Một người yêu Hà Nội "đặc biệt" ra sách về Hà Nội

NDĐT - Bộ ba tác phẩm "Từ xa Hà Nội", "Xa rồi ngày xanh" và "Chỉ còn tuyết trắng" của tác giả Mai Lâm vừa chính thức ra mắt tại Hà Nội, lần đầu tiên với sự hiện diện của ông. Bộ sách trước khi ra đời đã nhận được sự cổ vũ, động viên rất nhiều của những nhà văn đi trước...

Tác giả Mai Lâm ký sách tặng bạn đọc.
Tác giả Mai Lâm ký sách tặng bạn đọc.

Bộ ba tác phẩm gồm những tản văn nho nhỏ, chủ yếu về Hà Nội cũ, với những hoài niệm tuổi thơ đi lang thang chân đất trưa hè bắt cào cào châu chấu, nhặt quả vả, vợt thuỷ trần, cá chọi ngoài hồ Bảy Mẫu, xem phim rạp Kim Đồng, ăn táo dầm, xem phim trong hộp, thậm chí nhảy tàu điện...

Gần 100 tản văn trong bộ sách là sự lưu luyến day dứt của người thương nhớ Hà Nội khôn nguôi, với những hồi ức mà ngay cả nhiều người Hà Nội đến bây giờ cũng không nhớ nữa.

Một trong những "mảng" trong bộ sách thể hiện khá rõ sự cầu kỳ trong tìm hiểu của tác giả. Đó là những tản văn viết về những thú ăn chơi, gợi nhớ sự lãng tử, sành điệu của Hà Nội một thời, như Nguyễn Tuân từng viết.

Cuộc sống mưu sinh của người Việt ở Đức cũng được tác giả thể hiện khá rõ nét, chân thực và hết sức dung dị. Những gương mặt con người mộc mạc, có phần thô ráp nhưng phản ánh rất thật bức tranh cuộc sống của người Việt ở nước ngoài qua rất nhiều mảnh ghép.

Ông Nguyễn Anh Vũ, Giám đốc NXB Văn học cho biết, vào dịp 10-10-2014, ông có bàn với nhà văn Đỗ Phấn làm một cuốn sách về Hà Nội. Tuy nhiên, khi chưa nghĩ ra được ý tưởng gì thì ông gặp nhà báo Trần Hoàng Bách, một trong những nhân vật trong bộ sách của tác giả Mai Lâm. Ông Nguyễn Anh Vũ kể lại, ngay sau khi nhà báo Trần Hoàng Bách gửi bản thảo của tác giả Mai Lâm, ông đã đọc một mạch đến 2 giờ sáng và quyết định xuất bản cuốn sách ngay cho kịp Hội sách mùa thu ở Hoàng thành Thăng Long.

Mai Lâm vốn không phải nhà văn. Nghề chính của ông là nhạc sĩ, ông tốt nghiệp Học viện Quốc gia năm 1971. Viết lách là một trong những công việc ưa thích lúc rảnh rỗi của ông. Tác giả chia sẻ: "Tôi không có ý định làm nhà văn, do sinh sống ở nước ngoài có những nỗi niềm mà tôi muốn chia sẻ, trải lòng với mọi người. Có lúc tôi trải lòng bằng âm nhạc, cũng có lúc tôi lựa chọn viết những đoạn tản văn nho nhỏ. Sau này có Facebook, những đoạn viết đó được bạn đọc ủng hộ, chia sẻ, trong đó có nhà báo Trần Hoàng Bách, và đó là cơ duyên có bộ sách".

Nhà văn Nguyễn Văn Thọ, cũng là bạn lâu năm của tác giả Mai Lâm cho biết: "Nhạc sĩ Mai Lâm ở trong môi trường văn nghệ từ bé và sớm bộc lộ năng khiếu viết lách. Tôi có nói với anh Mai Lâm là nên ra sách để "vết loang rộng hơn". Anh viết để chia sẻ, tâm tình và có thêm bạn. Văn viết của anh rất riêng, cận với tình hình thực tế, với những trải nghiệm của mình".

Nhà văn Di Li cho rằng, văn của Mai Lâm có gì đó xưa cũ, mặc dù tác giả có thời gian sống khá lâu ở nước ngoài. Có lẽ chính vì ở xa Hà Nội nên ông không bị ảnh hưởng bởi một Hà Nội hiện đại hoá như những người Hà Nội hiện nay vẫn đang sinh sống ở thành phố này.

Nhà văn Mai Lâm chia sẻ: "Tôi thấy mình giống như bị cất vào một bảo tàng, thỉnh thoảng được lôi ra. Một trong những nguyên nhân tôi viết là do sự nhớ thương Hà Nội. Kiến trúc có thể mất đi, nhưng niềm tiếc nuối lớn nhất là người Hà Nội thực sự giờ đã mai một đi nhiều. Yêu quê hương trong tôi, đơn giản chỉ là yêu cái máy nước đầu phố, hay chia sẻ tên một kiểu nhảy tàu điện. “Mai Lâm trộn lẫn giữa Đông và Tây, giữa hiện tại và quá khứ”, như lời nhà văn Nguyễn Văn Thọ nhận xét. "Mai Lâm khai thác chính bản thân mình, chính câu chuyện của mình. Những câu chuyện của anh nếu được xây dựng thành tuyến thì sẽ có tác dụng rất lớn đối với dòng chảy văn học di dân". Và người bạn văn này đã nói về tác giả “Chỉ còn tuyết trắng: “Đã có nhiều người ở nước ngoài viết về Hà Nội, nhưng luôn có nét này nét kia. Còn Mai Lâm viết chỉ thấy Hà Nội đẹp, kể cả trong khi đói nghèo, Hà Nội trong văn Mai Lâm yêu và thương lắm…”

Có thể bạn quan tâm

Vương Thị Trang (bên trái) học nghề dệt vải, nhuộm chàm từ mẹ và các chị em trong bản.

