Năm 2026 - Năm hợp tác khoa học và giáo dục Việt-Nga tiếp tục ghi dấu những nỗ lực nhằm tăng cường kết nối tri thức, văn hóa và con người giữa hai quốc gia. Trong dòng chảy ấy, câu chuyện của một nữ sinh trung học gắn bó với tiếng Nga bằng sự kiên trì và tình cảm chân thành gợi mở nhiều suy ngẫm về vai trò của thế hệ trẻ trong việc làm sâu sắc quan hệ hợp tác Việt-Nga.
Em Trần Thị Tường Vy, học sinh lớp 11 Anh, Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành (Kon Tum, Quảng Ngãi), bắt đầu học tiếng Nga từ một điều rất giản dị: lời chào “Здравствуйте” mà bà ngoại dạy em khi mới 7 tuổi. Từ những bộ phim hoạt hình Liên Xô, giai điệu Katyusha quen thuộc đến các tác phẩm văn học Nga, tiếng Nga dần trở thành cầu nối giúp em tiếp cận một không gian văn hóa giàu chiều sâu và nhân văn.
Trong quá trình tự học, Vy gặp không ít khó khăn do đặc thù ngữ pháp phức tạp và hạn chế về tài liệu. Tuy nhiên, bằng sự bền bỉ, em từng bước làm quen, tích lũy kiến thức qua sách vở, âm nhạc và các tài liệu trực tuyến. Với Vy, học tiếng Nga không chỉ là học một ngoại ngữ, mà còn là cách để hiểu hơn về con người, lịch sử và tư duy của một nền văn hóa lớn.
Dù chưa từng đặt chân đến nước Nga, Vy luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho Saint Petersburg - thành phố em biết đến qua sách, lời kể và những thước phim tư liệu. Trong suy nghĩ của em, đó là một không gian văn hóa cổ kính, trầm lắng, nơi hội tụ chiều sâu lịch sử và tinh thần học thuật. Em mong muốn có cơ hội được học tập và trưởng thành tại đây, trong môi trường giáo dục mà em đã tìm hiểu và trân trọng từ sớm.
Nguyện vọng ấy được củng cố khi Vy trở thành thí sinh tham gia kỳ thi Olympic do Đại học Kinh tế Cao cấp (HSE) của Liên bang Nga tổ chức tại Việt Nam. Với em, đây không chỉ là dịp thử sức về học thuật, mà còn là cơ hội để tiếp cận gần hơn với con đường học tập tại HSE Saint Petersburg, hướng tới ngành Quan hệ quốc tế - lĩnh vực gắn liền với mong muốn đóng góp cho hợp tác và giao lưu giữa các quốc gia.
Chia sẻ về ý nghĩa của các hoạt động kết nối giáo dục, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Quỹ thúc đẩy phát triển hợp tác Nga-Việt “Truyền thống và Hữu nghị”, cho rằng giáo dục là kênh hợp tác có ý nghĩa lâu dài và bền vững. Theo ông, khi học sinh Việt Nam được tiếp cận nền giáo dục Nga, các em không chỉ tiếp thu tri thức chuyên môn, mà còn hình thành sự hiểu biết, tôn trọng và gắn bó với ngôn ngữ, văn hóa và tư duy khoa học của Nga. Những kết nối đó, dù âm thầm, sẽ góp phần tạo nền tảng nhân văn vững chắc cho quan hệ hợp tác Việt-Nga trong tương lai.
Những kết quả bước đầu từ hợp tác giáo dục và giao lưu nhân dân càng có thêm nền tảng vững chắc khi được đặt trong các định hướng hợp tác chiến lược mà lãnh đạo cấp cao hai nước đang tích cực thúc đẩy. Trong bối cảnh ấy, năm 2025 ghi nhận nhiều hoạt động thiết thực nhằm thúc đẩy quan hệ Việt-Nga, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học và giáo dục.
Chuyến thăm chính thức Liên bang Nga của Tổng Bí thư Tô Lâm tháng 5/2025 là yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai nước, tạo xung lực mới để hiện thực hóa những nội dung hợp tác đã được lãnh đạo Việt Nam và Liên bang Nga thống nhất, trong đó có tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và mở rộng giao lưu giáo dục.
Từ những định hướng chiến lược ở tầm quốc gia, các chương trình hợp tác cụ thể đang từng bước được triển khai, lan tỏa đến cộng đồng học sinh, sinh viên. Câu chuyện của Trần Thị Tường Vy - một nữ sinh chưa từng đến Nga nhưng kiên trì theo đuổi tiếng Nga và nuôi dưỡng ước mơ học tập tại Saint Petersburg - là minh chứng cho sức sống bền bỉ của hợp tác giáo dục Việt-Nga trong giai đoạn hiện nay.
Khi các định hướng lớn được cụ thể hóa bằng hành động, và khi khát vọng học tập của thế hệ trẻ được nâng đỡ bằng tri thức và cơ hội, quan hệ Việt-Nga tiếp tục được bồi đắp không chỉ ở tầm chính sách, mà còn từ chính nền tảng con người - yếu tố cốt lõi cho sự phát triển lâu dài và bền vững.
