Mải miết với mùa xuân

Phố Hàng Lược rực rỡ hoa xuân, chị lao công cúng giao thừa nơi góc phố, những lễ hội mùa xuân rộn rã bản sắc văn hóa và tín ngưỡng... bao năm qua đã trở thành nét riêng của con đường nghệ thuật mà nhiếp ảnh gia Lê Bích bền bỉ theo đuổi. Phía sau mỗi dự án chụp ảnh là một câu chuyện mang chiều sâu văn hóa, lịch sử với ý thức giữ gìn, lan tỏa mạnh mẽ.

Lễ hội mùa xuân (Ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19). Ảnh: LÊ BÍCH
Lễ hội mùa xuân (Ảnh chụp trước khi có dịch Covid-19). Ảnh: LÊ BÍCH

Nhiếp ảnh gia Lê Bích sinh năm 1972 tại Hà Nội. Anh được biết đến qua nhiều giải thưởng nhiếp ảnh uy tín: Giải nhất cuộc thi ảnh Người Hà Nội thanh lịch năm 2018; giải nhất Nhiếp ảnh Di sản văn hóa toàn quốc lần thứ nhất năm 2021; giải nhất cuộc thi ảnh Vẻ đẹp Việt Nam năm 2016 và 2021 do Trung tâm Truyền hình Nhân Dân - Báo Nhân Dân tổ chức. 

Mùa xuân với vẻ đẹp đầy sức sống, tươi vui của thiên nhiên, con người, lễ hội… là đề tài thu hút nhiếp ảnh gia ngay từ thuở mới vào nghề. Anh chia sẻ, khoảng thời gian trước, trong và sau Tết cuốn hút người chụp ảnh một cách lạ kỳ. Khu phố cổ Hà Nội ngày thường bộn bề là thế nhưng Tết đến như được khoác tấm áo mới nhiều sắc màu trong vẻ thong dong, gọn ghẽ. Trước Tết, anh rong ruổi khắp từng con phố, thỏa sức quan sát, sáng tạo. Phố Hàng Mã rực rỡ bậc nhất với đèn, hoa, đồ mã, đồ trang trí... ngắm kỹ sẽ gặp ở những quán hàng bán lâu năm từng đôi hài tinh xảo, con ngựa được nghệ nhân chăm chút đến từng chi tiết nhỏ nhất. Hoa xuân tràn khắp mọi nơi, nhưng hoa ở phố Hàng Lược vẫn mang nét duyên riêng có, thu hút người chơi hoa sành sỏi, kỹ càng. 

Thuở mới vào nghề, đúng thời khắc giao thừa, Lê Bích thường cùng đồng nghiệp tìm vị trí ở những tầng cao, đặt chân máy và chờ chụp pháo hoa bên Bờ Hồ. Dân nhiếp ảnh dạy nhau cách chọn góc đẹp, kỹ thuật phơi sáng… Sau này, Lê Bích theo con đường riêng, nhẩn nha chờ đón giao thừa với từng góc phố nhỏ. Trên phố Dã Tượng, cùng một vị trí đặt máy và đều là hình ảnh người lao công, nhiếp ảnh gia đã nhiều lần chụp, tới năm thứ ba mới được bức ảnh ưng ý. Hình ảnh những người lao công kính cẩn chắp tay cúng lễ đêm giao thừa mang đến nguồn cảm xúc đặc biệt, gợi mở bao điều thiêng liêng đến từ chính vẻ mộc mạc, mưu sinh trên đường phố. Lê Bích kể lại, anh thường có những giao thừa rong ruổi như thế, chị lao công làm lễ xong gọi người chụp ảnh vào, mời thụ lộc. Câu chuyện năm mới có niềm vui, hy vọng, nỗi lòng… được chia sẻ trong tình cảm chân thành, ấm áp.  

