Ngắm chợ Hà Nội một thủa

Triển lãm trực tuyến “Ký ức chợ xưa” khai mạc sáng 25/4 trên website, fanpage của Trung tâm Lưu trữ quốc gia I - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước kể những câu chuyện về chợ Hà Nội xưa.

Gánh hàng rong. (Ảnh: Viện Thông tin Khoa học xã hội)
Gánh hàng rong. (Ảnh: Viện Thông tin Khoa học xã hội)

Triển lãm gồm 2 phần: “Chuyện quy hoạch” và “Những ký ức xưa”, với sự kết hợp giữa tài liệu, tư liệu, hình ảnh với các hiệu ứng âm thanh ánh sáng.

Một phần không thể thiếu của triển lãm là những gánh hàng rong. Những gánh hàng rong cùng tiếng rao hàng từ lâu đã trở thành nét văn hóa của Hà Nội. Những gánh hàng rong không ai biết có từ bao giờ, chỉ biết nó gắn liền với sự phát triển, thăng trầm của Hà Nội cho đến tận hôm nay. Qua những biến thiên của thời gian, Hà Nội đã khác xưa và gánh hàng rong cũng vậy.

Thăng Long - Hà Nội xưa còn có tên gọi là “Kẻ Chợ” vì ở đây dân cư đông đúc, chỗ nào cũng thấy kẻ mua, người bán. Chợ không chỉ có ở các phường nghề mà còn họp ở cửa thành, cửa sông, bến đò... Ngoài những chợ lớn, Thăng Long - Hà Nội còn vô số những chợ nhỏ, chợ lưu động, không tên mà ở đó những người bán hàng rong, những người tự sản xuất mang sản phẩm của mình ra bán, chẳng cần hàng quán và họp ở tất cả những nơi nào đông người qua lại. 

Ngắm chợ Hà Nội một thủa -0
 Hình ảnh và thông tin về chợ Đồng Xuân (Ảnh: Trung tâm Lưu trữ quốc gia I).

Chợ Hà Nội giống như lời mô tả của các nhà buôn, nhà báo, bác sĩ, du khách nước ngoài đến Hà Nội từ cuối thế kỷ 17, 18, 19: “Thành phố biến thành một cái chợ mênh mông ngoài trời... Cứ 6 ngày lại có một phiên chợ Hà Nội, lái buôn và thợ thủ công đủ loại từ các làng mạc xung quanh kéo tới... Những người nông dân bày bán hàng hóa của mình trong chiếc khăn vải, trong rổ, hoặc ngay trên mặt đất nếu hàng không sợ hư hỏng. Ngày xưa, mặt phố tràn ngập người”- Paul Bourde (thông tín viên “Le Temps” (Thời báo) ở Bắc Kỳ năm 1883). 

Ngắm chợ Hà Nội một thủa -0
 Nghị định số 4490 ngày 27/11/1906 của Đốc lý Hà Nội quy định sử dụng vỉa hè trên các phố để bán hàng (Ảnh: Trung tâm Lưu trữ quốc gia I)

Baron, một du khách người Anh đến Thăng Long vào thế kỷ 17 mô tả: “Thăng Long có nhiều chợ nhưng vẫn có người bán hàng rong, họ bán các mặt hàng do chính họ làm ra. Vì không phải dân Thăng Long nên họ không thể mở cửa hàng ở các phường nghề”. Người bán hàng rong chủ yếu là người nông dân, thợ thủ công ở các làng mạc chung quanh đến Thăng Long để bán những sản phẩm do chính mình làm ra. Họ là người nghèo, không có tiền đóng các loại thuế phí chợ nên họ đành bán hàng ở bất kể đâu có người qua lại.

Cảnh bán hàng rong xưa đã được Labarthe (tác giả của cuốn “Hanoi, capitale du Tonkin”-Hà Nội, thủ phủ xứ Bắc Kỳ) mô tả một cách chân thực: “Đột nhiên ở đầu phố, theo bước chân chạy đều của hai lính mặc quần áo đỏ và trong tiếng trống, người ta thấy giãn ra một lối đi. Ngay lập tức mọi tiếng động ngừng hẳn. Những người bán hoa quả, thịt lợn... cùng với hàng hóa biến mất như có phép lạ...Viên quan đi qua, chợ trở lại bình thường...”.

Cảnh chợ Hà Nội cũng được tái hiện lại qua các báo thời kỳ trước năm 1945, thí dụ như báo “Trung Bắc Tân Văn” năm 1935.

Triển lãm cũng cung cấp những nghị định, quy định của chính quyền thời Pháp thuộc về quản lý thuế chợ, quản lý vỉa hè….

Triển lãm trực tuyến diễn ra tại địa chỉ http://archives.org.vn và https://facebook.com/luutruquocgia1.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu và khán giả xúc động hòa mình cùng lời ca, giai điệu trong chương trình.

Thanh Hóa: Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” - Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước

Với các tiết mục đặc sắc, được dàn dựng công phu, chương trình nghệ thuật đặc biệt “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” tại Thanh Hóa đã mang đến cho khán giả những cảm xúc sâu lắng về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng.

