Năm 1988, tỉnh Thái Bình quyết định thành lập Trường trung học phổ thông chuyên Thái Bình trên nền hai nhóm học sinh chuyên Toán, Văn-Nga được hình thành từ năm 1968 và 1984 đặt tại hai trường cấp III Nguyễn Trãi và Lê Quý Đôn.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng bắt đầu dạy Văn tại trường từ năm 1996 kể: Thời kỳ đầu thành lập, trường mở thêm các lớp chuyên Lý, Hóa, Ngoại ngữ (Anh, Pháp) và lớp A1, A2 hệ không chuyên. Và cho đến nay, trường đang duy trì ổn định 15 lớp chuyên.
Trong một môi trường giáo dục đòi hỏi chuyên môn cao, bản thân các thầy giáo, cô giáo cũng phải tự trau dồi nâng cao kiến thức, kỹ năng. Nhiều thầy cô đảm đương các đội tuyển học sinh giỏi cho rằng: “Học sinh giỏi thường rất cá tính. Nếu giáo viên không thật sự giỏi chuyên môn, cách giảng dạy không đổi mới, chỉ đọc chép thì các em sẽ không thích, không tiếp thu hiệu quả. Vì vậy, muốn chiếm lĩnh các đỉnh cao tri thức thì thầy, cô giáo cũng phải không ngừng tự học”.
Thời gian qua, lớp chuyên Toán của trường đạt thành tích xuất sắc khi giành được 6 giải Olympic Toán quốc tế (trong đó có 3 Huy chương vàng, 2 Huy chương bạc, 1 Huy chương đồng). Những cái tên tiêu biểu như Trần Hồng Quân hay Phạm Xuân Trung (2 lần giành Huy chương vàng) luôn là tấm gương sáng để các thế hệ học sinh dưới mái trường này có thêm động lực, quyết tâm và hoài bão tiếp tục mang về vinh quang cho quê hương, đất nước.
Các môn Sinh hay Vật lý cũng là những điểm sáng khi có học sinh góp mặt tại một số kỳ thi quốc tế. Đáng chú ý, năm 2024, em Vũ Anh Duy đoạt Huy chương đồng Olympic Vật lý châu Âu. Tổ Toán hiện nay của trường có 16 giáo viên, trong đó cô Đào Thị Lê Dung (Tổ trưởng) là người đam mê, tâm huyết với nghề.
Từng là học sinh chuyên Toán của trường, sau khi tốt nghiệp đại học cô trở về mái trường xưa để giảng dạy. Đảm đương đội tuyển học sinh giỏi Toán của trường, cô Dung chia sẻ với học sinh: “Trước đây, cô chưa từng vào đội tuyển quốc gia nhưng cô sẽ nỗ lực hết mình cùng suy nghĩ, cùng làm với các em để khám phá Toán học ở tầm cao”.
Như trường hợp của học sinh xuất sắc Phạm Xuân Trung, trong thời gian ngồi trên ghế nhà trường, cô Dung đã nhìn thấy tố chất, tiềm năng vượt trội của em. Do đó, cô giao cho Trung ra đề và tự phản biện với chính đề của mình, sau đó cô cùng học sinh giải đề xem con đường đi đã đúng chưa và có định hướng ngay cho học trò.
Các thầy cô ở Trường trung học phổ thông chuyên Thái Bình thường xuyên trao đổi chuyên môn với chuyên gia cũng như giáo viên giỏi ở các trường chuyên tại nhiều tỉnh, thành phố có học sinh đoạt giải quốc gia, quốc tế.
Chính quyền tỉnh Thái Bình cũng có nhiều cơ chế, chính sách quan tâm, hỗ trợ động viên, khích lệ như: Thưởng cho giáo viên dạy đội tuyển và học sinh đoạt giải quốc gia; hỗ trợ học sinh từ nơi xa về học với mức 300 nghìn đồng/tháng; hỗ trợ tiền ăn cho học sinh khi vào các đội tuyển quốc gia.
Hiện nay, Trường trung học phổ thông chuyên Thái Bình có khu ký túc xá đang tiếp nhận khoảng 300 học sinh lưu trú. Phần lớn chi phí ăn, ở, sinh hoạt hằng ngày được trường hỗ trợ.
Bên cạnh đó, một doanh nghiệp đã tài trợ 200 triệu đồng trong năm học vừa qua cho đội tuyển thi học sinh giỏi của trường. Hội Doanh nghiệp trẻ Thái Bình và một số đơn vị trao học bổng cho học sinh nghèo vượt khó của trường.
Thạc sĩ Nguyễn Văn Dũng, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Hiện nay, trường có hơn 1.500 học sinh và hơn 100 cán bộ, giáo viên. Năm học 2024-2025, 73 học sinh dự thi quốc gia thì đoạt tới 52 giải.
Thời gian tới, trường không dừng ở việc bồi dưỡng học sinh giỏi thi quốc gia, mà sẽ tập trung đào tạo hiệu quả cho toàn bộ học sinh, góp phần tạo nguồn lao động chất lượng cao phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển quê hương, đất nước.
