Ngắm chợ Hà Nội một thủa

Triển lãm trực tuyến “Ký ức chợ xưa” khai mạc sáng 25/4 trên website, fanpage của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước kể những câu chuyện về chợ Hà Nội xưa.

Gánh hàng rong. (Ảnh: Viện Thông tin Khoa học xã hội)
Gánh hàng rong. (Ảnh: Viện Thông tin Khoa học xã hội)

Triển lãm gồm 2 phần: “Chuyện quy hoạch” và “Những ký ức xưa”, với sự kết hợp giữa tài liệu, tư liệu, hình ảnh với các hiệu ứng âm thanh ánh sáng.

Một phần không thể thiếu của triển lãm là những gánh hàng rong. Những gánh hàng rong cùng tiếng rao hàng từ lâu đã trở thành nét văn hóa của Hà Nội. Những gánh hàng rong không ai biết có từ bao giờ, chỉ biết nó gắn liền với sự phát triển, thăng trầm của Hà Nội cho đến tận hôm nay. Qua những biến thiên của thời gian, Hà Nội đã khác xưa và gánh hàng rong cũng vậy.

Thăng Long - Hà Nội xưa còn có tên gọi là “Kẻ Chợ” vì ở đây dân cư đông đúc, chỗ nào cũng thấy kẻ mua, người bán. Chợ không chỉ có ở các phường nghề mà còn họp ở cửa thành, cửa sông, bến đò... Ngoài những chợ lớn, Thăng Long - Hà Nội còn vô số những chợ nhỏ, chợ lưu động, không tên mà ở đó những người bán hàng rong, những người tự sản xuất mang sản phẩm của mình ra bán, chẳng cần hàng quán và họp ở tất cả những nơi nào đông người qua lại. 

Ngắm chợ Hà Nội một thủa -0
 Hình ảnh và thông tin về chợ Đồng Xuân (Ảnh: Trung tâm Lưu trữ quốc gia I).

Chợ Hà Nội giống như lời mô tả của các nhà buôn, nhà báo, bác sĩ, du khách nước ngoài đến Hà Nội từ cuối thế kỷ 17, 18, 19: “Thành phố biến thành một cái chợ mênh mông ngoài trời... Cứ 6 ngày lại có một phiên chợ Hà Nội, lái buôn và thợ thủ công đủ loại từ các làng mạc xung quanh kéo tới... Những người nông dân bày bán hàng hóa của mình trong chiếc khăn vải, trong rổ, hoặc ngay trên mặt đất nếu hàng không sợ hư hỏng. Ngày xưa, mặt phố tràn ngập người”- Paul Bourde (thông tín viên “Le Temps” (Thời báo) ở Bắc Kỳ năm 1883). 

Ngắm chợ Hà Nội một thủa -0
 Nghị định số 4490 ngày 27/11/1906 của Đốc lý Hà Nội quy định sử dụng vỉa hè trên các phố để bán hàng (Ảnh: Trung tâm Lưu trữ quốc gia I)

Baron, một du khách người Anh đến Thăng Long vào thế kỷ 17 mô tả: “Thăng Long có nhiều chợ nhưng vẫn có người bán hàng rong, họ bán các mặt hàng do chính họ làm ra. Vì không phải dân Thăng Long nên họ không thể mở cửa hàng ở các phường nghề”. Người bán hàng rong chủ yếu là người nông dân, thợ thủ công ở các làng mạc chung quanh đến Thăng Long để bán những sản phẩm do chính mình làm ra. Họ là người nghèo, không có tiền đóng các loại thuế phí chợ nên họ đành bán hàng ở bất kể đâu có người qua lại.

Cảnh bán hàng rong xưa đã được Labarthe (tác giả của cuốn “Hanoi, capitale du Tonkin”-Hà Nội, thủ phủ xứ Bắc Kỳ) mô tả một cách chân thực: “Đột nhiên ở đầu phố, theo bước chân chạy đều của hai lính mặc quần áo đỏ và trong tiếng trống, người ta thấy giãn ra một lối đi. Ngay lập tức mọi tiếng động ngừng hẳn. Những người bán hoa quả, thịt lợn... cùng với hàng hóa biến mất như có phép lạ...Viên quan đi qua, chợ trở lại bình thường...”.

