hợp đồng suất ăn, nhà trường trực tiếp giám sát. Hiệu trưởng không thể hằng ngày kiểm từng mớ rau, miếng thịt, con cá nhưng phải tổ chức được hệ thống để biết thực phẩm đến từ đâu, ai kiểm tra khi giao nhận và xử lý thế nào khi có bất thường.

Phụ huynh cần được tham gia giám sát nhưng không thể thay cho trách nhiệm của nhà trường và cơ quan quản lý. Thực đơn, định lượng, giá suất ăn, đơn vị cung cấp cần được công khai. Kiểm tra đột xuất, đối chiếu thực đơn với khẩu phần thực tế nên trở thành việc bình thường.

Xa hơn là vấn đề công bằng. Điều kiện kinh tế giữa các gia đình và địa phương còn khác nhau nên chưa thể có cùng một mức chi cho mọi bữa ăn. Nhưng chính sách phải hướng tới việc không để hoàn cảnh gia đình hay nơi trẻ sinh sống quyết định quá lớn đến chất lượng bữa ăn ở trường. Hỗ trợ ngân sách cần ưu tiên nhóm yếu thế, vùng khó khăn và bảo đảm đồng tiền thật sự đi vào khẩu phần của trẻ.

Sau cùng, thước đo của chính sách vẫn nằm ở bữa ăn đứa trẻ nhận được mỗi ngày. Các em cần được ăn ngon, đủ chất, an toàn. Khi một đứa trẻ ngồi vào bàn ăn ở trường với cảm giác yên tâm, vui vẻ và ấm áp như trong một bữa cơm gia đình có cha mẹ bên cạnh, chính sách bữa ăn học đường mới thật sự chạm tới mục đích của nó.

Một khay cơm nhìn thì nhỏ, nhưng phía sau là sức khỏe một thế hệ, công bằng giáo dục, tiền của gia đình, ngân sách và năng lực quản trị của nhà trường. Vì vậy, bữa ăn học đường không thể chỉ được bảo đảm bằng niềm tin mà phải có chuẩn rõ ràng, có thể kiểm chứng.

Nguồn tiền có thể từ gia đình, cũng có thể từ ngân sách công, nhưng dù từ đâu, điều quan trọng nhất vẫn là: ai chịu trách nhiệm để mỗi đứa trẻ được ăn đủ, ăn sạch và ăn tử tế ở trường?

Có thể bạn quan tâm

Nhân viên y tế Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng chăm sóc sản phụ và trẻ sơ sinh.

Khi người trẻ ngại sinh

Hành lang tầng nhà tôi có tám gia đình: ba người già, một người độc thân và ba cặp vợ chồng trẻ. Buổi sáng, những người già dậy sớm, thong thả đi bộ dọc hành lang. Ba cặp vợ chồng trẻ xuất hiện sau đó, vội vã với túi xách, điện thoại, mắt liếc đồng hồ để kịp giờ làm. Tối về, hiếm khi có mùi cơm từ những căn bếp. Họ gọi đồ ăn, ăn ngoài, rồi lại trở về với công việc và thế giới riêng. Một sáng, cụ Hà đứng chờ thang máy, nhìn mấy cặp vợ chồng trẻ rồi chép miệng:”Mấy đứa lấy nhau hai, ba năm rồi, sao không đẻ”?

Cụ nghiến nghìn tuổi, được công nhận là Cây di sản Việt Nam, ở Cốc Ly, xã Bảo Nhai (Lào Cai).

Kho vàng xanh trên núi đá Cốc Ly

Tôi đã đi qua nhiều cánh rừng bạt ngàn của vùng cao Tây Bắc, từng đứng trước những rặng pơ mu trầm mặc ở đỉnh Tây Côn Lĩnh hay những tán sa mộc thẳng đứng giữa sương mờ Đồng Văn. Nhưng chưa nơi nào cho tôi một cảm giác choáng ngợp và đầy rung chấn như hành trình ngược sông, vượt núi về với quần thể nghiến cổ thụ Cốc Ly. Trên những vách đá vôi dựng đứng, sừng sững những cụ nghiến trăm tuổi, tỏa bóng uy nghiêm, như chiếc ô xanh khổng lồ che chở vùng đất thượng nguồn sông Chảy hùng vĩ và thơ mộng...

Nhiều hoạt động bổ ích tại Cơ sở chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi Long Biên (Hà Nội). Ảnh | Thúy Anh

Bài học an sinh từ thế giới

Việt Nam sẽ chính thức trở thành nước có dân số già vào khoảng năm 2036, với tốc độ “già hóa” thuộc nhóm nhanh nhất thế giới khi chỉ mất 20 năm để chuyển từ “già hóa” sang “già”, trong khi Pháp mất 115 năm hay Thụy Điển là 85 năm. Thực tế này đặt ra một câu hỏi: Hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam đã sẵn sàng cho sự chuyển biến dân số này chưa và có thể học hỏi được gì từ các mô hình y tế trên thế giới?

