Khẩn trương xây dựng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Nhà giáo
Tại Họp báo công bố các luật đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 9, trong đó có Luật Nhà giáo, sáng 11/7, Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Luật Nhà giáo gồm 9 chương, 42 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.
Nội dung quy định của Luật Nhà giáo tập trung vào 5 chính sách lớn về nhà giáo đã được Chính phủ thông qua, bao gồm: Định danh nhà giáo; Tiêu chuẩn và chức danh nhà giáo; Tuyển dụng, sử dụng và chế độ làm việc của nhà giáo; Đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ và tôn vinh nhà giáo; Quản lý nhà nước về nhà giáo.
Đối với đội ngũ hơn 1 triệu nhà giáo trong toàn quốc, Luật Nhà giáo là hành lang pháp lý quan trọng, kiến tạo các chính sách đầy đủ và tốt hơn để nhà giáo yên tâm công tác và cống hiến với nghề.
Đối với ngành giáo dục, Luật Nhà giáo khẳng định vị thế, vai trò chủ động của ngành trong tuyển dụng, sử dụng, quản lý, phát triển đội ngũ nhà giáo; tạo cơ hội thuận lợi hơn cho ngành giáo dục trong quản lý ngành và phát triển đội ngũ nhà giáo.
Trong đó, Luật thống nhất giao thẩm quyền cho ngành giáo dục chủ động trong tuyển dụng nhà giáo, phân cấp thẩm quyền tuyển dụng cho người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập được tự chủ tuyển dụng nhà giáo.
Luật giao thẩm quyền cho Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo quy định về thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên.
Việc giao thẩm quyền cho ngành giáo dục trong tuyển dụng, sử dụng nhà giáo là bước điều chỉnh quan trọng nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” về chính sách đối với nhà giáo, đặc biệt là giải quyết bài toán thừa thiếu đội ngũ; chủ động điều phối, hoạch định các kế hoạch phát triển đội ngũ ngắn hạn, trung hạn, dài hạn trong tương lai.
Luật cũng quy định Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chủ trì phối hợp các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng chiến lược, đề án, kế hoạch phát triển, tổng biên chế đội ngũ nhà giáo thuộc thẩm quyền quản lý trình cấp có thẩm quyền quyết định; phối hợp các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đề xuất cơ quan có thẩm quyền phê duyệt số lượng biên chế nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập.
Theo Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng, ngay sau khi được Quốc hội thông qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã khẩn trương triển khai xây dựng, hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Nhà giáo, gồm 3 Nghị định và gần 20 Thông tư thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, các bộ liên quan để kịp ban hành và có hiệu lực đồng thời với hiệu lực của Luật Nhà giáo vào ngày 1/1/2026.
Tạo điều kiện để nhà giáo được đãi ngộ xứng đáng với công sức, trí tuệ
Trao đổi tại họp báo về vấn đề lương nhà giáo được xếp cao nhất trong thang bảng lương hành chính sự nghiệp, nhưng không được áp dụng với giáo viên hợp đồng, trong khi đối tượng này cũng chiếm số lượng lớn trong hệ thống nhà giáo, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cho biết: Theo quy định hiện hành, giáo viên hợp đồng chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Lao động, nên việc xếp lương phải thực hiện theo cơ chế thỏa thuận giữa người lao động với người sử dụng lao động.
Tuy nhiên, việc quy định lương nhà giáo ở mức cao nhất là một căn cứ quan trọng để các bên thỏa thuận với nhau, từ đó bảo đảm quyền lợi cho giáo viên hợp đồng, tạo điều kiện để họ được đãi ngộ xứng đáng với công sức, trí tuệ và sự cống hiến.
Giải đáp mối băn khoăn “xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất liệu có giúp giảm tình trạng dạy thêm, học thêm”, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, Thông tư 29 của Bộ Giáo dục và Đào tạo không cấm dạy thêm, học thêm, mà chỉ cấm việc dạy thêm, học thêm tràn lan, sai quy định.
Thông tư quy định rõ để bảo vệ quyền lợi học sinh, giữ gìn phẩm chất nhà giáo, đồng thời nghiêm cấm việc giáo viên dạy thêm chính học sinh mình đã dạy trên lớp, nhằm tránh xung đột lợi ích và bảo đảm chất lượng giáo dục trong giờ chính khóa.
Theo Thứ trưởng, việc giáo viên có dạy thêm hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không chỉ là mức lương. Có thầy cô rất tâm huyết, sẵn sàng dạy miễn phí, có người nhận phí mang tính tượng trưng để phụ huynh yên tâm. Quan trọng là hoạt động dạy thêm phải được quản lý chặt chẽ, đúng quy định, minh bạch và vì lợi ích học sinh.
“Quy định như vậy để những giáo viên giỏi, có tâm, được phụ huynh tin tưởng có thể dạy thêm một cách chính đáng, không bị hiểu nhầm hay mang tiếng ép buộc học sinh”, Thứ trưởng Thường trực cho biết và khẳng định: “ Vì thế, đồng lương chỉ là một trong những yếu tố. Việc xếp lương cao là một phần trong nỗ lực tôn vinh, bảo vệ danh dự nhà giáo, đi đôi với trách nhiệm và sự cống hiến ngày càng cao hơn của đội ngũ này”.
