Mở dòng vốn xanh bền vững

Chuyển đổi xanh là yêu cầu tất yếu để Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Tuy nhiên, giữa nhu cầu vốn hàng chục tỷ USD mỗi năm và thực tế huy động còn hạn chế, thị trường tài chính xanh đang vấp phải một điểm nghẽn lớn khi khuôn khổ pháp lý chưa thật sự đồng bộ và hoàn thiện.

Agribank đẩy mạnh cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: HƯƠNG ANH)
Agribank đẩy mạnh cho vay liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: HƯƠNG ANH)

Ngày 4/7, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh (Quyết định 21). Đây là bước tiến quan trọng, nhưng theo ý kiến từ nhiều chuyên gia, bên cạnh văn bản này, vẫn cần thêm các quy định pháp lý cụ thể và chính sách phù hợp hơn nữa.

Rào cản do thiếu khung pháp lý đồng bộ

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là khuôn khổ pháp lý chưa thật sự đồng bộ và hoàn thiện. Quyết định 21 mới ban hành quy định chỉ tiêu chí là chưa đủ. Các tổ chức tín dụng cần cơ chế chính sách ổn định, bền vững để yên tâm đầu tư vào các lĩnh vực xanh, đồng thời bảo đảm an toàn và hiệu quả vốn.

Thực tế, tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh hiện đạt khoảng 20%/ năm, cao hơn mức tăng trưởng tín dụng chung của toàn ngành kinh tế. Một số ngân hàng như BIDV, Vietcombank đã tích cực phát hành trái phiếu ESG, từ đó cấp vốn cho các dự án năng lượng tái tạo, giao thông bền vững, công trình xanh và nhà ở xã hội. Tuy nhiên, theo Phó Tổng Giám đốc BIDV, Chủ nhiệm Ủy ban Chính sách (VNBA) Trần Phương, việc thiếu tiêu chí cụ thể và có thể định lượng đang khiến các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư khó xác định đâu là dự án thật sự xanh, cũng như khó phân bổ vốn và quản trị rủi ro.

Tiến sĩ Nguyễn Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ Agribank bổ sung: Các ngân hàng lúng túng trong phân loại, sàng lọc và lập báo cáo tín dụng xanh do thiếu hướng dẫn về quản lý rủi ro xã hội - một yếu tố quan trọng trong đánh giá tín dụng xanh theo thông lệ quốc tế - dẫn đến các tổ chức tín dụng thiếu cơ sở pháp lý để xây dựng hệ thống quản trị rủi ro môi trường, xã hội đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Vốn xanh quốc tế và bài toán cơ chế hỗ trợ

Không chỉ thiếu tiêu chí định lượng đối với khung pháp lý tín dụng xanh, việc tiếp cận vốn xanh quốc tế cũng là thách thức. Bà Hà cho biết thêm, điều kiện vay vốn quốc tế ngày càng khắt khe, quy trình xét duyệt phức tạp, lãi suất không còn thật sự ưu đãi. Khi cộng thêm chi phí đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn vốn này khó có thể rẻ hơn vốn thương mại thông thường.

Đáng lưu ý, Việt Nam vẫn thiếu Quỹ bảo lãnh tín dụng xanh và cơ chế cấp bù lãi suất cho các dự án nông nghiệp xanh, hữu cơ hoặc tuần hoàn - những lĩnh vực rủi ro cao và ít tài sản bảo đảm. Chính sự thiếu hụt này khiến các ngân hàng e ngại khi tiếp nhận và triển khai nguồn vốn quốc tế vào các dự án nêu trên, dù tiềm năng thị trường rất lớn.

Trong khi đó, số liệu thống kê cho thấy, 5 năm qua, Việt Nam mới phát hành 1,16 tỷ USD trái phiếu xanh, con số khá khiêm tốn so nhu cầu khoảng 20 tỷ USD/năm để thực hiện các mục tiêu chuyển đổi xanh. Khoảng cách này phản ánh rõ điểm nghẽn chính sách và hạn chế trong khai thác dòng vốn tư nhân.

Trước thực trạng trên, một số lãnh đạo ngân hàng cũng đề xuất nhóm giải pháp quan trọng để tháo gỡ vướng mắc nhằm thúc đẩy tín dụng xanh. Cụ thể, cần hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế ưu đãi tài chính. Nhà nước cần ban hành hướng dẫn chi tiết thực hiện Quyết định 21; đồng thời, áp dụng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập từ hoạt động cho vay xanh. Cần thiết lập cơ chế cấp bù hoặc trợ cấp lãi suất cho dự án xanh, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp; đồng thời thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng xanh để chia sẻ rủi ro, giúp ngân hàng mạnh dạn cấp vốn không cần tài sản thế chấp cho các dự án tiềm năng.