Cảnh chợ Hà Nội cũng được tái hiện lại qua các báo thời kỳ trước năm 1945, thí dụ như báo “Trung Bắc Tân Văn” năm 1935.

Triển lãm cũng cung cấp những nghị định, quy định của chính quyền thời Pháp thuộc về quản lý thuế chợ, quản lý vỉa hè….

Triển lãm trực tuyến diễn ra tại địa chỉ http://archives.org.vn và https://facebook.com/luutruquocgia1.

Có thể bạn quan tâm

Nhà thiết kế Trịnh Bích Thủy (ở giữa) dành nhiều tâm huyết cho việc tìm hiểu, gìn giữ và phát huy giá trị của lụa Việt. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phát huy giá trị di sản qua thời trang

Việc đưa các yếu tố di sản văn hóa vào thiết kế thời trang ngày càng phổ biến, từ chất liệu, kỹ thuật thủ công đến hoa văn, hình ảnh truyền thống. Tuy nhiên, có những trường hợp đưa lên trang phục một cách khiên cưỡng, thậm chí làm sai lệch di sản.

Các đại biểu tham dự chương trình giao lưu chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Đại sứ Việt Nam tại Hungary cung cấp)

Giao lưu văn hóa, thắt chặt tình hữu nghị giữa Việt Nam với Nga và Belarus tại Hungary

Chương trình giao lưu “Về miền ký ức chung - Giao lưu văn hóa Nga, Việt Nam và Belarus tại Hungary” góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, thắt chặt tình hữu nghị giữa Việt Nam với Nga và Belarus; đồng thời quảng bá văn hóa, ẩm thực Việt Nam tại thủ đô Budapest (Hungary), hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Tiết mục xiếc kết hợp hiệu ứng công nghệ trong vở “Sơn thần thủy quái”. (Ảnh: BVHTTDL)

Ứng dụng công nghệ trong nghệ thuật biểu diễn

Ứng dụng công nghệ số trong nghệ thuật biểu diễn ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào khả năng lựa chọn giải pháp phù hợp đặc trưng và điều kiện từng đơn vị nghệ thuật.

Lãnh đạo, cán bộ, viên chức, người lao động Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật chụp ảnh lưu niệm tại Di tích lịch sử Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản tại xóm Cây Hồng (1947-1950), xã Bình Thành, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: NXB)

Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản Sự thật (1947-1950) được xếp hạng Di tích quốc gia

Ngày 29/10, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký ban hành Quyết định số 2913/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng Di tích quốc gia đối với Di tích lịch sử Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản Sự thật (nay là Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật) tại xóm Cây Hồng (19471950), xã Bình Thành, tỉnh Thái Nguyên.

Tiết mục nghệ thuật tại Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết “Những tấm gương bình dị mà cao quý” lần thứ 17. (Ảnh: TRỌNG HẢI)

Lan tỏa giá trị nhân văn từ Cuộc thi "Những tấm gương bình dị mà cao quý”

Sáng 29/10, Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết “Những tấm gương bình dị mà cao quý” lần thứ 17 đã diễn ra tại Hà Nội. Cuộc thi do Báo Quân đội nhân dân phối hợp Vụ Báo chí-Xuất bản (Ban Tuyên giáo Trung ương), Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Ngân hàng TMCP Bắc Á và Binh đoàn 20 - Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn tổ chức.

