Giải “cơn khát” nhân lực công nghệ cao tại Việt Nam

Thiếu hụt nhân lực công nghệ cao đang trở thành thách thức không nhỏ trong tiến trình chuyển đổi số của Việt Nam. Khi doanh nghiệp “khát” người, mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp và viện nghiên cứu đang trở thành hướng đi giúp giải bài toán nhân lực cho nền kinh tế số.
PGS, TS Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường đại học Điện lực chia sẻ định hướng tạo vòng tròn phát triển nhân lực giữa nhà quản lý-nhà trường và doanh nghiệp để tốc độ-số lượng-chất lượng đào tạo theo kịp nhu cầu thực tế.

Thị trường rộng-nhu cầu lớn

Nhiều tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp và các địa phương đã đưa ra cảnh báo về tình trạng thiếu hụt nhân lực, đặc biệt là những kỹ sư có khả năng làm việc thực tế, hiểu biết về quy trình sản xuất, thiết kế vi mạch...

Theo Báo cáo Thị trường công nghệ thông tin Việt Nam, trong giai đoạn đến năm 2025, ngành công nghệ thông tin cần bổ sung khoảng 700.000 nhân lực. Tuy nhiên, khả năng đáp ứng của các cơ sở đào tạo trong nước hiện chỉ đạt khoảng 500.000 người. Như vậy, Việt Nam đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt khoảng 200.000 lao động.

Đáp ứng đủ nhu cầu về nhân lực công nghệ cao cho thị trường trong nước là một trong những yêu cầu quan trọng trong giai đoạn đất nước bứt phá.

Đáp ứng đủ nhu cầu về nhân lực công nghệ cao cho thị trường trong nước là một trong những yêu cầu quan trọng trong giai đoạn đất nước bứt phá.

Theo ước tính, từ nay đến năm 2030, Việt Nam cần tới 50.000 kỹ sư vi mạch và thiết kế bán dẫn trong khi năng lực đào tạo hiện tại mới chỉ đáp ứng được một phần. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, ngành công nghiệp bán dẫn hiện chỉ mới đáp ứng được dưới 20%, trong khi nhu cầu hằng năm là khoảng 10.000 kỹ sư.

Từ nay đến năm 2030, Việt Nam cần tới 50.000 kỹ sư vi mạch và thiết kế bán dẫn.

Với góc độ của đơn vị đi đầu trong phát triển ngành bán dẫn, TS Nguyễn Cương Hoàng, Giám đốc Trung tâm Bán dẫn Viettel, Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội chia sẻ, trong chiến lược bán dẫn quốc gia, mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam sẽ có nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên.

Với tính chất phức tạp và hiện đại của nhà máy chế tạo chip, nhu cầu về nhân lực đa ngành như công nghệ vật liệu, công nghệ chế tạo sẽ lên đến hàng nghìn người. Chỉ riêng các kỹ sư thiết kế chip, chúng tôi cũng dự kiến cần hơn một nghìn người, và phải bảo đảm cả về số lượng lẫn chất lượng”, TS Nguyễn Cương Hoàng cho hay.

Ngành công nghiệp bán dẫn mới đáp ứng được dưới 20% nhân sự, trong khi nhu cầu hằng năm là khoảng 10.000 kỹ sư.

Ngành công nghiệp bán dẫn mới đáp ứng được dưới 20% nhân sự, trong khi nhu cầu hằng năm là khoảng 10.000 kỹ sư.

Ông Tô Mạnh Cường, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ Công nghiệp Bưu chính Viễn thông (VNPT Technology), cho biết: “Trong năm vừa qua, chúng tôi đã tiêu thụ 3 triệu sản phẩm trong nước và xuất khẩu 7,2 triệu sản phẩm ra thị trường quốc tế. Là đơn vị có thế mạnh trong thiết kế, sản xuất thiết bị viễn thông, điện tử và các giải pháp phần mềm ứng dụng nên chúng tôi đặc biệt chú trọng đến công tác đào tạo nhân lực và tuyển dụng nhân sự”.

Cơn khát nhân lực công nghệ cao tại Việt Nam không chỉ là thách thức của riêng ngành công nghiệp mà còn là bài toán cấp thiết đối với toàn bộ hệ thống giáo dục đại học.

Khi đào tạo thực chất và đúng hướng, không chỉ chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện mà ngay cả số lượng kỹ sư đáp ứng được nhu cầu cũng sẽ tăng lên đáng kể.

