Logistics: mạch máu kinh tế và khoảng trống nhân lực trẻ

“Xe mà lại có… chân” là câu chuyện hài hước nhưng cũng đáng suy nghĩ mà bà Đỗ Thu Phương, Chủ tịch HĐQT Công ty KA Logistics chia sẻ khi tiếp xúc với sinh viên ngành vận tải. Nhiều em "ngơ ngác" trước những khái niệm cơ bản trong nghề như “xe 3 chân, 4 chân”, cách gọi quen thuộc chỉ các loại xe tải gắn với tải trọng vận chuyển.

Hoạt động đào tạo kết hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý chính là chìa khóa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực logistics.
Hoạt động đào tạo kết hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý chính là chìa khóa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực logistics.

Nhân lực trẻ ngành logistics hoang mang khi ra trường

Tại Chương trình tập huấn dành cho giảng viên ngành Logistics và quản lý chuỗi cung ứng, nhiều đại diện doanh nghiệp và trường đại học cùng xác nhận một thực tế, đó là nhân lực trẻ hoang mang khi bước chân vào môi trường làm việc chuyên nghiệp.

"Nhiều em không phân biệt được người gửi, người nhận, hay thậm chí chưa từng làm một bộ chứng từ xuất nhập khẩu trọn vẹn. Những thiếu hụt ấy đang là rào cản khiến sinh viên khó tiếp cận với công việc thực tế dù đã tốt nghiệp", ông Trần Tuấn Đức, Giám đốc Công ty Real Logistics đánh giá.

Các em không biết mình đang ở đâu trong chuỗi vận hành logistics, không chủ động được việc mình nên làm gì hay cần kết nối với ai, thiếu cả kỹ năng lẫn bức tranh tổng thể về ngành nghề mình đã chọn.

"Nhiều bạn trẻ thiếu kỹ năng lẫn kiến thức tổng thể về ngành nghề mình đã chọn", ông Trần Tuấn Đức, Giám đốc công ty Real Logistics, đánh giá.

"Nhiều bạn trẻ thiếu kỹ năng lẫn kiến thức tổng thể về ngành nghề mình đã chọn", ông Trần Tuấn Đức, Giám đốc công ty Real Logistics, đánh giá.

Một giảng viên từ Trường đại học Kinh tế công nghiệp cũng đặt câu hỏi với doanh nghiệp: “Với chương trình đào tạo hiện tại, doanh nghiệp cảm thấy 'khó tuyển' và 'cần tuyển' ở vị trí nào? Chúng tôi nên điều chỉnh gì?”.

Vấn đề đào tạo sao cho trúng cũng đang "làm khó" các trường đại học. Bởi một sinh viên ra trường không bám sát nhu cầu thực tế là một kết quả không thành công.

Điều này cho thấy, chính vấn đề đào tạo sao cho trúng cũng đang "làm khó" các trường đại học. Bởi một sinh viên ra trường không bám sát nhu cầu thực tế là một kết quả không thành công.

Ngành logistics, vốn được ví như “mạch máu” của nền kinh tế đang rơi vào tình trạng thừa thầy, thiếu thợ. Nhiều sinh viên bị cuốn vào những hình ảnh “tưởng tượng” của ngành mà không có cái nhìn thực tế.

Logistics bao gồm rất nhiều công việc "tay chân" như bốc xếp, kiểm đếm hàng hóa, vận hành phương tiện và quản lý kho bãi.

Logistics bao gồm rất nhiều công việc "tay chân" như bốc xếp, kiểm đếm hàng hóa, vận hành phương tiện và quản lý kho bãi.

Bà Phương chia sẻ, logistics không phải là công việc nhẹ nhàng mà còn bao gồm rất nhiều công việc "tay chân" như bốc xếp, kiểm đếm hàng hóa, vận hành phương tiện và quản lý kho bãi. Ngoài ra, công việc còn đòi hỏi khả năng phối hợp linh hoạt giữa nhiều bộ phận và áp lực thời gian cao để bảo đảm chuỗi cung ứng vận hành trơn tru. Chính vì vậy, sinh viên cần được tiếp xúc thực tế từ sớm để hiểu rõ từng mắt xích trong ngành và chuẩn bị tốt cho công việc tương lai.

