Phá thế độc đạo của Quốc lộ 51
Cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu khởi công tháng 6/2023, được coi là con đường nối dài của cao tốc Bắc-Nam vì tính chất quan trọng của nó.
Quay trở lại 3 năm trước, trước yêu cầu cấp bách của dự án, ngay sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế đặc thù, cả hệ thống chính trị tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) đã khẩn trương vào cuộc với những việc làm cụ thể. Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng được thành lập từ cấp tỉnh đến cơ sở; các sở, ngành chủ động rà soát, bổ sung quy hoạch và trữ lượng các mỏ vật liệu phục vụ thi công. Ngày 30/4/2025, đoạn cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu dài khoảng 19,5 km qua khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ), nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, đã thông xe kỹ thuật, vượt tiến độ 3 tháng so với kế hoạch.
Một trong những tính chất quan trọng của cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu là phá thế độc đạo của Quốc lộ 51, vốn đã quá tải từ lâu. Đây là con đường huyết mạch kết nối một phần vùng Đông Nam Bộ với cảng nước sâu, với du lịch biển nên lưu lượng xe qua lại ngày càng tăng. Việc này dẫn đến ùn tắc giao thông ở các nút giao, đường ngày càng xuống cấp. Trên thực tế, Quốc lộ 51 đoạn qua Phú Mỹ, Mỹ Xuân, Tân Phước, Phước Hòa (thành phố Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) luôn là điểm đen về tai nạn, va chạm giao thông.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Quốc lộ 51 đoạn qua địa bàn tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh hiện đang trong tình trạng quá tải, thường xuyên xảy ra ùn tắc kéo dài tại các nút giao trên tuyến. Do đó, việc sớm đưa vào khai thác cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu sẽ góp phần giảm áp lực giao thông cho Quốc lộ 51, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội khu vực Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai.
Nhiều năm qua, du lịch biển khu vực Vũng Tàu không tăng trưởng như lợi thế, kỳ vọng vì du khách ngại đến khi đường kẹt xe, ùn ứ, nhất là vào những dịp lễ, Tết. Do đó, nếu có thêm cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu để lựa chọn chắc chắn sẽ có nhiều người dân, du khách đến với các bãi tắm, cơ sở du lịch ở Vũng Tàu.
Bên cạnh đó, khi có thêm đường lớn đi qua khu vực thuộc địa phận thành phố Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ thì hệ thống cảng biển container nước sâu ở Cái Mép-Thị Vải càng phát huy thêm lợi thế, ưu thế thiên nhiên ban tặng. Ông Đoàn Khắc Hiệp, Trưởng phòng Khai thác, Cảng SP-PSA cho biết: Có cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, các trung tâm kinh tế, sản xuất lớn và cảng thêm kết nối khi giải quyết được vấn đề ùn tắc giao thông.
Động lực phát triển kinh tế
Hiện nay, tuyến chính đường cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu (đoạn dự án thành phần 2 và 3, từ nút giao Long Thành đến Quốc lộ 56) qua địa bàn tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành gần 100%. Chủ đầu tư của hai dự án thành phần trên cho biết, dự kiến đến cuối tháng 3/2026, toàn bộ các hạng mục còn lại như kết cấu áo đường, hệ thống an toàn giao thông (biển báo, đèn chiếu sáng, sơn kẻ đường, hộ lan...) sẽ hoàn thành.
Giữa tháng 3/2026, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có công văn gửi Bộ Xây dựng xem xét, hỗ trợ cho phép tổ chức thông xe tuyến cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu (đoạn từ Quốc lộ 56 đến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây) vào ngày 30/3/2026. Đoạn này dài khoảng 37,7 km.
Trước đó, Bộ Xây dựng cũng có công văn đề nghị các tỉnh, thành phố, các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị có liên quan của các dự án cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu thành phần 2 và 3 tập trung nguồn lực tổ chức thi công hoàn thành dự án theo kế hoạch đề ra cũng như khẩn trương phối hợp hoàn thiện thủ tục nghiệm thu, phương án tổ chức giao thông.
Đồng thời, yêu cầu chủ đầu tư dự án thành phần 1 quyết liệt chỉ đạo các nhà thầu lập kế hoạch thi công chi tiết cho khối lượng còn lại; tập trung, huy động đầy đủ máy móc, thiết bị, vật liệu, tài chính... để tổ chức thi công hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý II/2026.
Theo Thiếu tướng Ngô Minh Thuấn, Tư lệnh Binh đoàn 20, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn, đơn vị đang khai thác nhiều cảng tại khu vực Cái Mép-Thị Vải, việc đưa cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu vào sử dụng sẽ tạo động lực quan trọng cho giao thương hàng hóa của Thành phố Hồ Chí Minh và toàn vùng Đông Nam Bộ. Ông nhấn mạnh, lợi ích nổi bật nhất là rút ngắn thời gian vận chuyển từ các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất đến cụm cảng Cái Mép-Thị Vải, qua đó giảm chi phí logistics, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam; phát huy hiệu quả khai thác của hệ thống cảng nước sâu tại khu vực này.
Anh Thái Quang Liêm, tài xế chuyên chở hàng cho biết, khi cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu được đưa vào khai thác, anh và nhiều tài xế sẽ ưu tiên lựa chọn tuyến này, bởi hiện nay lưu thông trên Quốc lộ 51 mất khá nhiều thời gian.
Không chỉ doanh nghiệp vận tải, nhiều cán bộ, công chức làm việc tại trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh nhưng sinh sống ở khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) cũng kỳ vọng tuyến cao tốc sớm hoàn thành để việc đi lại thuận tiện hơn, tiết kiệm thời gian và chủ động trong công việc.
Đại diện một hãng xe khách cho biết, việc dự kiến thông xe đoạn từ Bà Rịa đến Long Thành vào cuối tháng 3/2026 mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Theo đó, thời gian di chuyển sẽ được rút ngắn đáng kể, chỉ còn khoảng 2 giờ thay vì 3 giờ như hiện nay; đồng thời, việc lưu thông của xe khách cũng an toàn hơn khi hạn chế tình trạng dừng, đón khách dọc đường.
Từ thực tiễn đó, một số doanh nghiệp vận tải kiến nghị cơ quan quản lý xem xét tạo điều kiện để xe khách tuyến cố định được lưu thông ngay trên cao tốc sau khi thông xe, giảm bớt thủ tục điều chỉnh tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác.
