Cùng trải nghiệm không gian chợ quê thời Mạc

Từ ý tưởng phục dựng không gian chợ quê thời Mạc, các phiên chợ dần tìm được vị trí riêng trong đời sống văn hóa của Hải Phòng. Mỗi gian hàng hiện diện giữa lòng Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ các Vua triều Mạc (xã Kiến Hưng) không chỉ mang theo sản phẩm hàng hóa, mà còn mang theo nhiều câu chuyện của đất và người.

Thứ Tư, ngày 23/09/2026 - 00:07

Chợ quê thời Mạc trưng bày, quảng bá nhiều sản phẩm OCOP đến từ các vùng miền của Hải Phòng.

Tiến sĩ Hoàng Văn Kể, Chủ tịch Hội đồng Mạc tộc Hải Phòng chia sẻ: Từ hoạt động phục dựng không gian văn hóa truyền thống khởi nguồn từ năm 2023, sau bốn lần tổ chức, “chợ quê thời Mạc” đã dần vượt ra ngoài khuôn khổ một phiên chợ truyền thống, trở thành không gian hội tụ văn hóa, thương mại và du lịch. Những giá trị của truyền thống được tiếp nối bằng cách làm mới, góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Đi qua các gian hàng, người tiêu dùng có thể gặp những sản vật mang đậm dấu ấn Hải Phòng như gạo hữu cơ, các sản phẩm chế biến từ rươi, bánh đậu xanh, nước mắm Cát Hải, trà hoa cúc chi, trà búp ổi, chuối sấy, cá mòi, bánh đa, bánh gai, giò chả, rau củ sấy...

Mỗi sản phẩm dường như mang theo một câu chuyện về một nét văn hóa của mỗi làng quê. Đó có thể là câu chuyện về cánh đồng, vùng nguyên liệu, về bàn tay người nông dân hay một nghề được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, mua một sản phẩm tại phiên chợ cũng là một cách để người tiêu dùng hiểu thêm về nơi sản phẩm ấy được sinh ra.

Nhìn lại hành trình của phiên chợ, có thể thấy quy mô ngày càng được mở rộng. Năm 2023, lần đầu tổ chức, Chợ quê thời Mạc có hơn 30 gian hàng giới thiệu nông sản chất lượng, sản phẩm OCOP và sản phẩm tiểu thủ công nghiệp truyền thống.

Những năm tiếp theo số lượng các gian hàng bày bán sản phẩm OCOP, đồ thủ công mỹ nghệ, những sản vật đặc trưng, những món ăn gợi nhớ ẩm thực thời Mạc... đã tạo nên một bức tranh nhiều màu sắc phiên chợ giàu bản sắc, đầy ắp sản vật quê hương.

Năm 2026, sau khi Hải Phòng mở rộng địa giới hành chính, Chợ quê thời Mạc lần thứ 4 trở thành nơi quy tụ sản phẩm từ nhiều vùng sản xuất của thành phố mới. Có sản vật từ đồng bằng, có hương vị vùng ven biển, có những sản phẩm được làm nên từ các làng nghề lâu đời - mỗi vùng mang đến một sắc màu.

Sự đa dạng ấy khiến phiên chợ trở thành nơi hội tụ của hàng nông sản chất lượng cao cùng các sản phẩm văn hóa, ẩm thực đến từ khắp các miền quê, góp phần làm đầy thêm câu chuyện về một Hải Phòng rộng lớn, giàu truyền thống sản xuất và văn hóa.

Nhưng có lẽ điều cuốn hút người dân, du khách đến với phiên chợ không phải là những gian hàng, mà là cảm giác gần gũi của một phiên chợ quê. Ở đó, người bán có thể kể về sản phẩm của mình, người mua có thể hỏi về nơi sản xuất, còn du khách có thể bất chợt nhận ra một hương vị từng gặp trong ký ức.

Ẩm thực làm cho ký ức ấy rõ hơn. Một chiếc bánh gai, chiếc bánh đậu xanh, món ăn chế biến từ thủy sản hay bát bún riêu cua tiến vua không chỉ để thưởng thức. Đằng sau món ăn là nguyên liệu, vùng đất, nghề nghiệp và tập quán của cộng đồng. Khi được đưa vào không gian di sản, những món ăn dân dã ấy trở thành một cách kể chuyện về quê hương giản dị mà sinh động.

Giá trị đáng quý của Chợ quê thời Mạc là hoạt động thương mại được đặt trong lòng văn hóa. Người đến chợ vừa tìm hiểu di tích, thưởng thức nghệ thuật dân gian, vừa có thể mua một sản phẩm đặc trưng của các vùng miền. Sản vật vì thế có thêm một câu chuyện để kể, còn di sản có thêm một cách hiện diện trong đời sống hôm nay.

Điểm đáng chú ý ở chợ quê thời Mạc là hoạt động giới thiệu, kết nối sản phẩm được tổ chức ngày càng bài bản. Ban tổ chức lựa chọn các chủ thể OCOP tiêu biểu, ưu tiên sản phẩm từ 3 sao trở lên, có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm chất lượng và an toàn thực phẩm.

Việc tôn vinh các sản phẩm OCOP trong một không gian văn hóa có đông người dân và du khách tạo thêm cơ hội để thương hiệu địa phương được nhận diện. Với các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất, đây cũng là dịp lắng nghe người tiêu dùng, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lương Thị Kiểm cho biết: Thành phố đang triển khai đồng bộ các chương trình xây dựng nông thôn mới, phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, cùng các chương trình về nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, chuyển đổi số, nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn. Nhiều sản phẩm OCOP, vùng sản xuất tập trung, làng nghề và đặc sản của thành phố từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Trong dòng chảy ấy, Chợ quê thời Mạc có thể được xem như một nhịp cầu nhỏ nhưng nhiều ý nghĩa. Từ phiên chợ, những cuộc gặp gỡ trực tiếp có thể mở ra các mối liên kết về tiêu thụ, phân phối và quảng bá thương hiệu.

Khi sản phẩm được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc và kết nối với thương mại điện tử, những cuộc gặp ở phiên chợ hôm nay có thể trở thành những thị trường mới cho ngày mai.

QUỐC VINH

Chợ quê thời Mạc Văn hóa truyền thống Nông sản Hải Phòng