Nhằm tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh và góp phần nâng cao kỹ năng phòng, chống đuối nước cho trẻ em, các lớp dạy bơi hè tại Hà Nội được tổ chức với nhiều nội dung thiết thực, thu hút đông đảo học sinh tham gia.

Vui khỏe giũa ngày hè

Mùa hè của trẻ em không chỉ là khoảng thời gian rời xa sách vở, học hành bận rộn mà còn là những ngày được phát triển cả thể chất lẫn tinh thần, tham gia nhiều hoạt động bổ ích, trải nghiệm, khám phá và sẻ chia. Những lớp dạy bơi giúp các em biết cách bảo vệ mình trước nạn đuối nước, hỗ trợ cứu giúp người khác trong hoạn nạn. Các buổi tập thể thao nâng cao sức khỏe vừa là liều thuốc quý vừa là niềm đam mê thư giãn đáng khích lệ. Lại thêm không ít trò chơi dân gian gợi lại ký ức tuổi thơ… Các chuyên gia và phụ huynh tận tình hướng dẫn, động viên, tiếp thêm động lực, các em càng thêm phấn khích. Giữa “sân chơi” mùa hè, những giây phút rụt rè ban đầu chóng qua, dần nhường chỗ cho sự tự tin, hào hứng, những ánh mắt háo hức, tiếng reo vui.

Phối cảnh khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City, Dự án đã được khởi công xây dựng vào tháng 2/2026.

Đô thị đa mục tiêu: Cơ hội và thách thức

Hà Nội vừa ban hành Quyết định 2636/QĐ-UBND phê duyệt Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố hướng tới xây dựng các không gian đô thị thông minh, tích hợp đồng bộ về hạ tầng, công nghệ số, dịch vụ và an ninh ngay tại chỗ. Mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành và đưa vào vận hành 2-3 khu đô thị đa mục tiêu và khu đầu tiên đã được khởi công tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh.

Giáo viên Trường phổ thông liên cấp Marie Curie (Hà Nội) trong một đợt dạy trực tiếp tại Mèo Vạc (Tuyên Quang).

Bài toán chưa có lời giải

Tính đến tháng 6/2026, cả nước vẫn còn thiếu hơn 104 nghìn giáo viên các cấp so với định mức. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ đã tồn tại từ nhiều năm học. Không thể chậm trễ hơn, lúc này cần những lời giải thiết thực và hiệu quả.

Với hệ thống hiện vật ở Bảo tàng, có thêm các cựu tù cách mạng kể chuyện, các bài học lịch sử trở nên chân thực, cảm xúc và thuyết phục hơn.

Những “nhân chứng sống” tái hiện ký ức hào hùng

Hơn nửa thế kỷ sau ngày trở về từ những nhà tù đế quốc, nhiều cựu chiến sĩ cách mạng bị địch bắt, tù đày vẫn lặng lẽ trả món nợ ân tình với đồng đội. Có người dành cả gia tài, đổi hơn 2.000 m² đất để dựng một bảo tàng lưu giữ hơn 5.000 kỷ vật chiến tranh. Có người ở tuổi ngoài 80 vẫn đi khắp các trường học, di tích, dùng chính những vết thương trên cơ thể là “giáo cụ trực quan” kể lại lịch sử...

Các vật liệu xây dựng tăng giá cùng lúc tạo ra cú sốc với ngành xây dựng. Ảnh trong bài | Khiếu Minh

Cơn sốt giá vật liệu xây dựng: Người dân, nhà thầu cùng “ngộp thở”

Cơn sốt giá vật liệu xây dựng đang lan rộng trên nhiều địa phương khi cát, đá, thép, xi-măng đồng loạt thiết lập mặt bằng giá mới. Chỉ trong vài tháng, chi phí xây dựng một căn nhà có thể đội thêm hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng, đẩy người dân, nhà thầu và doanh nghiệp bất động sản vào vòng xoáy áp lực chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Công an tỉnh Thanh Hóa xác định ổ nhóm do Hoàng Văn Toàn cầm đầu đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt số tiền lên tới 227 tỷ đồng của hàng chục nghìn người. Ảnh trong bài | Công an Thanh Hóa

Ma trận lừa đảo trên mạng xã hội

Từ một nhà xưởng đầy cỏ dại, lá cây vô danh ở Thanh Hóa, những túi “thảo dược gia truyền ba đời” đã được bán cho hàng chục nghìn người bệnh trên cả nước, mang về hàng trăm tỷ đồng cho đường dây lừa đảo núp bóng đông y. Vụ Hoàng Minh Đường chỉ là một lát cắt của ma trận “thần y” đang bủa vây người bệnh trên mạng xã hội, nơi những chiếc áo blouse giả, fanpage giả bệnh viện và các lời quảng cáo chữa bách bệnh đang biến niềm tin và nỗi tuyệt vọng của người bệnh thành món hàng để trục lợi.