Giữ sắc chàm bản địa trên trang phục truyền thống

Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.

Đại diện Ban tổ chức, Ban Giám khảo chụp ảnh kỷ niệm cùng các thí sinh tham gia cuộc thi. (Ảnh: Khánh Lan)

Hơn 700 thiếu nhi Việt Nam và quốc tế tham gia Cuộc thi vẽ tranh “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình”

Cuộc thi vẽ tranh quốc tế góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, Thành phố sáng tạo, “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, đồng thời giáo dục thiếu nhi về tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu hòa bình và tinh thần đoàn kết, hữu nghị giữa thiếu nhi Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Pô Klong Garai (phường Đô Vinh) - nơi diễn ra nghi thức chính của Lễ hội Katê hằng năm. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Sẵn sàng vui đón Lễ hội Katê 2026

Những ngày đầu tháng 10, không khí đón Lễ hội Katê đã rộn ràng khắp các làng Chăm ở phía nam tỉnh Khánh Hòa. Từ những con đường làng rực rỡ sắc màu đến các đền, tháp cổ kính, mọi công việc chuẩn bị đang khẩn trương hoàn tất. 

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Ba họa sĩ, ba phong cách nghệ thuật, nhưng có một điểm chung là tình yêu và những miền ký ức gắn với Hà Nội. Triển lãm chung mang tên “Mơ về nơi bắt đầu” tại Trung tâm Nghệ thuật Area 75 – Art & Auction là nơi các họa sĩ Bùi Tuấn Thanh, Đỗ Doãn Châu và Doãn Hoàng Lâm kể chuyện về con người và thành phố qua hội họa.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.

Nghệ sĩ Nhân dân Đồng Văn Minh biểu diễn đàn tre lắc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Không gian âm nhạc dân tộc

Theo đề án được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt thì đến năm 2031 Dàn nhạc Dân tộc quốc gia Việt Nam được định hướng trở thành một “không gian nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam”, phục vụ các hoạt động văn hóa trong nước và quốc tế.

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ ngày 1-4/10 với chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai”. (Ảnh: MINH DUY)

[Ảnh] Gặp gỡ văn hóa, giao lưu nhân dân và kết nối quốc tế tại "Sắc màu năm châu"

Chiều 3/10, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm trở thành không gian giao lưu văn hóa sôi động khi hàng nghìn nghệ sĩ, nghệ nhân và người dân cùng tham gia Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu”. Những trang phục truyền thống, tiết mục nghệ thuật và vũ điệu sôi nổi đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng giữa lòng Thủ đô.

Một buổi dạy đàn Chapi của nghệ nhân xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Học sinh Raglai nối dài tiếng đàn Chapi giữa núi rừng

Từ năm học 2026-2027, đàn Chapi được đưa vào giảng dạy tại Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. Qua từng nhịp đàn còn vụng về của học trò, âm thanh mộc mạc của núi rừng đang được đánh thức, góp phần gìn giữ và trao truyền di sản văn hóa của đồng bào Raglai cho thế hệ mai sau.

Tổ đình Thiền Tôn đang lưu giữ nhiều di sản tư liệu Hán Nôm cổ. (Ảnh: PHÙNG QUỐC ANH)

Đánh thức tư liệu cổ từ di sản Phật giáo Huế

Giữa sương sớm núi Thiên Thai, tiếng chuông Tổ đình Thiền Tôn ngân lên từ không gian đã hơn ba thế kỷ. Trong ngôi cổ tự gắn với dòng thiền Liễu Quán, những mộc bản, kinh sách và tư liệu Hán Nôm vẫn âm thầm lưu giữ dấu tích Phật giáo Huế, vừa chứa đựng những lớp ký ức về lịch sử, văn hóa và văn hiến vùng đất Cố đô.

Đội biểu diễn Taekwondo quốc gia trực thuộc Hiệp hội Taekwondo Hàn Quốc. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026

Hướng tới kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc (1992-2027) và Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đồng chủ trì tổ chức chương trình “Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026” từ ngày 3-4/10.

Các đại biểu và diễn giả tại Hội thảo. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành tài sản sở hữu trí tuệ

Hội thảo “Culture Tech 2026: From Culture to IP” trong khuôn khổ iTECH EXPO 2026 đã đặt ra những gợi mở về việc đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành những tài sản sở hữu trí tuệ mang giá trị kinh tế cao, theo định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW, chuyển văn hóa thành nguồn lực, đóng góp vào phát triển kinh tế.

Rước kiệu vua Lê Thái Tổ và Trung Túc vương Lê Lai về sân điện Lam Kinh. (Ảnh: MAI LUÂN)

Khai hội Lam Kinh 2026

Sáng 2/10, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh ở xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa long trọng tổ chức kỷ niệm 608 năm Khởi nghĩa Lam Sơn, 598 năm vua Lê Thái Tổ đăng quang, 593 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và khai hội Lam Kinh năm 2026.