Cũng vì những góc nhìn chưa đầy đủ như vậy nên hệ lụy là doanh nghiệp mất thời gian đào tạo lại, sinh viên mất phương hướng, còn nhà trường "loay hoay" giữa lý thuyết và thực tiễn.

Trong khi đó, bối cảnh thương mại toàn cầu, sự phát triển của thương mại điện tử và yêu cầu chuyển đổi số đang đặt ra sức ép rất lớn về nguồn nhân lực logistics chất lượng cao. Nếu không thay đổi kịp thời, khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp sẽ ngày càng bị nới rộng, khiến sinh viên tụt hậu so với nhu cầu xã hội.

Cần hệ sinh thái đào tạo gắn với thực tiễn

Trước thực trạng này, các bên liên quan đều đồng thuận rằng cần một cơ chế phối hợp hiệu quả giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý Nhà nước để đào tạo nhân lực ngành logistics sát với nhu cầu thực tế.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) khẳng định về sự quan trọng trong kết nối, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ngành logistics.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) khẳng định về sự quan trọng trong kết nối, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ngành logistics.

Đại diện cơ quan quản lý Nhà nước, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) khẳng định: "Các đơn vị quản lý sẽ song hành cùng nhà trường và doanh nghiệp để gỡ rối những vướng mắc trong đào tạo và thực hành. Đầu ra của nhà trường là đầu vào của doanh nghiệp, nếu không có sự kết nối, sẽ không thể tạo ra nguồn nhân lực chất lượng”.

TS Phùng Mai Lan - Phó trưởng Khoa Kinh tế và quản lý, Đại học Thủy Lợi, nhấn mạnh vai trò của các chương trình tập huấn không chỉ là trang bị kiến thức chuyên ngành mà còn giúp giảng viên cập nhật kỹ năng thực tiễn, từ đó “mang thực tế vào giảng đường”, truyền đạt đúng những gì doanh nghiệp cần cho sinh viên.

Bà Đỗ Thu Phương (trái) và TS Phùng Mai Lan (phải) chia sẻ sự cần thiết để các doanh nghiệp đồng hành cùng trường đại học phát triển mô hình đào tạo kết hợp.

Bà Đỗ Thu Phương (trái) và TS Phùng Mai Lan (phải) chia sẻ sự cần thiết để các doanh nghiệp đồng hành cùng trường đại học phát triển mô hình đào tạo kết hợp.

Ở góc độ doanh nghiệp, các đơn vị sẵn sàng đồng hành cùng trường đại học chia sẻ dữ liệu thực tế, tiếp nhận sinh viên thực tập, hay phát triển mô hình đào tạo kết hợp như chương trình CO-OP mà hiệp hội logistics đề xuất. Mô hình này cho phép sinh viên được “va vấp” sớm, biết việc ngay khi ra trường.

Thực tế cho thấy, một số doanh nghiệp lớn trong ngành đã bắt đầu xây dựng trung tâm đào tạo nội bộ hoặc liên kết với các trường để mở lớp chuyên đề, mời giảng viên từ doanh nghiệp, tổ chức các kỳ thi tay nghề hoặc thử việc ngắn hạn có hướng dẫn trực tiếp từ chuyên gia. Những mô hình này đang được đánh giá cao vì tạo ra "hệ sinh thái đào tạo" gắn kết hơn, hiệu quả hơn.

Hoạt động đào tạo kết hợp giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý chính là chìa khóa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực logistics.

Đầu ra của nhà trường chính là đầu vào của doanh nghiệp, vì vậy khi giảng viên được trang bị kiến thức thực tế, sinh viên có cơ hội trải nghiệm môi trường làm việc thực tế, và doanh nghiệp đồng hành hỗ trợ, ngành logistics sẽ có đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, đáp ứng kịp thời nhu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.

