Nâng cao trách nhiệm trong giải ngân vốn đầu tư công (Tiếp theo)(*)

Bài 2: Nhiều khó khăn, vướng mắc
Đà Nẵng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ đồng loạt triển khai nhiều dự án trọng điểm, động lực từ vốn đầu tư công. (Ảnh: THANH TÙNG)
Đà Nẵng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ đồng loạt triển khai nhiều dự án trọng điểm, động lực từ vốn đầu tư công. (Ảnh: THANH TÙNG)

Tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công tại các địa phương vừa qua ngoài nguyên nhân khách quan, còn có nguyên nhân chủ quan là do tâm lý sợ trách nhiệm, dẫn đến tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành. Tình trạng này cần sớm khắc phục để tạo điều kiện đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công tại các tỉnh, thành phố.

Lý giải về việc chậm giải ngân vốn đầu tư công tại địa phương, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Sóc Trăng Hồ Thị Cẩm Đào, cho rằng: Các quy định của pháp luật hiện nay chưa phù hợp thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp huyện được quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Ngân sách nhà nước; cũng như chưa phù hợp thực tiễn trong phân cấp quản lý nhà nước, thẩm quyền và trách nhiệm từng cấp ngân sách bị xáo trộn khi thực hiện theo Luật Đầu tư công.

Cụ thể hơn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng Lâm Hoàng Nghiệp cho rằng: Đối với vấn đề cải tạo, nâng cấp, mở rộng tài sản công khó xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn do vấn đề này phát sinh mang tính thường xuyên, đột xuất, cấp bách, dàn trải, nhỏ lẻ và khó dự báo được trong giai đoạn 5 năm. Trong khi đó, tại Thông tư số 65/2021/TT-BTC, Bộ Tài chính quy định về phạm vi áp dụng “bảo dưỡng, sửa chữa tài sản công”, không áp dụng với việc cải tạo, nâng cấp, mở rộng gây khó khăn cho các đơn vị khi có nhu cầu. Mặt khác, khi vấn đề phát sinh thì nguồn vốn đầu tư công không còn.

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Cần Thơ, một trong những nguyên nhân công trình kéo dài trong thời gian qua vẫn là công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (giải phóng mặt bằng) gặp khó khăn. Người dân chủ yếu còn khiếu nại về giá và chính sách hỗ trợ tái định cư.

Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị dự án đầu tư chưa thật sự đầy đủ, khảo sát, thiết kế không kỹ, còn chủ quan trong quá trình áp giá bồi hoàn dẫn đến phải điều chỉnh trong quá trình thực hiện, ảnh hưởng đến tiến độ và khả năng cân đối nguồn vốn, mất nhiều thời gian. Công tác phối hợp, triển khai thủ tục đầu tư, đặc biệt là trong việc điều chỉnh dự án, lập và trình thẩm định hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công - dự toán của các chủ đầu tư còn chậm.

Bên cạnh đó, trước biến động giá vật liệu xây dựng, tình trạng khan hiếm cục bộ vật liệu xây dựng đã phần nào ảnh hưởng đến kết quả thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, nhất là đối với các công trình giao thông trọng điểm của Cần Thơ như: Đường vành đai phía tây, dài gần 20km, đi qua năm quận, huyện hay dự án cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng (đoạn qua thành phố Cần Thơ dài hơn 37km)...

Các dự án này có hàng nghìn hộ bị giải tỏa nhưng Cần Thơ không có sẵn các khu tái định cư, đồng thời, việc áp giá bồi thường, tái định cư chậm do một bộ phận lãnh đạo, chủ đầu tư e ngại, sợ trách nhiệm khi phê duyệt giá đất... dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng chậm, kéo dài.

Tại Đồng Nai, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp. Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nguyễn Hữu Nguyên cho biết, do một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư cho nên chưa đủ điều kiện phân bổ vốn. Cùng với đó, một số dự án khởi công mới thuộc kế hoạch năm 2023 bố trí vốn chuyển tiếp, tỷ lệ giải ngân các tháng đầu năm 2023 chưa cao do phải hoàn thành phần tạm ứng hợp đồng. Ngoài ra, một số dự án phải thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng phải đến quý III mới hoàn thành thủ tục chi trả cho người dân cho nên các tháng đầu năm chưa có khối lượng để thanh toán.

