Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Môi trường

Gỡ nút thắt về danh mục phân loại xanh để khơi thông dòng vốn tín dụng bền vững

Tín dụng xanh đang được kỳ vọng là dòng vốn chủ lực thúc đẩy tăng trưởng bền vững tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc thiếu Danh mục phân loại xanh quốc gia đã trở thành một trong những rào cản lớn nhất, gây khó khăn cho cả doanh nghiệp, ngân hàng và cơ quan quản lý trong quá trình triển khai thực tế.

Nhiều doanh nghiệp “lúng túng” trong việc chứng minh tính xanh của dự án khi tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)
Nhiều doanh nghiệp “lúng túng” trong việc chứng minh tính xanh của dự án khi tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Trong hành trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, Việt Nam đã có những bước đi đầu tiên trong việc xây dựng nền tảng cho tài chính xanh, tín dụng xanh. Các tổ chức tín dụng đã chủ động ban hành chiến lược tăng trưởng xanh, nhiều doanh nghiệp bắt đầu quan tâm đến sản xuất sạch, phát triển bền vững. Tuy nhiên, một rào cản lớn đang tồn tại suốt nhiều năm qua: chưa có Danh mục phân loại xanh quốc gia.

Điều này không chỉ làm gián đoạn dòng chảy tín dụng xanh mà còn cản trở nỗ lực của toàn bộ hệ sinh thái tài chính trong việc thúc đẩy chuyển đổi xanh thực chất.

Khi tín dụng xanh “chưa có ngôn ngữ chung”

Theo bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), mặc dù dư nợ tín dụng xanh đã đạt gần 680 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2024, nhưng việc thống kê, giám sát, phân loại còn gặp rất nhiều khó khăn do thiếu hệ thống tiêu chí rõ ràng, nhất quán về thế nào là “xanh”.

Hiện tại, mỗi tổ chức tín dụng phải tự xây dựng tiêu chí nội bộ để xác định các khoản cho vay xanh. Điều này dẫn tới tình trạng “mạnh ai nấy làm”, tiêu chí xanh khác nhau giữa các ngân hàng, gây ra sự thiếu nhất quán, không bảo đảm tính minh bạch và làm giảm hiệu quả chính sách toàn ngành.

Việc Danh mục phân loại xanh quốc gia chưa được ban hành khiến tổ chức tín dụng khó có cơ sở chắc chắn để xác định các dự án thuộc diện xanh, vừa làm tăng rủi ro trong thẩm định tín dụng, vừa ảnh hưởng tới công tác thống kê, hoạch định chính sách.

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam)

Bà Hà Thu Giang cho biết: “Việc Danh mục phân loại xanh quốc gia chưa được ban hành khiến tổ chức tín dụng khó có cơ sở chắc chắn để xác định các dự án thuộc diện xanh, vừa làm tăng rủi ro trong thẩm định tín dụng, vừa ảnh hưởng tới công tác thống kê, hoạch định chính sách”.

Không chỉ ngân hàng, bản thân các doanh nghiệp cũng “lúng túng” trong việc chứng minh tính xanh của dự án khi tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Theo khảo sát của Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV), có tới 64% doanh nghiệp cho biết họ chưa thực hiện bất kỳ hành động chuyển đổi xanh nào, một phần do thiếu thông tin và hướng dẫn cụ thể.

Tiến sĩ Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc chuyên môn, Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) nhấn mạnh: “Chúng ta đang rất thiếu ngôn ngữ chung để giao tiếp giữa ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý khi nói về tín dụng xanh. Một Danh mục phân loại xanh quốc gia được ban hành sẽ giải quyết tận gốc vấn đề này”.

Hệ quả dễ thấy nhất là tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh dù khả quan nhưng chưa đạt kỳ vọng. Dư nợ tín dụng xanh hiện chỉ chiếm khoảng 4,5% tổng dư nợ toàn hệ thống ngân hàng – một tỷ lệ còn rất khiêm tốn nếu so với các nền kinh tế tiên tiến.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư vào các mô hình sản xuất sạch, tuần hoàn, ứng dụng năng lượng tái tạo… nhưng không thể tiếp cận tín dụng xanh do thiếu căn cứ xác nhận dự án thuộc diện xanh.

Ông Lê Quang Thắng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long chia sẻ: “Chúng tôi xây dựng nhà máy xử lý chất thải, sản xuất nông nghiệp sạch từ năm 2012, nhưng suốt hơn 10 năm vẫn không thể tiếp cận được tín dụng xanh vì không có tiêu chí xanh cụ thể cho ngành nghề của mình.”