Tiếp đến, cần có chính sách khuyến khích rõ ràng đối với các tổ chức tín dụng tiên phong. Ngân hàng Nhà nước có thể giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc hoặc ưu tiên lãi suất tái cấp vốn cho ngân hàng có tỷ trọng tín dụng xanh cao, từ đó tạo động lực tài chính thực chất thúc đẩy “xanh hóa” danh mục cho vay.

Ngoài ra, đại diện các ngân hàng cũng cho rằng, Ngân hàng Nhà nước cần sớm ban hành hướng dẫn quản lý rủi ro xã hội trong cấp tín dụng, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá theo thông lệ quốc tế để đồng bộ với các định chế tài chính quốc tế. Đồng thời, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về đánh giá rủi ro môi trường, xã hội, cho phép các tổ chức tín dụng khai thác tối đa nguồn dữ liệu này, hỗ trợ các tổ chức tín dụng ra quyết định nhanh và chính xác khi cấp tín dụng.

Theo tính toán của Ngân hàng Thế giới, để đạt mục tiêu Net Zero vào năm 2050, Việt Nam cần huy động khoảng 6,8% GDP/năm, tương đương 368 tỷ USD cho đến thời điểm đó. Với quy mô vốn ngân hàng hiện tại, việc một mình gánh vác là bất khả thi. Do đó, việc hoàn thiện khung pháp lý, tạo niềm tin cho dòng vốn tư nhân và quốc tế tham gia là yếu tố vô cùng quan trọng.

Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng khẳng định: Đảng, Chính phủ Việt Nam rất quan tâm vấn đề tăng trưởng xanh. Điều quan trọng hiện nay là chúng ta cần một môi trường pháp lý đồng bộ, ổn định, đủ sức hút để vốn chảy vào lĩnh vực xanh. Trong bối cảnh dữ liệu được xem là “nguồn tài nguyên mới”, cần thiết phải xây dựng được cơ chế khai thác tối đa kho dữ liệu môi trường, xã hội để phục vụ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 28/4: VN-Index tăng lên 1.875,84 điểm với mức độ phân hóa mạnh

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 28/4: VN-Index tăng lên 1.875,84 điểm với mức độ phân hóa mạnh

Dưới ảnh hưởng của các cổ phiếu đầu ngành bất động sản, VN-Index tiếp tục tăng điểm. Kết phiên 28/4, VN-Index tăng 22,55 điểm (+1,22%) lên mức 1.875,84 điểm, với kỳ vọng quay trở lại vùng đỉnh cũ quanh 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực với 210 mã giảm giá, 107 mã tăng giá và 52 mã giữ giá tham chiếu.

Toàn cảnh Đại hội đồng cổ đông LPBank năm 2026.

LPBank thông qua chiến lược lập ngân hàng con tại Trung tâm tài chính quốc tế, chia cổ tức 30% tiền mặt

Ngày 28/4, Ngân hàng thương mại cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Với sự đồng thuận cao, Đại hội đã thông qua toàn bộ các tờ trình quan trọng, đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong việc mở rộng quy mô quốc tế và khẳng định vị thế định chế tài chính hàng đầu.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index duy trì trên mốc 2.800 điểm phiên thứ 6 liên tiếp

Thị trường hàng hóa nguyên liệu trong phiên đầu tuần tiếp tục chịu chi phối bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Lo ngại gián đoạn nguồn cung đã đẩy giá năng lượng đi lên, đồng thời lan sang nhóm nông sản thông qua nhu cầu nhiên liệu sinh học, giúp lực mua duy trì trên diện rộng. 

Điểm giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Thái Nguyên.

Dòng chảy tín dụng chính sách nơi trung du miền núi Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên sau hợp nhất không chỉ có diện tích hơn 8.300 km2 và dân số vượt 1,68 triệu người, mà còn tạo sức bật cực tăng trưởng mới, đặc biệt ghi dấu ấn rõ nét trong việc bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, thu hẹp dần khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa các khu vực.

Toàn cảnh hội thảo.

Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh

Trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành trục phát triển chủ đạo của nền kinh tế, bài toán tín dụng cho khu vực nông nghiệp, nông thôn không còn dừng lại ở quy mô vốn, mà đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng dòng vốn, cơ chế phân bổ và khả năng dẫn dắt chuyển đổi.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 24/4: VN-Index mất hơn 17 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 24/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 21.139 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 17,07 điểm, xuống mức 1.853,29 điểm khi kết thúc phiên.

[Infographic] Chứng khoán ngày 23/4: Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch tăng 69,6% so phiên trước

[Infographic] Chứng khoán ngày 23/4: Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch tăng 69,6% so phiên trước

Kết phiên giao dịch ngày 23/4, VN-Index tăng hơn 13 điểm lên mức 1.870,36 điểm, với kỳ vọng quay trở lại vùng đỉnh cũ quanh 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE tiếp tục tiêu cực với 208 mã giảm giá, 104 mã tăng giá và 60 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch tăng 69,6% so phiên trước.

Lễ ký hợp tác giữa Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 và Ngân hàng Techcombank.

Thúc đẩy chuyển đổi số trong giao thông công cộng tại thành phố Hồ Chí Minh

Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đường sắt đô thị số 1 (HURC1) vừa ký thỏa thuận hợp tác chiến lược, mở ra bước tiến mới trong việc đưa tài chính số vào giao thông công cộng, góp phần kiến tạo hệ sinh thái đô thị thông minh, hiện đại và bền vững.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản tăng mạnh, VN-Index duy trì đà tăng

Phiên giao dịch ngày 23/4, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tích cực khi dòng tiền cải thiện rõ rệt, giúp VN-Index tăng hơn 13 điểm. Dù vậy, áp lực bán ròng mạnh của nhà đầu tư nước ngoài, tập trung tại các mã như FPT, ACB và VHM, vẫn tạo sức ép lên nhiều nhóm cổ phiếu lớn.

Chính thức triển khai dịch vụ thanh toán QR Việt Nam-Hàn Quốc.

Triển khai thanh toán QR xuyên biên giới Việt Nam-Hàn Quốc

Trong bối cảnh thanh toán số xuyên biên giới đang trở thành xu hướng tất yếu của hội nhập tài chính, đặc biệt tại khu vực châu Á, Việt Nam tiếp tục ghi nhận một bước tiến mới với việc chính thức triển khai dịch vụ thanh toán QR xuyên biên giới với Hàn Quốc - một trong những đối tác kinh tế, du lịch quan trọng hàng đầu.

[Infographic] Chứng khoán ngày 22/4: VN-Index tăng 23,82 điểm, thanh khoản thị trường giảm

[Infographic] Chứng khoán ngày 22/4: VN-Index tăng 23,82 điểm, thanh khoản thị trường giảm

Kết phiên giao dịch 22/4, VN-Index tăng 23,82 điểm, lên 1.857,3 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tiêu cực với 194 mã giảm giá, 111 mã tăng giá, 66 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch giảm 25,2% so phiên trước. Xu hướng ngắn hạn, VN-Index tăng trưởng trên vùng hỗ trợ quanh 1.820 điểm.

PGBank thông qua phương án chi trả cổ tức 7,5% bằng cổ phiếu.

PGBank thông qua phương án chi trả cổ tức 7,5% bằng cổ phiếu

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 mới đây, PGBank đã thông qua định hướng hoạt động với trọng tâm tăng trưởng đi đôi với kiểm soát rủi ro, đẩy mạnh chuyển đổi số. Ngân hàng đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 1.438 tỷ đồng, tăng gấp 2 lần so năm 2025, đồng thời thông qua phương án chi trả cổ tức 7,5% bằng cổ phiếu.

[Infographic] Chứng khoán ngày 21/4: VN-Index về mức 1.833,38 điểm, xu hướng ngắn hạn tăng trưởng trên vùng hỗ trợ quanh 1.800 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 21/4: VN-Index về mức 1.833,38 điểm, xu hướng ngắn hạn tăng trưởng trên vùng hỗ trợ quanh 1.800 điểm

Kết phiên giao dịch ngày 21/4, VN-Index giảm 3,63 điểm (-0,2%) về mức 1.833,38 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm. Độ rộng trên HOSE nghiêng về tiêu cực với 227 mã giảm giá; 99 mã tăng giá và 56 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng, khối lượng giao dịch tăng 29,2% so phiên trước.