Mùa xuân cũng là thời điểm các nhiếp ảnh gia thỏa sức chụp về lễ hội. Nhiếp ảnh gia Lê Bích hầu như năm nào cũng có mặt ở lễ hội làng Triều Khúc, được bà con coi như người làng. Điệu múa bồng được Lê Bích tái hiện trong sự kiện “Di sản trong lòng Hà Nội”. Để có thể chụp sâu về điệu múa này, anh đã tìm đến các nhà nghiên cứu, nghệ nhân và đọc nhiều tài liệu về điệu múa từng bị thất truyền. Qua bao thăng trầm, ở làng Triều Khúc đã bảo vệ được múa bồng cùng ba điệu khác là: múa lân, múa rồng và múa chạy cờ. Tương truyền, thuở xưa, Phùng Hưng sau khi đánh thắng giặc nhà Đường thì nghỉ chân tại thành Tống Bình (làng Triều Khúc ngày nay), ngài lệnh cho một số lính nam cải trang thành nữ múa để khích lệ tinh thần quân sĩ. Điệu múa được phổ biến trong dân gian, trở thành nét đặc trưng của hội làng. 

Nhiếp ảnh gia Lê Bích nhận định, trong nhiều đề tài giới nhiếp ảnh chinh phục thì mùa xuân và lễ hội là mảng thu hút sáng tác và giải thưởng ấn tượng. Các nghệ sĩ nhiếp ảnh trong nước đã đoạt nhiều giải thưởng quốc tế với đề tài này và có thể coi đây như điểm mạnh của nhiếp ảnh Việt Nam. Thí dụ, chỉ tính riêng Lễ hội vật cầu ở các địa phương như: Hà Nội, Bắc Giang, Phú Thọ… đã có biết bao bộ ảnh đoạt giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế. Lê Bích có sở thích tìm hiểu sâu và so sánh về các lễ hội. Cùng là vật cầu, ở làng Thúy Lĩnh (Hoàng Mai, Hà Nội) là quả cầu sơn son trong khi làng Vân (Việt Yên, Bắc Giang) lại là quả cầu bằng gỗ lim, nặng khoảng 20 kg và vật trên bùn… Anh tâm đắc với quan điểm công chúng xem ảnh sẽ hiểu được câu chuyện về văn hóa, lịch sử, bản sắc truyền thống nên sẽ chụp thành chuỗi, cả khoảnh khắc trước và sau lễ hội. Lễ hội vật cầu, nhiếp ảnh gia luôn chụp từ lúc trai tráng ở nhà chuẩn bị trang phục, làm lễ cúng, cho tới khi quả cầu được dâng hương báo công. 

Tính đến nay, nhiếp ảnh gia Lê Bích chụp khoảng hơn 50 lễ hội mùa xuân khắp đất nước. Bên cạnh đó, đề tài làng nghề anh cũng dành nhiều tâm huyết theo đuổi. Nhiều gia đình ở những ngôi làng trồng lá dong, bưởi, cam, làm hương... anh chụp ảnh từ khi lũ trẻ con trong nhà còn nhỏ tới lúc đã lập gia đình riêng. Cuộc sống nhiều đổi thay, đam mê nghệ thuật vẫn luôn được người nghệ sĩ bồi đắp bền bỉ. Lê Bích quan niệm, trước khi sáng tạo, nghệ sĩ phải hiểu biết và chăm chỉ. Một tác phẩm, cần đúng, đẹp trước khi đến độc, lạ. Phía sau mỗi bức ảnh phải có gương mặt, số phận con người, cuộc sống thì mới chinh phục được công chúng qua niềm rung động chân thành.

Có thể bạn quan tâm

Giới thiệu giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: BTC)

Giới thiệu văn hóa Chăm Islam giữa lòng Thủ đô

Trong tháng 10, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch với chủ đề “Sắc hương đại ngàn” quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng, tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc. Điểm nhấn là giới thiệu không gian văn hóa Chăm Islam tỉnh An Giang. 

Vở diễn mang đến sự gặp gỡ ấn tượng giữa nghệ thuật và công nghệ. (Ảnh: Ban tổ chức)

“Sơn Thần Thủy Quái” - Sự gặp gỡ của nghệ thuật xiếc và công nghệ

Công diễn từ ngày 25/9 tại Hà Nội, vở kịch xiếc “Sơn Thần Thủy Quái” liên tục lấp kín hơn 1.200 chỗ ngồi tại Rạp Xiếc Trung ương. Sức hút ấy không chỉ đến từ những màn trình diễn kỹ thuật xiếc đặc sắc, mà còn ở cách công nghệ được kết hợp với chất liệu văn hóa dân gian để mở rộng ngôn ngữ biểu đạt của sân khấu.

Vương Thị Trang (bên trái) học nghề dệt vải, nhuộm chàm từ mẹ và các chị em trong bản.

Giữ sắc chàm bản địa trên trang phục truyền thống

Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.