Công ty TNHH Sankoh Việt Nam có 100% vốn đầu tư Nhật Bản, chuyên sản xuất, gia công dây điện và linh kiện điện. Ảnh trong bài | Thành Đạt

Bước chuyển lớn trong tư duy phát triển

Trong gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu khi dòng vốn đầu tư nước ngoài ngày càng tăng trưởng mạnh. Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Trong bối cảnh Việt Nam đang xác lập mô hình tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, việc thu hút và phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước.

Cuộc chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về

Cuộc chạy đua với thời gian đưa các liệt sĩ trở về

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đang bước vào giai đoạn tăng tốc với nhịp độ khẩn trương trên khắp mọi miền đất nước. Từ những cánh rừng biên giới còn sót lại bom mìn, những địa bàn trên đất bạn Lào, Campuchia đến các nghĩa trang liệt sĩ trên khắp cả nước, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm thực hiện sứ mệnh thiêng liêng: tìm đồng đội, trả lại tên cho những phần mộ liệt sĩ khuyết danh, đưa các anh trở về với gia đình, Tổ quốc.

Nhà là để ở , không phải để kinh doanh, tích sản

Nhà là để ở , không phải để kinh doanh, tích sản

“Nhà là để ở, không phải để kinh doanh, tích sản” - thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã mở ra một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển thị trường bất động sản. Với tinh thần đó, Nhân Dân hằng tháng thực hiện chuyên đề này, góp phần làm rõ những vấn đề đặt ra và các giải pháp để nhà ở trở về đúng giá trị và chức năng vốn có.

Khu xóm trọ dành cho bệnh nhân hiểm nghèo ở phố Lê Thanh Nghị (Hà Nội), với những phòng trọ chật chội, mái lợp fibro xi-măng luôn nóng hầm hập trong các tháng cao điểm mùa hè.

Người bệnh quay cuồng trong nắng nóng

Tháng 6, Hà Nội bước vào những ngày nóng nhất trong năm. Ngoài đường, không khí hầm hập hắt lên từ mặt đất bỏng rát, trong các bệnh viện tuyến cuối và những xóm trọ quanh viện, cái nóng còn ngột ngạt hơn gấp bội. Ở đó, những bệnh nhân suy thận, ung thư... vẫn ngày ngày chống chọi với chồng chất lo toan và kiệt quệ, cái nghèo và bệnh tật đeo bám. Vì nghèo, có người đã 23 năm hỏng cả hai quả thận vẫn không dám bật điều hòa dù căn phòng trọ nóng như lò nung; có người dùng khăn ướt, chăn ướt treo lên trần nhà với mong muốn hạ nhiệt; có người kiệt sức sau mỗi đợt điều trị hóa chất...

Sản xuất ô-tô điện tại nhà máy Công ty TNHH sản xuất và kinh doanh VinFast (Hải Phòng). Ảnh | TRẦN HẢI

Cuộc dịch chuyển lịch sử từ xe xăng sang xe điện

Những tấm biển giảm giá xuất hiện ngày một nhiều tại các cửa hàng xe xăng, trong khi ở nhiều đại lý xe điện, khách hàng phải đặt cọc chờ nhận xe. Đằng sau sự tương phản ấy là một cuộc dịch chuyển đang âm thầm diễn ra trên thị trường ô-tô, xe máy.

Kiến tạo diện mạo mới cho Thủ đô

Kiến tạo diện mạo mới cho Thủ đô

Hà Nội đang bước vào giai đoạn tăng tốc lịch sử với hàng loạt siêu dự án hạ tầng trọng điểm, nổi bật là trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, Khu đô thị thể thao Olympic, các tuyến đường vành đai khép kín và hệ thống cầu vượt sông.

Nghi thức trong lễ cưới truyền thống của người Chu Ru.

Dẳng dai "món nợ bắt chồng"

Ngồi cùng tôi dưới gốc xoài già bên ngôi nhà gỗ giữa rừng Pơtơu Gớp, ông Ya Loan, một già làng Chu Ru mở giọng trầm trầm: “Ngày xưa, mình là thầy giáo tiểu học, cao lớn, đẹp trai, kinh tế gia đình cũng khá.

Vườn quốc gia Bạch Mã (thành phố Huế) đang có gần 400 loài chim. Ảnh | VQG Bạch Mã

“Báu vật” trên đỉnh Ngựa Trắng

Sớm mùa đông ở Bạch Mã. Màn sương dày như tấm khăn trắng ôm trọn dãy núi rồi bất chợt, một vệt nắng mỏng le lói xuyên qua. Chỉ một tia sáng thôi mà cả khu rừng như bừng tỉnh, chim chóp mào, khướu bạc má, cu rốc họng vàng đồng loạt cất tiếng gọi tạo nên bản hợp âm chỉ rừng già mới có.

Các cơ quan của Pháp cam kết hỗ trợ kinh phí cho thành phố Hà Nội triển khai dự án. Ảnh | Hoàng Sơn

Nhịp sống

Hà Nội vừa chính thức khởi động dự án FASEP - “Phố thở - Hà Nội thở” với sự tham dự của nhiều tổ chức, đối tác phát triển của Cộng hòa Pháp.