Ngành dân số đang phải đối mặt với các thách thức mới

Ngành dân số đang phải đối mặt với các thách thức mới về mức sinh chênh lệch đáng kể giữa các vùng - miền, mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn diễn ra ở mức nghiêm trọng và ngày càng lan rộng, lợi thế của dân số vàng chưa thực sự được khai thác và phát huy hiệu quả do chưa có giải pháp đồng bộ. 

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn phát biểu tại hội thảo.
Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn phát biểu tại hội thảo.

Đây là nội dung được Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn chia sẻ tại hội thảo về Dân số và Phát triển, hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam 26-12-2020 với chủ đề “Nâng cao chất lượng dân số để góp phần phát triển đất nước nhanh và bền vững”.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn cho biết, trong thời gian qua công tác dân số luôn nhận được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước và đã đạt được nhiều thành tích quan trọng. Quy mô dân số hiện nay khoảng gần 96,5 triệu người (2019), Tốc độ gia tăng dân số đã được khống chế thành công, tỷ lệ tăng dân số 10 năm qua (2009 - 2019) trong khoảng từ 1,05% - 1,15%/năm, mức sinh thay thế được duy trì suốt 14 năm qua.

Từ năm 2007, nước ta bước vào thời kỳ dân số vàng, cơ cấu dân số chuyển dịch tích cực, dân số trong độ tuổi lao động tăng mạnh chiếm 68%. Chất lượng dân số được cải thiện về nhiều mặt, tuổi thọ trung bình tăng nhanh, đạt 73,6 tuổi năm 2019, cao hơn nhiều nước có cùng mức thu nhập bình quân đầu người. Tình trạng suy dinh dưỡng, tử vong bà mẹ, trẻ em đều giảm mạnh. Tầm vóc, thể lực người Việt Nam có bước cải thiện.

Dân số đã có sự phân bố hợp lý hơn, gắn với các quá trình đô thị hoá, công nghiệp hóa và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của các địa phương và đất nước. Công tác tuyên truyền, giáo dục, nhận thức về dân số và kế hoạch hóa gia đình của các cấp, các ngành và toàn dân có bước đột phá. Mỗi cặp vợ chồng có hai con đã trở thành chuẩn mực, lan tỏa, thấm sâu trong toàn xã hội. Dịch vụ dân số và kế hoạch hóa gia đình được mở rộng, chất lượng ngày càng cao.

Theo Thứ trưởng, mặc dù đã đạt được nhiều thành tích quan trọng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước, song công tác dân số đang gặp nhiều khó khăn, thách thức lớn. Từ việc chỉ tập trung giải quyết vấn đề kế hoạch hóa gia đình để ổn định quy mô dân số, nay công tác dân số phải đẩy mạnh việc giải quyết toàn diện các vấn đề cả về quy mô, cơ cấu, phân bố, nhất là nâng cao chất lượng dân số và phải đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế - xã hội và bảo về tổ quốc.

Thứ trưởng nhận định, ngành dân số đang phải đối mặt với các thách thức mới về mức sinh chênh lệch đáng kể giữa các vùng, miền, tỉnh, thành phố; thậm chí có những nơi mức sinh đã xuống thấp như một số tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long. Trong khi đó, các tỉnh miền núi phía bắc, Bắc Trung bộ và Duyên hải miền trung, Tây Nguyên mức sinh còn rất cao. Mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn diễn ra ở mức nghiêm trọng và ngày càng lan rộng.

Đặc biệt, lợi thế của dân số vàng chưa thực sự được khai thác và phát huy hiệu quả do chưa có giải pháp đồng bộ. Tốc độ già hóa dân số nhanh nhưng chưa có hệ thống giải pháp thích ứng chủ động với già hóa dân số. Chất lượng dân số, chất lượng nguồn nhân lực còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước....

Ngoài ra, một số cơ chế, chính sách về dân số chậm đổi mới; Tổ chức bộ máy thiếu ổn định, chế độ đãi ngộ còn thấp; Các nội dung về dân số trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội còn chưa được chú trọng đúng mức; Nguồn lực đầu tư cho công tác dân số còn thấp, chưa tương xứng với yêu cầu...

Vì thế, Thứ trưởng Nguyễn Trường Sơn đề nghị các đơn vị trong toàn ngành, bám sát chủ đề của tháng hành động, tích cực tham mưu cho cấp ủy, chính quyền; chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể triển khai đồng bộ các nội dung, giải pháp về công tác dân số và phát triển. 

Đồng thời, Bộ Y tế cũng đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương tăng cường sự quan tâm, chỉ đạo nhất là về công tác cán bộ, duy trì ổn định tổ chức bộ máy; ưu tiên đầu tư, hỗ trợ nguồn lực kịp thời để công tác dân số triển khai đạt mục tiêu các nội dung mới; đề nghị các ban, ngành, đoàn thể tăng cường phối hợp, chia sẻ và đồng hành cùng ngành dân số trong triển khai thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết 21 của Ban Chấp hành Trung ương đã đề ra.

Có thể bạn quan tâm

Người dân trên địa bàn phường Giảng Võ Hà Nội tham gia hoạt động khám sức khỏe định kỳ tại Trạm Y tế phường.

Tầm soát, quản lý sức khỏe cho người dân ngay tại tuyến y tế cơ sở

Thực hiện sự chỉ đạo của ngành y tế Hà Nội, thời gian qua, Trạm y tế phường Giảng Võ (thành phố Hà Nội) triển khai nhiều hoạt động trong công tác khám, chữa bệnh cho người dân trên địa bàn, với phương châm “phòng bệnh, hơn chữa bệnh” và giúp người dân được thụ hưởng các dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại nơi mình sinh sống.