Câu chuyện của Việt Long không phải cá biệt. Bà Phùng Thị Bình, Phó Tổng Giám đốc Agribank cho biết: “Chúng tôi rất mong muốn đẩy mạnh cho vay các dự án điện sinh khối, điện rác, nông nghiệp tuần hoàn… nhưng vì thiếu Danh mục phân loại xanh nên việc xác định, thẩm định rủi ro gặp vô vàn khó khăn.”

Nghịch lý đang diễn ra đó là, nhu cầu vốn xanh cao, ngân hàng sẵn sàng cho vay, doanh nghiệp khát vốn, nhưng tín dụng xanh vẫn không thể giải ngân mạnh mẽ do thiếu “cây thước đo” thống nhất.

Kỳ vọng tháo gỡ nút thắt trong năm 2025

Theo Tiến sĩ Lại Văn Mạnh (Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường), Danh mục phân loại xanh quốc gia chính là “hòn đá tảng” để xây dựng thị trường tài chính xanh bài bản.

Danh mục này sẽ xác định rõ các lĩnh vực, hoạt động, tiêu chí kỹ thuật cho từng loại dự án được coi là xanh. Từ đó, làm cơ sở cho tổ chức tín dụng thẩm định, cấp tín dụng xanh đúng quy định, giúp doanh nghiệp chủ động lập dự án xanh bài bản, đáp ứng tiêu chuẩn. Đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý thống kê, giám sát hiệu quả tín dụng xanh toàn hệ thống.

Vì thiếu Danh mục phân loại xanh nên việc xác định, thẩm định rủi ro của các tổ chức tín dụng gặp vô vàn khó khăn. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Vì thiếu Danh mục phân loại xanh nên việc xác định, thẩm định rủi ro của các tổ chức tín dụng gặp vô vàn khó khăn. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Tiến sĩ Mạnh cho biết, hiện Việt Nam đã có Luật Bảo vệ môi trường (2020), Nghị định 08/2022/NĐ-CP đặt nền móng pháp lý cho tín dụng xanh, nhưng vẫn thiếu bộ Danh mục chi tiết, tương tự như hệ thống phân loại xanh của EU, Trung Quốc, ASEAN.

Theo vị chuyên gia này, Danh mục phân loại xanh không thể được xây dựng tùy tiện mà cần bám sát các nguyên tắc quốc tế: phải dựa trên mục tiêu bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu; cần có tiêu chí sàng lọc kỹ thuật rõ ràng cho từng lĩnh vực; đồng thời phải bảo đảm nguyên tắc “không gây hại đáng kể” tới các mục tiêu môi trường khác.

“Chỉ khi có Danh mục phân loại xanh chính thức, Việt Nam mới có thể thực sự bứt phá trong việc huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính xanh,” Tiến sĩ Mạnh nhấn mạnh.

Thông tin tích cực là Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính, đang hoàn thiện dự thảo Danh mục phân loại xanh quốc gia để trình Chính phủ trong năm 2025.

Theo dự thảo, các lĩnh vực ưu tiên cấp tín dụng xanh sẽ bao gồm: năng lượng tái tạo, công trình xanh, nông nghiệp tuần hoàn, giao thông vận tải không phát thải, sản xuất xanh, dịch vụ môi trường…

Bên cạnh đó, sẽ có hướng dẫn chi tiết về cách thức xác nhận dự án xanh, bao gồm tự xác nhận, xác nhận bởi đơn vị tư vấn độc lập hoặc thông qua cơ quan quản lý nhà nước.

Nếu Danh mục phân loại xanh được ban hành đúng lộ trình, tín dụng xanh tại Việt Nam sẽ có nền tảng pháp lý vững chắc để tăng tốc, đồng thời mở ra cơ hội huy động các nguồn vốn quốc tế lớn hơn, như từ Quỹ Khí hậu xanh, Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Phát triển châu Á.

Bên cạnh yêu cầu cấp bách về hoàn thiện pháp lý, nhiều chuyên gia cho rằng cần tiếp tục nâng cao nhận thức toàn xã hội về vai trò thiết yếu của tín dụng xanh.

Ông Nguyễn Bá Hùng, Chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam cũng nhận định: “Chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện xa xôi mà đã trở thành đòi hỏi sống còn. Nếu không nhanh chóng hoàn thiện cơ chế tín dụng xanh, Việt Nam sẽ gặp khó trong quá trình cạnh tranh toàn cầu.”

Bên cạnh đó, cần sớm có cơ chế ưu đãi tài chính (thuế, phí, bảo lãnh) để khuyến khích ngân hàng và doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ hơn vào tín dụng xanh.

Tín dụng xanh không chỉ là dòng vốn chi phí thấp, mà còn là dòng vốn thông minh, đồng hành cùng quá trình cải thiện năng lực sản xuất, mở rộng thị trường quốc tế cho doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh xu hướng xanh hóa toàn cầu.