Chỉ khi có một chiến lược dài hạn, thống nhất, thì ngành logistics Việt Nam mới đủ sức cạnh tranh và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh tại triển lãm “50 năm đổi mới giáo dục: Dấu ấn thời đại-Khát vọng tương lai”. (Ảnh minh họa: THẾ ANH)

Tổ chức hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và triển lãm giáo dục

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và Triển lãm giáo dục, công nghệ giáo dục bên lề sẽ diễn ra đầu tháng 10. Hiện, khoảng 800 đại biểu từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đăng ký tham dự, trong đó có đại diện các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp lớn trên thế giới.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Cách nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là “điều chỉnh cấp thiết”. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo trao đổi về nội dung này. 

Hội nghị Quốc tế IEEE lần thứ 8 về mạch và hệ thống trí tuệ nhân tạo do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức thu hút các nhà khoa học, chuyên gia trong nước, quốc tế tham dự. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Tích hợp AI sâu hơn vào giáo dục

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần cải tiến phương thức giáo dục, mở ra những triển vọng mới giúp cá nhân hóa tiến trình học tập, tối ưu hóa công tác giảng dạy và quản lý hiệu quả hơn. Tích hợp AI vào giáo dục sẽ tạo ra sự thay đổi mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

Trao học bổng Quỹ khuyến học Nguyễn Sinh Sắc tặng học sinh biên giới Đồng Tháp. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Tiếp sức những ước mơ trẻ em vùng biên giới

Ở vùng biên giới tỉnh Đồng Tháp, những suất học bổng, sự đồng hành của nhà trường, chính quyền, các mạnh thường quân đang tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục cơ hội đến trường. Từ đây, tinh thần học tập suốt đời trong các em và từng gia đình được lan tỏa, trở thành động lực để người dân vùng biên vươn lên.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu trong Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sáng 20/9.

Lượng sách giáo khoa cung ứng đến tay người học đã đạt 99,75% nhu cầu

Từ hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa còn thiếu hôm 14/9 - tương đương 1,5% tổng nhu cầu, hiện số lượng sách giáo khoa còn thiếu chưa đến tay học sinh giảm xuống chỉ còn khoảng 900 nghìn bản - chiếm 0,25%. Trong vài ngày tới đây nhà xuất bản cùng các công ty cung ứng sẽ tiếp tục tập trung đáp ứng đủ nhu cầu của học sinh.

Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tại Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí; tiếp tục tăng cường tính độc lập của công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường camera, lưu vết điện tử; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: QUỲNH NGUYỄN)

Năm nhóm vấn đề được tập trung làm rõ tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo

Sáng 20/9, tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý đối với 5 nhóm vấn đề trong thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Giờ học tại một trường phổ thông có triển khai chương trình quốc tế. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hoàn thiện khung pháp lý quy định về hợp tác, liên kết với nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục

Đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến quy định ba hình thức liên kết giáo dục: thực hiện chương trình giáo dục của Việt Nam; thực hiện chương trình giáo dục tích hợp giữa chương trình của Việt Nam và chương trình nước ngoài; thực hiện chương trình giáo dục của nước ngoài.

In ấn sách giáo khoa. (Ảnh: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Thủ tướng chỉ đạo huy động tất cả nguồn lực để cung ứng đủ sách giáo khoa

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục phổ thông; hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/9. 

Hội thảo Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học là diễn đàn học thuật và thực tiễn quy mô lớn do Đại học Huế chủ trì tổ chức.

Giáo dục đại học - từ đào tạo, nghiên cứu đến trung tâm kiến tạo giá trị

Trước yêu cầu phát triển của tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trường đại học phải chuyển từ mô hình đào tạo, nghiên cứu sang kết nối nguồn lực, thương mại hóa tri thức và tạo giá trị. Từ Huế, một tiếp cận mới được đặt ra: đại học vừa cung cấp nhân lực, vừa dẫn dắt đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.