Các bác sĩ đang thực hiện ca can thiệp.

Kết hợp "2 trong 1" điều trị sỏi thận không vết mổ

Bằng việc làm chủ kỹ thuật nội soi ống mềm kết hợp cùng hệ thống Laser Dornier Thulio công suất cao, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Nam học và Y học giới tính thuộc Bệnh viện Đại học Y Dược, cơ sở Linh Đàm đã giúp bệnh nhân Đ.T.H (47 tuổi, Đông Ngạc, Hà Nội) "sạch sỏi" đa vị trí chỉ trong một lần can thiệp.

Cha mẹ nên quan tâm đến từng những chi tiết nhỏ trong quá trình chuẩn bị sữa cho con để con phát triển tốt nhất. (Ảnh minh họa)

Chuẩn bị sữa cho con: Những chi tiết nhỏ quyết định chất lượng dinh dưỡng và sự phát triển cho bé

Chăm sóc trẻ, nhất là trẻ sau 2 tuổi cần nhiều dinh dưỡng ở giai đoạn chuyển tiếp, vì vậy phụ huynh cần tỉ mỉ trong từng chi tiết, đặc biệt là thói quen chuẩn bị sữa mỗi ngày. Đối với nhiều gia đình, mỗi ly sữa chính là sự chăm chút của cha mẹ và là “bước đệm” trong hành trình dài nuôi con.

Trẻ em trong độ tuổi trên địa bàn Hà Nội tiêm vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Tiêm vaccine đủ liều, đúng lịch giúp tạo miễn dịch cộng đồng để phòng các bệnh truyền nhiễm

Tiêm vaccine đủ liều, đúng lịch sẽ giúp 85% đến 95% người được tiêm không mắc bệnh hoặc hạn chế mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như bại liệt, sởi, đậu mùa... Tuy nhiên, để đạt được sự miễn dịch tại cộng đồng, người dân thực hiện nghiêm việc tuổi tiêm vaccine đủ liều, đúng lịch theo quy định của ngành y tế.

Điều trị bệnh đậu cho người lớn tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương

Tuân thủ hướng dẫn y khoa là cách tốt nhất bảo vệ sức khỏe

Y học ngày càng phát triển, các thầy thuốc đã điều trị thành công nhiều căn bệnh hiểm nghèo. Thế nhưng, hiện nay, các bác sĩ vẫn thường xuyên phải tiếp nhận những ca bệnh nguy kịch, tính mạng của người bệnh bị đe dọa do sự chủ quan, mặc dù có bệnh nhưng vẫn không chú ý theo dõi, khám định kỳ… 

Giáo viên hướng dẫn học sinh vệ cá nhân để phòng, chống bệnh tay chân miệng tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn Hà Nội.

Chủ động nhận biết các dấu hiệu và phòng ngừa bệnh tay chân miệng

Trước tình hình dịch bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng tại các địa phương, ngành y tế Hà Nội đã và đang phối hợp đơn vị liên quan, nhất là các cơ sở giáo dục trên địa bàn triển khai đồng bộ các biện pháp phòng bệnh, với mục tiêu “Kiểm soát chặt-phát hiện sớm-không để dịch bệnh lây lan, bùng phát tại cộng đồng”.

Ca bệnh mắc thủy đậu nằm điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đặc biệt phức tạp khi bệnh truyền nhiễm bùng phát đồng thời với biến chứng ngoại khoa và nhiễm trùng huyết.

Thủy đậu ở người lớn: Nguy cơ biến chứng nặng, tử vong cao nếu chủ quan

Được xem là bệnh lành tính, thủy đậu ở người lớn lại có thể diễn tiến nghiêm trọng với các biến chứng như viêm phổi, suy đa tạng, thậm chí tử vong. Thực tế ghi nhận nhiều ca nguy kịch gần đây cho thấy nguy cơ nhập viện và tử vong ở người lớn cao hơn nhiều so với trẻ em, đặc biệt ở nhóm có bệnh nền hoặc chưa tiêm vaccine.

Bệnh viện đa khoa Chương Mỹ (Sở Y tế Hà Nội) triển khai các kỹ thuật hiện đại phục vụ công tác khám, điều trị cho người bệnh.

Tạo dựng niềm tin yêu của người bệnh dành cho các bệnh viện tuyến cơ sở

Để hiện thực hóa các mục tiêu Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn Hà Nội đã triển khai các giải pháp với mục tiêu nâng cao chất lượng khám, chữa cho người dân trên địa bàn.

Hình ảnh ca phẫu thuật nội soi cột sống cho bệnh nhân. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Lần đầu triển khai phẫu thuật nội soi cột sống hai cổng (UBE) tại Bệnh viện Đà Nẵng

Ngày 31/3, Tiến sĩ, bác sĩ Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng, cho biết, đơn vị vừa triển khai thành công phẫu thuật nội soi cột sống hai cổng (UBE). Đây là kỹ thuật ít xâm lấn, hiện đại, mang lại hiệu quả điều trị cao và giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn so với các phương pháp truyền thống

Người dân tuyệt đối không sử dụng cá nóc làm thực phẩm dưới bất kỳ hình thức nào. (Ảnh minh họa)

Ba người ở Cần Thơ nhập viện sau khi ăn cá nóc: Bộ Y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng cá nóc làm thực phẩm

Sau khi ghi nhận 3 trường hợp nhập viện với triệu chứng ngộ độc do ăn cá nóc, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Sở Y tế thành phố Cần Thơ tăng cường giám sát và đẩy mạnh cảnh báo cộng đồng; khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng cá nóc làm thực phẩm.