Nâng cao trách nhiệm trong giải ngân vốn đầu tư công (Tiếp theo)(*)

Bài 2: Nhiều khó khăn, vướng mắc
Đà Nẵng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ đồng loạt triển khai nhiều dự án trọng điểm, động lực từ vốn đầu tư công. (Ảnh: THANH TÙNG)
Đà Nẵng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ đồng loạt triển khai nhiều dự án trọng điểm, động lực từ vốn đầu tư công. (Ảnh: THANH TÙNG)

Tình trạng chậm giải ngân vốn đầu tư công tại các địa phương vừa qua ngoài nguyên nhân khách quan, còn có nguyên nhân chủ quan là do tâm lý sợ trách nhiệm, dẫn đến tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp, các ngành. Tình trạng này cần sớm khắc phục để tạo điều kiện đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công tại các tỉnh, thành phố.

Lý giải về việc chậm giải ngân vốn đầu tư công tại địa phương, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Sóc Trăng Hồ Thị Cẩm Đào, cho rằng: Các quy định của pháp luật hiện nay chưa phù hợp thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp huyện được quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Ngân sách nhà nước; cũng như chưa phù hợp thực tiễn trong phân cấp quản lý nhà nước, thẩm quyền và trách nhiệm từng cấp ngân sách bị xáo trộn khi thực hiện theo Luật Đầu tư công.

Cụ thể hơn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Sóc Trăng Lâm Hoàng Nghiệp cho rằng: Đối với vấn đề cải tạo, nâng cấp, mở rộng tài sản công khó xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn do vấn đề này phát sinh mang tính thường xuyên, đột xuất, cấp bách, dàn trải, nhỏ lẻ và khó dự báo được trong giai đoạn 5 năm. Trong khi đó, tại Thông tư số 65/2021/TT-BTC, Bộ Tài chính quy định về phạm vi áp dụng “bảo dưỡng, sửa chữa tài sản công”, không áp dụng với việc cải tạo, nâng cấp, mở rộng gây khó khăn cho các đơn vị khi có nhu cầu. Mặt khác, khi vấn đề phát sinh thì nguồn vốn đầu tư công không còn.

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Cần Thơ, một trong những nguyên nhân công trình kéo dài trong thời gian qua vẫn là công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (giải phóng mặt bằng) gặp khó khăn. Người dân chủ yếu còn khiếu nại về giá và chính sách hỗ trợ tái định cư.

Bên cạnh đó, công tác chuẩn bị dự án đầu tư chưa thật sự đầy đủ, khảo sát, thiết kế không kỹ, còn chủ quan trong quá trình áp giá bồi hoàn dẫn đến phải điều chỉnh trong quá trình thực hiện, ảnh hưởng đến tiến độ và khả năng cân đối nguồn vốn, mất nhiều thời gian. Công tác phối hợp, triển khai thủ tục đầu tư, đặc biệt là trong việc điều chỉnh dự án, lập và trình thẩm định hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công - dự toán của các chủ đầu tư còn chậm.

Bên cạnh đó, trước biến động giá vật liệu xây dựng, tình trạng khan hiếm cục bộ vật liệu xây dựng đã phần nào ảnh hưởng đến kết quả thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, nhất là đối với các công trình giao thông trọng điểm của Cần Thơ như: Đường vành đai phía tây, dài gần 20km, đi qua năm quận, huyện hay dự án cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng (đoạn qua thành phố Cần Thơ dài hơn 37km)...

Các dự án này có hàng nghìn hộ bị giải tỏa nhưng Cần Thơ không có sẵn các khu tái định cư, đồng thời, việc áp giá bồi thường, tái định cư chậm do một bộ phận lãnh đạo, chủ đầu tư e ngại, sợ trách nhiệm khi phê duyệt giá đất... dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng chậm, kéo dài.

Tại Đồng Nai, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp. Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nguyễn Hữu Nguyên cho biết, do một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư cho nên chưa đủ điều kiện phân bổ vốn. Cùng với đó, một số dự án khởi công mới thuộc kế hoạch năm 2023 bố trí vốn chuyển tiếp, tỷ lệ giải ngân các tháng đầu năm 2023 chưa cao do phải hoàn thành phần tạm ứng hợp đồng. Ngoài ra, một số dự án phải thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng phải đến quý III mới hoàn thành thủ tục chi trả cho người dân cho nên các tháng đầu năm chưa có khối lượng để thanh toán.