Tùng Dương dự định mang đến sân Mỹ Đình nhiều ca khúc ca ngợi quê hương, đất nước, thể hiện bản sắc văn hóa và khí phách dân tộc. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Sức nóng từ Live-concert “Bay về phía mặt trời” của Tùng Dương

12 giờ trưa ngày 28/10, Live-concert “Bay về phía mặt trời” của Tùng Dương chính thức mở bán một số hạng vé và nhanh chóng ghi nhận 8.000 vé được bán hết chỉ trong vòng 1 tiếng. Đến 19 giờ cùng ngày, có tới 15.000 vé được bán ra, cho thấy sự quan tâm lớn của khán giả dành cho dự án âm nhạc đánh dấu 25 năm ca hát của nam ca sĩ.

Các đại biểu cắt băng khai mạc Trưng bày chuyên đề. (Ảnh: TRANG ANH)

Trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình cách mạng-Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu”

Ngày 28/10, Trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình cách mạng-Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu” đã khai mạc tại Hà Nội. Trưng bày do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Vụ Lý luận chính trị, Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông tổ chức.

Phối cảnh sân khấu chương trình nghệ thuật chính luận “Tự hào là người Việt Nam – Nối vòng tay lớn”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tự hào là người Việt Nam 2026” hướng tới đại đoàn kết dân tộc

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tự hào là người Việt Nam 2026” hiện đang được đông đảo công chúng quan tâm, bởi không chỉ là một sự kiện nghệ thuật chính luận, mà còn mang ý nghĩa hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam và kỷ niệm 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến.

Tỉnh Vĩnh Long ban hành Thông báo thống nhất sử dụng biểu trưng sau sáp nhập. (Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long cung cấp)

Chính thức công nhận logo tỉnh Vĩnh Long

Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long vừa ban hành Thông báo số 107/TB-UBND về việc sử dụng biểu trưng (logo) tỉnh Vĩnh Long, nhằm thống nhất hình ảnh nhận diện của địa phương trong các hoạt động thông tin, tuyên truyền, quảng bá và xúc tiến phát triển kinh tế-xã hội.

Thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa tầm quốc gia là nỗ lực của tỉnh Điện Biên trong thu hút khách du lịch về địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên lấy ý kiến tham vấn kết quả khảo sát thông tin khách du lịch trên địa bàn tỉnh

Để có cơ sở khoa học, thực tiễn hoạch định chính sách hỗ trợ, phát triển du lịch trên địa bàn, chiều 27/10, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch Điện Biên tổ chức hội thảo, lấy ý kiến chuyên gia, các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tỉnh tham vấn kết quả khảo sát thông tin du lịch.

Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo trong sự kiện ra mắt sách. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

"Chuyện kể trên cánh đồng" và hành trình của người gieo hạt

Từ người lính trở về với đồng đất quê hương đến hành trình phát triển những giống lúa mang thương hiệu Việt, Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo đã dành nhiều năm tháng gắn bó với nông nghiệp và người nông dân. Cuốn sách "Chuyện kể trên cánh đồng" của ông đã gửi gắm nhiều suy ngẫm về lao động, nhân cách và khát vọng về cuộc sống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tặng hoa các nghệ sĩ tham gia chương trình "Thanh âm dưới ánh mặt trời". (Ảnh: MSO)

Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội: Một năm kiến tạo những thanh âm mang bản sắc người chiến sĩ

Ngày 26/10, đánh dấu tròn một năm thành lập Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội (MSO). Trong năm đầu hoạt động, MSO đã từng bước khẳng định năng lực tổ chức, dàn dựng và biểu diễn qua nhiều chương trình nghệ thuật có ý nghĩa chính trị, văn hóa và đối ngoại, góp phần lan tỏa giá trị âm nhạc giao hưởng trong đời sống xã hội.

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu. (Ảnh minh họa: Hình ảnh trong phim tài liệu "Ký ức mùa đông". (Ảnh: VTV)

Đài truyền hình Việt Nam ra mắt dải giờ phim tài liệu trên VTV2

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu. Dải giờ mới tạo điểm hẹn thường xuyên để khán giả thưởng thức những tác phẩm giàu chiều sâu, giá trị nhân văn, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối các nhà làm phim trong và ngoài Đài Truyền hình Việt Nam.