Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, các địa phương đã chủ động triển khai đồng bộ, kịp thời nhiều giải pháp ứng phó, huy động lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại do mưa lũ gây ra.
Xanh nhà hơn già đồng
Tỉnh Ninh Bình là địa phương chịu thiệt hại nặng nhất trong đợt mưa lũ vừa qua với gần 11.000 ha lúa mùa bị ảnh hưởng, trong đó hàng trăm héc-ta bị ngập trắng; hơn 340 ha diện tích nuôi trồng thủy sản tại hai xã Gia Phong, Thanh Sơn bị tràn bờ, cùng một số diện tích hoa màu bị thiệt hại cục bộ.
Để bảo vệ an toàn hệ thống đê điều, sản xuất, tính mạng người dân, gần 1.800 cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội, dân quân tự vệ cùng hàng trăm phương tiện chuyên dụng đã được huy động túc trực 24/24 giờ tại các điểm xung yếu.
Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị quản lý thủy nông vận hành tối đa công suất của 675 máy bơm điện và 160 cống tiêu đầu mối, khẩn trương khoanh vùng tiêu thoát nước cho sản xuất nông nghiệp, khu đô thị và khu công nghiệp.
Theo Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn, trong đợt mưa lũ vừa qua, cả hệ thống chính trị của tỉnh đã được huy động nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và sản xuất của người dân theo phương châm “4 tại chỗ” và nguyên tắc chỉ huy “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ địa bàn, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ kết quả.
Trong đợt mưa lớn từ ngày 14 đến 17/9, Hà Nội có khoảng 4.434 ha lúa, hoa màu, rau màu bị ngập, thiệt hại; 1.371 ha cây trồng khác và 208 ha nuôi trồng thủy sản bị ảnh hưởng. Trước nguy cơ mưa lớn tiếp diễn, các địa phương đã huy động tối đa hệ thống thủy lợi, trạm bơm để tiêu úng, đồng thời đẩy nhanh thu hoạch diện tích lúa đã chín theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại và sớm khôi phục sản xuất.
Trong bối cảnh dự báo còn có khả năng xuất hiện mưa lớn trong thời gian tới, tính đến ngày 17/9, thành phố đã thu hoạch được 10.368 ha lúa mùa, đạt 17,8% diện tích gieo trồng, tập trung chủ yếu ở những trà lúa sớm tại các xã: Ba Vì, Vật Lại, Bất Bạt, Tiến Thắng, Nội Bài, Kim Anh và một số địa bàn khác.
Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Đoài Phương Trần Hữu Tình, toàn xã có 24,3 ha lúa và hoa màu bị ngập. Thực hiện sự chỉ đạo của ngành nông nghiệp, xã đã huy động các lực lượng giúp đỡ người dân tranh thủ thu hoạch những trà lúa sớm ngay sau khi mưa dứt với hơn 37,8 ha lúa, 25 ha rau màu và 1,5 ha lạc.
Cùng với các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng, nhiều tỉnh lân cận như Thanh Hóa, Phú Thọ... cũng bị thiệt hại nặng nề trong sản xuất nông nghiệp do tác động của mưa lũ.
Tại Thanh Hóa, do mưa lớn kéo dài với lượng mưa từ 200 đến 350 mm, cục bộ có nơi lên đến 500 mm đã khiến hàng nghìn héc-ta lúa và hoa màu bị thiệt hại, trong đó nhiều diện tích lúa chuẩn bị thu hoạch. Chủ động ứng phó với thời tiết, người dân các địa phương trong tỉnh đã huy động hơn 1.000 máy gặt, tăng tốc thu hoạch diện tích lúa đã chín và đã thu hoạch được hơn 38.000 ha theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”.
Ngành nông nghiệp Thanh Hóa chỉ đạo các doanh nghiệp thủy nông vận hành liên tục 55 trạm bơm tiêu với 207 máy bơm, 30 cống tiêu đáp ứng yêu cầu tiêu thoát nước, chống ngập úng, hư hỏng cây trồng. Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Sông Chu, Khương Bá Luận cho biết: Doanh nghiệp đang vận hành 128 trạm bơm, 196 máy bơm và hiện mở 10 cống tiêu nhằm tiêu thoát nước cho gần 300 ha lúa, màu bị ngập nước trên địa bàn.
Phòng trừ sâu bệnh
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau mưa lớn, ngập úng, độ ẩm trên đồng ruộng tăng cao, cây trồng bị tổn thương, tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại sâu bệnh phát sinh, gây hại. Vì vậy, bên cạnh tập trung tiêu úng, khôi phục sản xuất, các địa phương cần chủ động theo dõi đồng ruộng, kịp thời phát hiện và phòng trừ các đối tượng sâu bệnh, không để phát sinh thành dịch. Đối với diện tích lúa bị ngập, ngay sau khi nước rút cần khẩn trương vệ sinh đồng ruộng, tiêu thoát nước, dựng lại những khóm lúa bị đổ, tạo điều kiện cho cây phục hồi.
Những diện tích lúa còn khả năng sinh trưởng cần được kiểm tra thường xuyên để đánh giá mức độ phục hồi, đồng thời theo dõi các đối tượng có nguy cơ phát sinh mạnh trong điều kiện nóng ẩm sau mưa như bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, khô vằn, đạo ôn, sâu cuốn lá nhỏ, sâu đục thân và các loại rầy. Đối với diện tích lúa đã chín, cần tranh thủ thu hoạch sớm, tránh để cây bị ngập lâu ngày, đổ ngã làm gia tăng nguy cơ nảy mầm, thối hạt, giảm năng suất và chất lượng.
Cùng với đó, ngành nông nghiệp các địa phương cần tăng cường điều tra, dự tính, dự báo, hướng dẫn nông dân nhận diện đúng đối tượng gây hại và chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi sâu bệnh đạt ngưỡng cần phòng trừ. Việc phun thuốc phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”: đúng thuốc, đúng lúc, đúng nồng độ, liều lượng và đúng cách; không tự ý pha trộn nhiều loại thuốc hoặc phun phòng khi chưa cần thiết.
Đối với những diện tích lúa, rau màu chuẩn bị thu hoạch, cần tuân thủ nghiêm thời gian cách ly để bảo đảm an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng.
Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội Lưu Thị Hằng, ngành nông nghiệp Hà Nội đã chỉ đạo các địa phương bên cạnh thu hoạch các trà lúa sớm, cần theo dõi sát sao các trà lúa muộn, duy trì mực nước phù hợp, bảo đảm điều kiện sinh trưởng; đồng thời tăng cường kiểm tra đồng ruộng, phân loại cụ thể trà lúa, giống lúa; xác định mật độ sâu, tỷ lệ hại và diện tích cần phòng trừ để có biện pháp xử lý kịp thời, đúng kỹ thuật.