Ông Nguyễn Quá, người dân xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng cho biết: “Nhà tôi trong diện giải tỏa để làm đường vành đai phía tây, trong khi người dân chờ có khu tái định cư mới bàn giao được mặt bằng cho dự án. Vậy mà chờ gần hai năm, đường đã mở tới sát vườn nhà mà khu tái định cư vẫn chưa xong. Theo tôi, Nhà nước cần làm các khu tái định cư trước, rồi mới làm đường sau thì người dân đỡ khó khăn, vất vả hơn, và dự án cũng không bị phê bình là chậm tiến độ”.

Về nguyên nhân của việc chậm giải ngân vốn đầu tư công, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh cho rằng: Việc triển khai các bước trong quá trình đầu tư còn vướng mắc do hệ thống pháp luật liên quan chưa đồng bộ.

Về chủ quan, năng lực của một số cán bộ công chức, viên chức của các đơn vị chủ đầu tư, quản lý dự án, đơn vị giải phóng mặt bằng còn hạn chế; công tác điều hành có lúc, có nơi còn thiếu chủ động, quyết liệt trong công tác triển khai; công tác phối hợp các sở, ngành và các đơn vị liên quan còn chưa chặt chẽ trong quá trình chuẩn bị đầu tư, xử lý hồ sơ, thủ tục xây dựng, đền bù giải tỏa. Một số cán bộ còn tâm lý lo sợ sau khi hàng loạt cán bộ lãnh đạo và chuyên viên của Đà Nẵng bị xử lý kỷ luật, bị khởi tố, truy tố và vào tù vì liên quan đến các sai phạm về đất đai, đền bù giải tỏa… cho nên tìm cách tránh né, đùn đẩy trách nhiệm.

Theo Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang, bên cạnh những yếu tố khách quan, công tác giải ngân vốn đầu tư công ở các địa phương còn gặp nhiều vướng mắc, tập trung vào một số nhóm nguyên nhân như: Các văn bản hướng dẫn thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia chưa đầy đủ hoặc chưa rõ ràng, thống nhất trong hệ thống pháp luật; cơ chế, chính sách, quy trình, thủ tục về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư còn bất cập, làm kéo dài thời gian thực hiện các dự án; quy trình, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất và rừng để thực hiện các dự án lớn, trọng điểm còn phức tạp, cần báo cáo nhiều cấp, nhiều ngành, gây mất nhiều thời gian; quy trình, thủ tục đầu tư các dự án còn phức tạp, nhất là đối với các dự án đầu tư xây dựng; vướng mắc liên quan đến quy định về khai thác tài nguyên, khoáng sản và nguyên vật liệu đầu vào phục vụ các dự án đầu tư công, nhất là đối với đất san lấp, cát, sỏi; năng lực thực thi của một số cơ quan, đơn vị, nhà thầu còn yếu kém; một số nơi còn tình trạng “trên nóng dưới lạnh”, chưa thật sự quyết liệt trong thực hiện giải ngân vốn đầu tư công...

Phát biểu tại phiên họp thứ 23 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ngày 9/5/2023, Chủ tịch Quốc Hội Vương Đình Huệ chỉ đạo: Cần khắc phục một bộ phận (cán bộ), chưa biết là lớn hay nhỏ, cả Trung ương và địa phương lẩn tránh, né tránh trách nhiệm, sợ sai, không chịu làm, đùn đẩy trách nhiệm. Việc của mình đẩy cho người khác, việc cấp dưới thì đẩy cho cấp trên. Những việc này có phải là nguyên nhân chính, chủ yếu bây giờ không, cứ phải nói thẳng ra rồi tập trung vào khâu yếu này.

“…Thực tế ở một số bộ, cơ quan, địa phương và một bộ phận cán bộ, công chức đã xảy ra tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc, có tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám tham mưu, đề xuất xử lý công việc, không quyết định công việc thuộc thẩm quyền; có trường hợp đẩy việc lên cơ quan cấp trên hoặc sang các bộ, cơ quan khác, thiếu sự phối hợp chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả giữa các bộ, cơ quan, địa phương…”.

(Công điện số 280/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ)

(Còn nữa)

---------------------------------

(*) Xem Báo Nhân Dân từ số ra ngày 2/6/2023.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.