Lực lượng lao động tăng hơn 575 nghìn người

Ngày 6/1/2025, Tổng cục Thống kê (GSO) công bố báo cáo về tình hình lao động, việc làm quý IV và năm 2024.

Theo nhận định của cơ quan thống kê quốc gia, ở trong nước, lực lượng lao động, số người có việc làm quý IV năm 2024 tăng so với quý trước và tăng so với cùng kỳ năm trước. Lao động phi chính thức chiếm hơn 3/5 tổng số lao động có việc làm của cả nước. Thu nhập bình quân tháng của người lao động tăng so với quý trước và tăng so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm trong độ tuổi lao động giảm so với quý trước và giảm so với cùng kỳ năm trước.

Cụ thể, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý IV năm 2024 là 53,2 triệu người, tăng 390,1 nghìn người so với quý trước và tăng 625,3 nghìn người so với cùng kỳ năm trước. So với quý trước, lực lượng lao động ở khu vực thành thị tăng 146,1 nghìn người và khu vực nông thôn tăng 243,9 nghìn người.

Tính chung cả năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt 53 triệu người, tăng khoảng 575,4 nghìn người so với năm 2023. Lực lượng lao động ở khu vực thành thị đạt gần 20,4 triệu người, chiếm 38,5% lực lượng lao động của cả nước. Lực lượng lao động nữ đạt gần 24,7 triệu người, chiếm 46,6%.

Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động chung cả năm 2024 là 68,9%, tương đương với năm 2023. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nam giới là 75,0%, của nữ giới là 63,0%, trong khi đó khu vực thành thị, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động là 66,5%, thấp hơn 4,0 điểm phần trăm so với khu vực nông thôn (70,5%).

Cũng trong năm qua, lực lượng lao động đã qua đào tạo có bằng, chứng chỉ ước tính đạt 28,3%, tăng 1,1 điểm phần trăm so với năm trước. Điều này cho thấy chất lượng nguồn lao động ngày càng được cải thiện.

Đồng thời, số lao động có việc làm đạt 51,9 triệu người, tăng 585,1 nghìn người (tương ứng tăng 1,14%) so với năm 2023. Số lao động có việc làm ở khu vực thành thị, ở nam giới và nữ giới đều tăng trong khi đó ở khu vực nông thôn giảm. Số lao động có việc làm ở khu vực thành thị là 19,9 triệu người, tăng 4,4% (tương ứng tăng 831,2 nghìn người); khu vực nông thôn là 32 triệu người, giảm 0,8% (tương ứng giảm 246,1 nghìn người); lao động nam đạt 27,7 triệu người, tăng 1,5% (tương ứng tăng 398,8 nghìn người); nữ đạt 24,2 triệu người, tăng 0,8% (tương ứng tăng 186,3 nghìn người).

Tổng cục Thống kê cho biết, số lao động có việc làm phi chính thức chung của năm qua là 33,5 triệu người, tỷ lệ lao động có việc làm phi chính thức chung là 64,6%, giảm 0,5 điểm phần trăm so với năm 2023. Mặc dù tốc độ giảm chưa cao, tuy nhiên, điều này cũng cho thấy thị trường lao động đã có sự cải thiện tích cực trong bối cảnh tình hình kinh tế vĩ mô tiếp tục xu hướng tốt hơn cùng kỳ năm trước trên hầu hết các lĩnh vực.

Trong năm 2024, tình trạng thiếu việc làm có xu hướng giảm, số người thiếu việc làm trong độ tuổi là 846,8 nghìn người, giảm 74,4 nghìn người so với năm trước. Tỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi năm 2024 là 1,84%, giảm 0,18 điểm phần trăm so với năm trước. Tỷ lệ thiếu việc làm ở khu vực thành thị thấp hơn khu vực nông thôn (tương ứng là 1,28% và 2,20%).

Thu nhập bình quân tháng của lao động tăng 8,6%

Tổng cục Thống kê cũng cho hay, tính chung năm 2024, thu nhập bình quân tháng của người lao động là 7,7 triệu đồng, tăng 8,6%, tương ứng tăng 610 nghìn đồng so với năm trước.