Ông Nguyễn Quá, người dân xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng cho biết: “Nhà tôi trong diện giải tỏa để làm đường vành đai phía tây, trong khi người dân chờ có khu tái định cư mới bàn giao được mặt bằng cho dự án. Vậy mà chờ gần hai năm, đường đã mở tới sát vườn nhà mà khu tái định cư vẫn chưa xong. Theo tôi, Nhà nước cần làm các khu tái định cư trước, rồi mới làm đường sau thì người dân đỡ khó khăn, vất vả hơn, và dự án cũng không bị phê bình là chậm tiến độ”.

Về nguyên nhân của việc chậm giải ngân vốn đầu tư công, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh cho rằng: Việc triển khai các bước trong quá trình đầu tư còn vướng mắc do hệ thống pháp luật liên quan chưa đồng bộ.

Về chủ quan, năng lực của một số cán bộ công chức, viên chức của các đơn vị chủ đầu tư, quản lý dự án, đơn vị giải phóng mặt bằng còn hạn chế; công tác điều hành có lúc, có nơi còn thiếu chủ động, quyết liệt trong công tác triển khai; công tác phối hợp các sở, ngành và các đơn vị liên quan còn chưa chặt chẽ trong quá trình chuẩn bị đầu tư, xử lý hồ sơ, thủ tục xây dựng, đền bù giải tỏa. Một số cán bộ còn tâm lý lo sợ sau khi hàng loạt cán bộ lãnh đạo và chuyên viên của Đà Nẵng bị xử lý kỷ luật, bị khởi tố, truy tố và vào tù vì liên quan đến các sai phạm về đất đai, đền bù giải tỏa… cho nên tìm cách tránh né, đùn đẩy trách nhiệm.

Theo Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang, bên cạnh những yếu tố khách quan, công tác giải ngân vốn đầu tư công ở các địa phương còn gặp nhiều vướng mắc, tập trung vào một số nhóm nguyên nhân như: Các văn bản hướng dẫn thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia chưa đầy đủ hoặc chưa rõ ràng, thống nhất trong hệ thống pháp luật; cơ chế, chính sách, quy trình, thủ tục về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư còn bất cập, làm kéo dài thời gian thực hiện các dự án; quy trình, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và rừng để thực hiện các dự án lớn, trọng điểm còn phức tạp, cần báo cáo nhiều cấp, nhiều ngành, gây mất nhiều thời gian; quy trình, thủ tục đầu tư các dự án còn phức tạp, nhất là đối với các dự án đầu tư xây dựng; vướng mắc liên quan đến quy định về khai thác tài nguyên, khoáng sản và nguyên vật liệu đầu vào phục vụ các dự án đầu tư công, nhất là đối với đất san lấp, cát, sỏi; năng lực thực thi của một số cơ quan, đơn vị, nhà thầu còn yếu kém; một số nơi còn tình trạng “trên nóng dưới lạnh”, chưa thật sự quyết liệt trong thực hiện giải ngân vốn đầu tư công...

Phát biểu tại phiên họp thứ 23 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ngày 9/5/2023, Chủ tịch Quốc Hội Vương Đình Huệ chỉ đạo: Cần khắc phục một bộ phận (cán bộ), chưa biết là lớn hay nhỏ, cả Trung ương và địa phương lẩn tránh, né tránh trách nhiệm, sợ sai, không chịu làm, đùn đẩy trách nhiệm. Việc của mình đẩy cho người khác, việc cấp dưới thì đẩy cho cấp trên. Những việc này có phải là nguyên nhân chính, chủ yếu bây giờ không, cứ phải nói thẳng ra rồi tập trung vào khâu yếu này.

“…Thực tế ở một số bộ, cơ quan, địa phương và một bộ phận cán bộ, công chức đã xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc, có tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám tham mưu, đề xuất xử lý công việc, không quyết định công việc thuộc thẩm quyền; có trường hợp đẩy việc lên cơ quan cấp trên hoặc sang các bộ, cơ quan khác, thiếu sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả giữa các bộ, cơ quan, địa phương…”.

(Công điện số 280/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ)

(Còn nữa)

---------------------------------

(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 2/6/2023.

Có thể bạn quan tâm

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.