Đại học 4.0 - “Kiềng 3 chân” định hướng cho sinh viên từ giảng đường

Là một trong 18 cơ sở giáo dục đại học được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, Trường đại học Điện lực xác định “trách nhiệm” không chỉ đào tạo nhân lực đáp ứng nhu cầu trong nước, mà còn hướng đến chuẩn khu vực và quốc tế.

PGS, TS Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường đại học Điện lực chia sẻ về hướng đi "đón đầu" nhu cầu thị trường nhân lực.

PGS, TS Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường đại học Điện lực chia sẻ về hướng đi "đón đầu" nhu cầu thị trường nhân lực.

PGS, TS Đinh Văn Châu, Hiệu trưởng Trường đại học Điện lực đề cập: “Nếu đứng một mình thì không trường đại học nào đủ năng lực, điều kiện để cung cấp cho học sinh những kiến thức, cơ sở vật chất, không gian thực hành đủ lớn và hiệu quả như ở các doanh nghiệp. Vì vậy, quan điểm của nhà trường là phải tạo vòng tròn phát triển nguồn nhân lực giữa nhà quản lý - nhà trường và doanh nghiệp để tốc độ-số lượng-chất lượng đào tạo theo kịp nhu cầu thực tế”.

Mô hình này hướng đến giải pháp đào tạo ra thế hệ sinh viên “vào đời là vào việc”, nhằm đóng góp vào giải bài toán nhân lực cho thị trường.

Ông Tô Mạnh Cường, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ công nghiệp bưu chính viễn thông (VNPT Technology) đồng tình với việc tham gia cùng nhà trường từ giảng dạy đến thực hành sẽ giúp doanh nghiệp thay vì “đợi” thì có thể chủ động xây dựng nguồn nhân lực theo đúng yêu cầu của mình.

“Chúng tôi cử các cán bộ chuyên môn, các kỹ sư, chuyên gia đến cùng trường xây dựng trực tiếp chương trình học, để xem đâu là điểm cần, đâu là yêu cầu thực tế để rút ngắn khoảng cách nhà trường với doanh nghiệp, giúp nhà trường có thể tạo ra các kỹ sư có chất lượng tốt và bảo đảm đầu ra”, ông Tô Mạnh Cường thông tin.

Ông Tô Mạnh Cường, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ công nghiệp bưu chính viễn thông (VNPT Technology) đánh giá tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ giới hạn nội địa mà còn với các đối tác trên toàn cầu.

Ông Tô Mạnh Cường, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ công nghiệp bưu chính viễn thông (VNPT Technology) đánh giá tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ giới hạn nội địa mà còn với các đối tác trên toàn cầu.

Với mạng lưới đối tác của công ty ở nước ngoài về thiết kế sản xuất chip như Qualcomm, MediaTek, Airoha Technology…các sinh viên sẽ có cơ hội tiếp cận với những đơn vị hằng đầu thế giới phục vụ cho mục đích nghiên cứu và thực hành.

Không dừng lại ở đào tạo kỹ năng nghề, các chương trình hợp tác còn hướng tới phát triển tư duy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề là những năng lực cốt lõi của nhân lực công nghệ cao.

Những khoảng thiếu của đơn vị như các nghiên cứu khoa học, sáng chế có tính đột phá…sẽ rất cần được trám vào bằng những nghiên cứu có tính hiện thực hóa cao từ chính những sinh viên.

TS Nguyễn Cương Hoàng, Giám đốc Trung tâm Bán dẫn Viettel, Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội Chính chia sẻ quan điểm yếu tố con người là trọng tâm trong chiến lược phát triển ngành bán dẫn, không chỉ của Viettel mà còn của Việt Nam nói chung. Chính vì vậy, những khoảng thiếu của đơn vị như các nghiên cứu khoa học, sáng chế có tính đột phá…sẽ rất cần được trám vào bằng những nghiên cứu có tính hiện thực hóa cao từ chính những sinh viên.

Trên thực tế, “mạng lưới kết nối” Trường đại học Điện lực xây dựng đã có gần 300 doanh nghiệp trên các lĩnh vực như năng lượng, điện tử viễn thông với các đối tác lớn như tập đoàn Viettel, VNPT, Viện Khoa học Vật liệu…

Thông qua các chương trình đào tạo, sinh viên có cơ hội tham gia thực tập, làm đồ án tốt nghiệp tại doanh nghiệp, tiếp cận với công nghệ thực tiễn mà thời gian qua đã thực hiện như hệ thống mạng 5G, điều khiển tự động, và thiết kế mạch tích hợp (IC design)…