Thu nhập bình quân tháng của lao động nam gấp 1,34 lần thu nhập bình quân tháng của lao động nữ (8,7 triệu đồng so với 6,5 triệu đồng). Thu nhập bình quân tháng của lao động ở khu vực thành thị gấp 1,39 lần khu vực nông thôn (9,3 triệu đồng so với 6,7 triệu đồng).

Còn với lao động làm công hưởng lương, thu nhập bình quân tháng của họ đạt 8,7 triệu đồng, tăng 9,2%, tương ứng tăng 732 nghìn đồng so với năm 2023.

Lao động nam có mức thu nhập bình quân cao hơn mức thu nhập bình quân của lao động nữ là 1,12 lần (9,1 triệu đồng so với 8,1 triệu đồng). Lao động làm việc trong khu vực thành thị có mức thu nhập bình quân là 9,7 triệu đồng, gấp 1,24 lần mức thu nhập bình quân của lao động ở khu vực nông thôn (7,8 triệu đồng).

Số người và tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động theo quý, giai đoạn 2020-2024. (Nguồn: GSO)

Tính chung năm 2024, cả nước có khoảng 1,06 triệu người thất nghiệp trong độ tuổi lao động, giảm 90 nghìn người so với năm trước. Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động năm 2024 là 2,24%, giảm 0,04 điểm phần trăm so với năm trước.

Như vậy, tình hình thất nghiệp năm nay ở Việt Nam cải thiện hơn so với năm trước, tuy nhiên, vẫn dao động quanh mức 2,2% như thời kỳ trước dịch Covid-19 xuất hiện.

Theo đánh giá của Cục Việc làm, (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội), năm 2025 sẽ là một năm với nhiều kỳ vọng và cơ hội để bứt phá. Đó là khi các thách thức vĩ mô như lạm phát và lãi suất cao ở các quốc gia bắt đầu ổn định; nền kinh tế Việt Nam tiếp tục thể hiện là địa điểm thu hút FDI hấp dẫn hàng đầu khu vực và trên thế giới; cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy được triển khai tích cực, hướng tới nền hành chính hiệu lực, hiệu quả.

Để bắt kịp với tốc độ phát triển chung của nền kinh tế, thị trường lao động Việt Nam sẽ cần vượt qua những thách thức, giới hạn hiện tại và có những đột phá cụ thể để vươn mình lớn mạnh hơn nữa.

Trong bối cảnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học công nghệ được đẩy mạnh, thị trường lao động sẽ chịu ảnh hưởng không nhỏ khi lao động không có trình độ mất việc có thể gia tăng, thu nhập có thể giảm sút. Lực lượng lao động cũng có nguy cơ giảm khi người lao động rời bỏ thị trường vì cơ hội việc làm mất đi khi sản xuất kinh doanh chuyển đổi mô hình sử dụng máy móc tự động hóa, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), máy học…

Thách thức lớn nhất có lẽ là khả năng chuyển đổi nghề nghiệp của người lao động còn yếu khi thông tin thị trường lao động còn hạn chế. Đồng thời, kỹ năng và trình độ của người lao động không đáp ứng được sự thay đổi của cơ cấu việc làm.

Do đó, Cục Việc làm cũng nhấn mạnh tới việc xây dựng thể chế thị trường lao động, nhất là Luật Việc làm (sửa đổi), cơ bản hoàn thiện chính sách việc làm, thị trường lao động hiện đại, hội nhập, linh hoạt, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn, thể chế hóa chủ trương, tầm nhìn của Đảng trong phát triển đất nước ta tới năm 2045.

Cùng với đó, tăng cường công tác quản lý nhà nước, phối hợp chặt chẽ với địa phương, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Thêm nữa, cần bám sát thực tiễn, thị trường lao động, bảo đảm tốt các thông tin thị trường lao động, việc làm từ địa phương để tham mưu kịp thời trong điều hành dịch vụ việc làm, kết nối cung - cầu lao động, dự báo thị trường lao động, giúp cho dịch vụ việc làm được phát triển.