Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố được xây dựng nhằm cụ thể hóa điểm b, khoản 2, Điều 29 Luật Thủ đô năm 2024 và điểm g, khoản 2 Điều 85 Luật Nhà ở. Việc xây dựng, ban hành nghị quyết nhằm tháo gỡ, kịp thời bổ sung các quy định về cơ chế chính sách trong công tác phát triển nhà ở xã hội, nhằm thu hút nguồn lực trong đầu tư, phát triển nhà ở xã hội.
Nghị quyết quy định cụ thể các nội dung về việc sử dụng ngân sách thành phố để đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài dự án; hỗ trợ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư tại các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội độc lập trên địa bàn. Những chính sách hỗ trợ này sẽ góp phần tạo điều kiện cho nhà đầu tư giảm chi phí đầu tư xây dựng, tăng hiệu quả đầu tư, thu hút doanh nghiệp tham gia vào lĩnh vực này.
Qua lấy ý kiến phản biện chính sách, nhiều chuyên gia, nhà khoa học đánh giá, dự thảo chính sách đã thể hiện sự phân cấp hợp lý cho Ủy ban nhân dân cấp xã trong các khâu bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giám sát dự án, giúp gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương với tiến độ và chất lượng. Các quy định về minh bạch, giám sát, góp phần bảo đảm công bằng và tạo niềm tin cho người dân.
Theo quy định khoản 1 Điều 7 của dự thảo nghị quyết, thành phố giao Ủy ban nhân dân cấp xã chủ trì xác định ranh giới dự án, thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bạch Thành Định, nguyên Phó Giám đốc Công an Hà Nội, việc giao cho cấp xã xác định ranh giới, cần phải quy định rõ ranh giới khu đất độc lập để xây dựng nhà ở xã hội; ranh giới được hỗ trợ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội thiết yếu. Đây là một điểm mới. Khoản 1, điều 7 cần bổ sung thêm nội dung giao cấp xã chủ trì xác định ranh giới dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.
Tiến sĩ Đinh Hạnh, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Kinh tế, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội, cho rằng về phân cấp thực hiện dự án cho cấp xã, cần phân quyền nhiều hơn. Cần khuyến khích đối với cấp xã có nhiều dự án cải tạo và xây dựng mới nhiều nhà ở xã hội, nhà chung cư thông qua việc quy định mức thưởng. Có thể thưởng cho các xã thực hiện tốt nhiệm vụ trong phát triển nhà ở xã hội, đẩy nhanh tiến độ các dự án trên địa bàn, bằng cách bổ sung thêm tối đa từ 1 - 2% mức điều tiết ngân sách được phân bổ hằng năm đối với xã. Có thưởng thì mới tạo được động lực, thúc đẩy việc hoàn thành mục tiêu chung của toàn thành phố.
Ông Bùi Ngọc Kính, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Từ Liêm kiến nghị, cần tăng thêm tỷ lệ hỗ trợ hạ tầng đối với các địa phương có quỹ đất hạn chế, mật độ dân cư cao, thu nhập trung bình thấp để khuyến khích nhà đầu tư. Mở rộng đối tượng thụ hưởng cho cán bộ, công chức, viên chức trẻ chưa có nhà ở ổn định. Thí điểm nhà ở xã hội cho thuê linh hoạt 5-10 năm cho lao động thời vụ, công nhân khu công nghiệp. Ưu tiên quỹ đất, tránh đẩy dự án nhà ở xã hội ra quá xa khu vực trung tâm. Tăng cường trách nhiệm, vai trò của chính quyền địa phương tham gia từ giai đoạn xác định vị trí, giám sát chất lượng, tiến độ, xét duyệt đối tượng thụ hưởng.
Cũng có ý kiến lo ngại, việc giao nhiệm vụ quản lý, giám sát dự án nhà ở xã hội cho Ủy ban nhân dân cấp xã có thể gây khó khăn, chậm trễ, do còn hạn chế về nhân lực, năng lực và chưa quen với công tác quản lý dự án đầu tư.
Luật sư Lê Gia Ánh, thành viên Hội đồng tư vấn dân chủ pháp luật, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội cho rằng, trong khi nguồn nhân lực của cấp xã vẫn chưa làm quen với đầu tư dự án sẽ dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện quản lý nhà nước, giám sát các dự án. Giải pháp cần đưa vào nghị quyết đó là giao Sở Xây dựng tổ chức tập huấn về quản lý dự án và giám sát tiến độ dự án; Sở Xây dựng cử các cán bộ có chuyên môn đi biệt phái hoặc kiêm nhiệm với các cán bộ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc giám sát và quản lý dự án. Bên cạnh đó, thành phố phân công và cử cán bộ thuộc các Ban quản lý dự án quận, huyện trước đây, những cán bộ đã có chuyên môn về làm việc tại Ủy ban nhân dân các xã, phường.