Đại diện Ban tổ chức, Ban Giám khảo chụp ảnh kỷ niệm cùng các thí sinh tham gia cuộc thi. (Ảnh: Khánh Lan)

Hơn 700 thiếu nhi Việt Nam và quốc tế tham gia Cuộc thi vẽ tranh “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình”

Cuộc thi vẽ tranh quốc tế góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, Thành phố sáng tạo, “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, đồng thời giáo dục thiếu nhi về tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu hòa bình và tinh thần đoàn kết, hữu nghị giữa thiếu nhi Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Ba họa sĩ, ba phong cách nghệ thuật, nhưng có một điểm chung là tình yêu và những miền ký ức gắn với Hà Nội. Triển lãm chung mang tên “Mơ về nơi bắt đầu” tại Trung tâm Nghệ thuật Area 75 – Art & Auction là nơi các họa sĩ Bùi Tuấn Thanh, Đỗ Doãn Châu và Doãn Hoàng Lâm kể chuyện về con người và thành phố qua hội họa.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.

Nghệ sĩ Nhân dân Đồng Văn Minh biểu diễn đàn tre lắc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Không gian âm nhạc dân tộc

Theo đề án được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt thì đến năm 2031 Dàn nhạc Dân tộc quốc gia Việt Nam được định hướng trở thành một “không gian nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam”, phục vụ các hoạt động văn hóa trong nước và quốc tế.

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ ngày 1-4/10 với chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai”. (Ảnh: MINH DUY)

[Ảnh] Gặp gỡ văn hóa, giao lưu nhân dân và kết nối quốc tế tại "Sắc màu năm châu"

Chiều 3/10, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm trở thành không gian giao lưu văn hóa sôi động khi hàng nghìn nghệ sĩ, nghệ nhân và người dân cùng tham gia Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu”. Những trang phục truyền thống, tiết mục nghệ thuật và vũ điệu sôi nổi đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng giữa lòng Thủ đô.

Một buổi dạy đàn Chapi của nghệ nhân xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Học sinh Raglai nối dài tiếng đàn Chapi giữa núi rừng

Từ năm học 2026-2027, đàn Chapi được đưa vào giảng dạy tại Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. Qua từng nhịp đàn còn vụng về của học trò, âm thanh mộc mạc của núi rừng đang được đánh thức, góp phần gìn giữ và trao truyền di sản văn hóa của đồng bào Raglai cho thế hệ mai sau.

Tổ đình Thiền Tôn đang lưu giữ nhiều di sản tư liệu Hán Nôm cổ. (Ảnh: PHÙNG QUỐC ANH)

Đánh thức tư liệu cổ từ di sản Phật giáo Huế

Giữa sương sớm núi Thiên Thai, tiếng chuông Tổ đình Thiền Tôn ngân lên từ không gian đã hơn ba thế kỷ. Trong ngôi cổ tự gắn với dòng thiền Liễu Quán, những mộc bản, kinh sách và tư liệu Hán Nôm vẫn âm thầm lưu giữ dấu tích Phật giáo Huế, vừa chứa đựng những lớp ký ức về lịch sử, văn hóa và văn hiến vùng đất Cố đô.

Đội biểu diễn Taekwondo quốc gia trực thuộc Hiệp hội Taekwondo Hàn Quốc. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026

Hướng tới kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc (1992-2027) và Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đồng chủ trì tổ chức chương trình “Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026” từ ngày 3-4/10.

Các đại biểu và diễn giả tại Hội thảo. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành tài sản sở hữu trí tuệ

Hội thảo “Culture Tech 2026: From Culture to IP” trong khuôn khổ iTECH EXPO 2026 đã đặt ra những gợi mở về việc đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành những tài sản sở hữu trí tuệ mang giá trị kinh tế cao, theo định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW, chuyển văn hóa thành nguồn lực, đóng góp vào phát triển kinh tế.

Rước kiệu vua Lê Thái Tổ và Trung Túc vương Lê Lai về sân điện Lam Kinh. (Ảnh: MAI LUÂN)

Khai hội Lam Kinh 2026

Sáng 2/10, tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh ở xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa long trọng tổ chức kỷ niệm 608 năm Khởi nghĩa Lam Sơn, 598 năm vua Lê Thái Tổ đăng quang, 593 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Lê Lợi và khai hội Lam Kinh năm 2026.