Nam tài tử Ji Chang-wook. (Ảnh: VFDA)

Diễn viên Ji Chang-wook sẽ có mặt tại Liên hoan phim châu Á- Đà Nẵng lần IV

Nam diễn viên Hàn Quốc nổi tiếng Ji Chang-wook sẽ góp mặt tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2026, diễn ra từ ngày 28/6 đến 4/7. Sự xuất hiện của ngôi sao Hàn Quốc được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những điểm nhấn nổi bật của Liên hoan phim năm nay, thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả và giới yêu điện ảnh.

Ê-kíp làm phim giao lưu cùng khán giả trong buổi công chiếu ra mắt. (Ảnh: ĐOÀN PHIM CUNG CẤP)

Ứng dụng công nghệ CGI và AI trong “Mesdames Thanh Sắc”

Trước khi chính thức khởi chiếu toàn quốc từ 19/6/2026, phim điện ảnh “Mesdames Thanh Sắc” vừa có buổi công chiếu ra mắt tại Thành phố Hồ Chí Minh. Bên cạnh sự góp mặt của dàn diễn viên thực lực, phim còn gây ấn tượng bởi sự đầu tư mạnh tay cho hình ảnh, với việc ứng dụng công nghệ để tái hiện bối cảnh Sài Gòn những năm 1960.

Khán giả xem Chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” tại Hà Tĩnh.

Chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” được đông đảo khán giả đón nhận tại Hà Tĩnh

Chương trình nghệ thuật “Bác Hồ - Hai tiếng thiêng liêng” đã đưa khán giả trải qua nhiều cung bậc cảm xúc, từ những giai điệu đi cùng năm tháng “Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân”, “Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh”, “Người về thăm quê”, “Trông cây lại nhớ đến Người” đến không gian lắng đọng qua tiết mục ngâm thơ “Bác ơi”…

Nghệ nhân làng tranh Đông Hồ chia sẻ về quy trình, kỹ thuật in tranh tại chương trình “Hồn trên giấy mộc”. (Ảnh: HỌA KÝ ĐÔNG HỒ)

Nối dài sức sống tranh Đông Hồ

Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, tranh dân gian Đông Hồ từng có thời kỳ phát triển rực rỡ, nhưng lại đang đối diện nguy cơ mai một trong dòng chảy cuộc sống hiện đại. Để tiếp thêm sinh lực cho dòng tranh này, nhiều dự án sáng tạo đã được triển khai, mang đến những cách tiếp cận mới vừa sinh động, vừa gần gũi.

Guitar Custom Showroom của Trần Quang Vũ tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Guitar Custom Việt Nam và câu chuyện đưa tinh hoa thủ công Việt vươn tầm thế giới

Trong bối cảnh nhu cầu cá nhân hóa nhạc cụ ngày càng gia tăng, Guitar Custom Việt Nam tạo dấu ấn bằng những cây đàn được chế tác thủ công, đáp ứng nhu cầu riêng của từng khách hàng. Nhờ chú trọng chất lượng và trải nghiệm người dùng, thương hiệu ngày càng được cộng đồng yêu nhạc tin tưởng lựa chọn.

Bên dòng Đà giang ở xã Tủa Thàng (tỉnh Điện Biên), bao đời nay cuộc sống của người dân tộc Dao cứ nối tiếp trong lặng lẽ yên bình. (Ảnh: TIỂU DŨNG)

Bình yên giữa đại ngàn Tây Bắc

Tại xã Tủa Thàng (tỉnh Điện Biên) có bốn thôn có đồng bào dân tộc Dao sinh sống. Trong đó Nậm Bành, Huổi Lóng là hai thôn của người Dao ở bên dòng Đà giang thơ mộng - nơi nhịp sống là một vòng tuần hoàn yên bình giữa đại ngàn Tây Bắc.

Cuộc thi có sự tham gia của giới chuyên môn và đông đảo sinh viên ngành báo chí.

Gắn đào tạo báo chí với thực tiễn nghề nghiệp

Đào tạo báo chí bên cạnh việc trang bị kiến thức trên giảng đường còn cần tới sự gắn kết chặt chẽ với thực tiễn nghề nghiệp. Thông qua Cuộc thi "Phóng viên tập sự-Nhà báo tương lai", sinh viên có thêm cơ hội trải nghiệm quy trình tác nghiệp, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp trước khi bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Toàn cảnh hội thảo khoa học quốc tế.

Hội thảo khoa học quốc tế "Sưu tập tư liệu ảnh EFEO - Tiềm năng di sản”

Trong thế kỷ XX, ảnh EFEO được sử dụng cho công tác khảo cổ học, bảo tồn di sản, biên soạn tư liệu, nghiên cứu dân tộc học và kiến trúc học như nguồn tư liệu đối chứng quan trọng. Trên phạm vi rộng hơn, bộ tư liệu ảnh EFEO còn góp phần hình thành nền tảng tri thức phục vụ các hồ sơ đề cử di sản thế giới tại Việt Nam về sau.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Sắc hợp". (Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam)

Cuộc đối thoại nghệ thuật trong "Sắc hợp"

"Sắc hợp" không chỉ là một buổi triển lãm nghệ thuật đơn thuần. Đó còn là cuộc hội ngộ của những người tâm hồn yêu hội họa. 55 tác phẩm được trưng bày với đa dạng chất liệu, thể hiện cá tính sáng tạo đầy màu sắc, phản ánh những góc nhìn đa chiều về đời sống và thế giới nội tâm của người nghệ sĩ.