Về phía doanh nghiệp và đơn vị nghiên cứu, việc hợp tác với trường đại học mở ra cơ hội tuyển chọn nhân lực chất lượng cao, đồng thời góp phần định hướng đào tạo sao cho phù hợp với xu thế công nghệ toàn cầu. Đây chính là nền tảng để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy nội lực quốc gia trong các ngành then chốt của tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh tại triển lãm “50 năm đổi mới giáo dục: Dấu ấn thời đại-Khát vọng tương lai”. (Ảnh minh họa: THẾ ANH)

Tổ chức hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và triển lãm giáo dục

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và Triển lãm giáo dục, công nghệ giáo dục bên lề sẽ diễn ra đầu tháng 10. Hiện, khoảng 800 đại biểu từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đăng ký tham dự, trong đó có đại diện các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp lớn trên thế giới.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Cách nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là “điều chỉnh cấp thiết”. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo trao đổi về nội dung này. 

Hội nghị Quốc tế IEEE lần thứ 8 về mạch và hệ thống trí tuệ nhân tạo do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức thu hút các nhà khoa học, chuyên gia trong nước, quốc tế tham dự. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Tích hợp AI sâu hơn vào giáo dục

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần cải tiến phương thức giáo dục, mở ra những triển vọng mới giúp cá nhân hóa tiến trình học tập, tối ưu hóa công tác giảng dạy và quản lý hiệu quả hơn. Tích hợp AI vào giáo dục sẽ tạo ra sự thay đổi mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

Trao học bổng Quỹ khuyến học Nguyễn Sinh Sắc tặng học sinh biên giới Đồng Tháp. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Tiếp sức những ước mơ trẻ em vùng biên giới

Ở vùng biên giới tỉnh Đồng Tháp, những suất học bổng, sự đồng hành của nhà trường, chính quyền, các mạnh thường quân đang tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục cơ hội đến trường. Từ đây, tinh thần học tập suốt đời trong các em và từng gia đình được lan tỏa, trở thành động lực để người dân vùng biên vươn lên.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu trong Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sáng 20/9.

Lượng sách giáo khoa cung ứng đến tay người học đã đạt 99,75% nhu cầu

Từ hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa còn thiếu hôm 14/9 - tương đương 1,5% tổng nhu cầu, hiện số lượng sách giáo khoa còn thiếu chưa đến tay học sinh giảm xuống chỉ còn khoảng 900 nghìn bản - chiếm 0,25%. Trong vài ngày tới đây nhà xuất bản cùng các công ty cung ứng sẽ tiếp tục tập trung đáp ứng đủ nhu cầu của học sinh.

Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tại Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí; tiếp tục tăng cường tính độc lập của công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường camera, lưu vết điện tử; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: QUỲNH NGUYỄN)

Năm nhóm vấn đề được tập trung làm rõ tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo

Sáng 20/9, tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý đối với 5 nhóm vấn đề trong thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Lần đầu tiên, tập thể Thường trực Thành ủy Đồng Nai làm việc riêng với toàn ngành giáo dục địa phương để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy giáo dục, đào tạo phát triển toàn diện.

Giáo dục phải đi cùng tầm vóc mới của thành phố Đồng Nai

Khẩn trương hiện thực hóa khát vọng đưa thành phố Đồng Nai bứt phá thành cực tăng trưởng quan trọng của đất nước, lãnh đạo Thành ủy thường xuyên trực tiếp làm việc với cán bộ, công chức, viên chức từng sở, ngành, khơi dậy tinh thần đoàn kết, hành động quyết liệt thực hiện bằng được mục tiêu chiến lược.

Giờ học tại một trường phổ thông có triển khai chương trình quốc tế. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hoàn thiện khung pháp lý quy định về hợp tác, liên kết với nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục

Đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến quy định ba hình thức liên kết giáo dục: thực hiện chương trình giáo dục của Việt Nam; thực hiện chương trình giáo dục tích hợp giữa chương trình của Việt Nam và chương trình nước ngoài; thực hiện chương trình giáo dục của nước ngoài.

In ấn sách giáo khoa. (Ảnh: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Thủ tướng chỉ đạo huy động tất cả nguồn lực để cung ứng đủ sách giáo khoa

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục phổ thông; hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/9. 

Hội thảo Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học là diễn đàn học thuật và thực tiễn quy mô lớn do Đại học Huế chủ trì tổ chức.

Giáo dục đại học - từ đào tạo, nghiên cứu đến trung tâm kiến tạo giá trị

Trước yêu cầu phát triển của tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trường đại học phải chuyển từ mô hình đào tạo, nghiên cứu sang kết nối nguồn lực, thương mại hóa tri thức và tạo giá trị. Từ Huế, một tiếp cận mới được đặt ra: đại học vừa cung cấp nhân lực, vừa dẫn dắt đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.