Phát triển nhà ở xã hội tại Hà Nội đang gặp khó do thiếu quỹ đất, vướng giải phóng mặt bằng và nhà đầu tư kém mặn mà vì lợi nhuận thấp. Đến nay, thành phố mới đạt dưới 20% mục tiêu giai đoạn 2021- 2025; cần có chính sách và giải pháp mạnh để hoàn thành chỉ tiêu 37.500 căn hộ giai đoạn 2026-2030 theo yêu cầu của Chính phủ.
Theo dự thảo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố về chính sách đầu tư, hỗ trợ dự án nhà ở xã hội, Hà Nội sẽ hỗ trợ tối đa 50% chi phí hạ tầng kỹ thuật bên ngoài đối với dự án độc lập; riêng dự án chỉ để cho thuê hoặc thuê mua được hỗ trợ tới 100% chi phí hạ tầng bên ngoài. Thành phố cũng miễn toàn bộ lệ phí, thủ tục hành chính cho chủ đầu tư từ giai đoạn chuẩn bị đến khi đủ điều kiện khởi công. Về tín dụng, người mua nhà tiếp tục được hỗ trợ vay ưu đãi, đồng thời dự thảo bổ sung chính sách cho chủ đầu tư: Được vay tối đa 80% tổng mức đầu tư từ nguồn ngân sách ủy thác qua Quỹ Đầu tư phát triển thành phố, thời hạn vay đến 25 năm, lãi suất thấp hơn 2-5% so với ngân hàng thương mại.
Ông Đào Duy Phong, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết nghị quyết được xây dựng nhằm cụ thể hóa điểm b, khoản 2, Điều 29 Luật Thủ đô năm 2024 và điểm g, khoản 2, Điều 85 Luật Nhà ở (sửa đổi).
Điểm mới của chính sách lần này là làm rõ vai trò của chính quyền cấp xã, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ông Bùi Ngọc Kính, Phó Chủ tịch UBND phường Từ Liêm, đánh giá cao nghị quyết, cho rằng đây là bước thể hiện quyết tâm của thành phố đáp ứng nhu cầu an cư của người dân, nhất là người thu nhập thấp, công nhân, cán bộ, công chức trẻ. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bạch Thành Định, nguyên Phó Giám đốc Công an thành phố đề nghị làm rõ phạm vi điều chỉnh của nghị quyết: Áp dụng với dự án nhà ở xã hội độc lập hay bao gồm cả phần nhà ở xã hội trong dự án thương mại (20% quỹ đất hoặc 30% quỹ nhà).
Nhiều chuyên gia nhấn mạnh cần tăng cường giám sát, bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội được đầu tư đồng bộ, đúng quy hoạch và dự án được duyệt, đề xuất bổ sung quy định yêu cầu hoàn thành toàn bộ hạ tầng trước khi nghiệm thu, đưa dự án nhà ở xã hội vào sử dụng, coi đây là chỉ tiêu bắt buộc để chủ đầu tư tuân thủ và triển khai thi công đồng bộ. Trường hợp chậm tiến độ hạ tầng, thành phố cần có chế tài xử phạt, trừ điểm khi đấu thầu và không giao làm chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội tiếp theo đối với đơn vị vi phạm.
Góp ý vào dự thảo Nghị quyết, ông Phạm Ngọc Thảo, Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn dân chủ pháp luật, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố cho rằng cần đánh giá rõ hơn kết quả thực hiện chương trình nhà ở xã hội thời gian qua, nêu cụ thể ưu điểm, hạn chế và những bất cập cần khắc phục. Trên cơ sở đó, đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp hơn để khuyến khích nhà đầu tư và người dân tham gia. Ông cũng đề nghị làm rõ kết quả khảo sát, lấy ý kiến góp ý vào dự thảo, đặc biệt là ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội cho rằng, để bảo đảm minh bạch và đúng đối tượng thụ hưởng, cần quy định rõ các khoản hỗ trợ không được tính vào giá bán, giá thuê mua hoặc giá thuê nhà ở xã hội. Như vậy, các hỗ trợ từ thành phố sẽ thực sự góp phần giảm giá thành nhà ở xã hội.