MINH PHƯƠNG

Tin liên quan

Phân loại Nghị định 08/2022/NĐ-CP Tổ chức tín dụng Danh mục xanh

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 20/6/2026: Mưa dông về đêm tại nhiều khu vực, Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 20/6/2026: Mưa dông về đêm tại nhiều khu vực, Bắc Bộ và Trung Bộ có nắng nóng gay gắt

Đêm nay, mưa dông tiếp tục xuất hiện tại khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ, trong khi các khu vực khác chỉ có mưa vài nơi. Sang ngày mai, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo ở Bắc Bộ và nhiều tỉnh miền Trung. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông rải rác.

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 19/6/2026: Bắc Bộ mưa dông giảm dần, Trung Bộ tiếp tục nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, mưa dông tại Bắc Bộ có xu hướng giảm dần nhưng vẫn xuất hiện tại nhiều nơi, đặc biệt ở khu vực vùng núi và trung du. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng trên diện rộng, nhiều nơi xảy ra nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông trở lại.

Ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029.

Việt Nam-Hàn Quốc hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã

Vừa qua, tại Vườn Quốc gia Cúc Phương, đại diện các tổ chức môi trường của Việt Nam và Hàn Quốc ký Biên bản ghi nhớ hợp tác bảo vệ môi trường và cứu hộ động vật hoang dã giai đoạn 2026-2029, hướng tới tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học, ứng phó biến đổi khí hậu và phát huy vai trò của thanh niên trong các sáng kiến môi trường.

Một góc đô thị phường Phan Rang (tỉnh Khánh Hòa). (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Đầu tư hạ tầng môi trường, kiến tạo nền tảng phát triển bền vững vùng nam Khánh Hòa

Giữa vùng đất vốn được xem là “chảo lửa” của Nam Trung Bộ, bài toán nước sạch, thoát lũ và bảo vệ môi trường đã trở thành thách thức thường trực đối với khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa. Áp lực về tài nguyên nước, hạ tầng kỹ thuật, môi trường đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp thiết với chiến lược phát triển lâu dài của địa phương.

(Ảnh minh họa)

Nắng nóng tại Trung Bộ còn kéo dài trong nhiều ngày tới

Hôm nay (18/6), nhiều khu vực tại Trung Bộ có nắng nóng gay gắt, có nơi trên 38 độ C. Dự báo, nắng nóng ở khu vực từ Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới. Từ ngày 21/6, nắng nóng mở rộng ra khu vực trung du Bắc Bộ.

Hội nghị tập huấn “Nâng cao năng lực cộng đồng trong thực hành đánh giá rủi ro thiên tai và bảo đảm dinh dưỡng khẩn cấp” tại tỉnh Đắk Lắk.

Nâng cao năng lực đánh giá rủi ro thiên tai

Chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức, năng lực của cấp xã có sự tham gia của người dân để xây dựng kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ rủi ro thiên tai bao gồm ứng phó dinh dưỡng khẩn cấp và bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” là một trong những nhiệm vụ cần thiết, góp phần giảm thiểu rủi ro do thiên tai.

(Ảnh minh họa: KHÁNH TOÀN)

Cảnh báo mưa lớn gây lốc sét, lũ quét, sạt lở đất tại vùng núi và trung du Bắc Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ

Dự báo, ngày và đêm nay (18/6), khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ có mưa dông với lượng mưa 20-40mm, cục bộ có nơi mưa to đến rất to trên 100mm. Khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cục bộ có nơi mưa to trên 80mm. Người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, lũ quét, sạt lở đất do mưa lớn.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông tại vùng núi và trung du do ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao, trong khi đồng bằng chỉ có mưa rải rác. Tại miền Trung, nắng nóng vẫn là hình thái thời tiết chủ đạo. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác. 

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 18/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn cục bộ, Trung Bộ duy trì nắng nóng

Trong đêm nay và ngày mai, vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông, cục bộ có nơi mưa rất to do ảnh hưởng của vùng hội tụ trên cao. Trong khi đó, thời tiết tại miền Trung vẫn chủ yếu là nắng nóng. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối và tối có mưa dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Hôm nay, Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện mưa dông trên diện rộng, trong đó vùng núi và trung du có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều khu vực Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ ngày nắng, chiều tối và tối xuất hiện mưa rào và dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 17/6/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn diện rộng, Trung Bộ có nơi nắng nóng gay gắt

Đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ tiếp tục là khu vực có diễn biến thời tiết đáng chú ý nhất với mưa dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to. Trong khi đó, nhiều nơi ở Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Khu vực Nam Bộ tiếp tục xuất hiện mưa rào và dông rải rác vào chiều tối và đêm.