Lỗ hổng kiểm soát hàng hóa

Thủ đoạn tinh vi, quản lý lỏng lẻo và công nghệ xác thực lỗi thời đang khiến mã số, mã vạch từ “lá chắn” bảo vệ người tiêu dùng trở thành công cụ tiếp tay cho hàng giả xâm nhập thị trường. Đã đến lúc cần bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý và xác thực sản phẩm hàng hóa tại Việt Nam.

Người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa tại siêu thị AEON Mall Long Biên, Hà Nội. (Ảnh: HÀ THU)
Người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa tại siêu thị AEON Mall Long Biên, Hà Nội. (Ảnh: HÀ THU)

Hàng giả "đội lốt" hàng thật nhờ mã vạch

Hàng loạt vụ sản xuất, buôn bán mỹ phẩm, thực phẩm chức năng giả bị lực lượng chức năng triệt phá gần đây cho thấy mức độ tinh vi của các đối tượng trong việc qua mặt người tiêu dùng, đó là sử dụng mã vạch thật gắn lên hàng giả để lừa khách hàng. Thí dụ, trong vụ sản xuất, bán mỹ phẩm giả tại Thanh Hóa do Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá trong tháng 5 vừa qua, đối tượng vi phạm đã thu mua vỏ chai mỹ phẩm chính hãng đã qua sử dụng - những sản phẩm vẫn còn mã số, mã vạch hợp lệ - sau đó chiết, rót mỹ phẩm giả vào để bán ra thị trường.

Trong vụ hơn 100 mã sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe bị làm giả tại thị trấn Như Quỳnh (Hưng Yên) do Công an thành phố Hà Nội triệt phá, cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng này cũng sử dụng thủ đoạn tương tự khi in bao bì giả mạo sản phẩm nước ngoài và dán mã số, mã vạch hợp lệ nhằm hợp thức hóa nguồn gốc. Thực trạng đáng lo ngại là hàng giả vẫn hiển thị thông tin truy xuất giống như hàng thật, khiến người tiêu dùng gần như không có cơ sở để phân biệt. Thực tế này đặt ra nghi vấn lớn về tính hiệu quả và mức độ an toàn của hệ thống mã số, mã vạch hiện hành.

Theo các chuyên gia, mã số, mã vạch là công cụ phổ biến toàn cầu để truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hỗ trợ kiểm soát chất lượng và ngăn chặn hàng giả. Tại Mỹ, Australia, các nước EU, mã vạch được áp dụng bắt buộc trong nhiều ngành hàng, từ dược phẩm đến thực phẩm trẻ em. Ở Việt Nam, hệ thống mã số, mã vạch đã được triển khai hơn 30 năm qua, do Ủy ban Tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc gia quản lý.

Tuy nhiên, thực tế, công nghệ này vẫn có thể bị sao chép, làm giả hoặc sử dụng sai mục đích rất dễ dàng. Một doanh nghiệp có thể bị “mượn” mã vạch để dán lên sản phẩm của doanh nghiệp khác mà doanh nghiệp mình không hề hay biết. Chỉ khi cơ quan chức năng đối chiếu với cơ sở dữ liệu quốc gia về sản phẩm hàng hóa (VNPC) mới phát hiện được sai phạm.

Một yếu tố đáng lo ngại khác chính là sự thay đổi hành lang pháp lý cho mã số, mã vạch. Trước đây, việc sử dụng mã số, mã vạch của nước ngoài được kiểm soát chặt chẽ, phù hợp với các quy định của Tổ chức mã số, mã vạch quốc tế (GS1), tránh trường hợp sản xuất hàng giả, hàng nhái. Nghị định 74/2018/NĐ-CP quy định tổ chức nào sử dụng mã nước ngoài thì phải được cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp hoặc được chủ sở hữu mã nước ngoài ủy quyền sử dụng, sau đó, tổ chức đó phải thông báo với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền để được xác nhận việc sử dụng mã nước ngoài.

Tuy nhiên, Nghị định 13/2022/NĐ-CP của Chính phủ đã bãi bỏ quy định này. Sau khi hủy bỏ thủ tục xác thực mã vạch nước ngoài, có rất nhiều doanh nghiệp trong nước sử dụng mã nước ngoài nhưng không biết có được ủy quyền hay không. Điều này đặt ra câu hỏi về tính phù hợp của quy định mới, khi mà hành lang pháp lý nới lỏng có thể vô tình tạo kẽ hở cho hàng giả lợi dụng để trà trộn vào thị trường.

Cần công nghệ xác thực mới

Đến nay, cả nước đã có 1,6 triệu loại sản phẩm được gắn mã số, mã vạch, đạt 80% sản phẩm có tên trên thị trường. Tất cả các sản phẩm vào siêu thị đều có mã số, mã vạch do siêu thị yêu cầu, nhằm giúp hệ thống bán hàng và kho vận nhận diện sản phẩm một cách tự động, nhanh và chính xác.

Trong bối cảnh mã số, mã vạch truyền thống hiện nay không còn đủ sức chống chọi với hàng giả, giới chuyên gia cho rằng đã đến lúc Việt Nam cần nâng cấp công nghệ xác thực. Tem truy xuất nguồn gốc điện tử, tem chống giả thông minh là những giải pháp được đề xuất để thay thế hoặc tích hợp cùng mã vạch truyền thống.

Với công nghệ truy xuất nguồn gốc, mỗi sản phẩm sẽ có một mã định danh duy nhất, gắn liền với thông tin về lô hàng, nơi sản xuất, thời gian đóng gói… toàn bộ hành trình từ nhà máy tới tay người tiêu dùng đều được số hóa và truy cập dễ dàng qua quét mã QR. Tem chống hàng giả điện tử tích hợp cả yếu tố vật lý lẫn công nghệ số sẽ giúp nhận diện sản phẩm chính hãng, ngăn chặn hiệu quả việc sao chép mã hoặc tráo tem.

Vấn đề cốt lõi và mang tính bền vững trong cuộc chiến chống hàng giả chính là nâng cao nhận thức cho toàn xã hội. Doanh nghiệp cần chủ động bảo vệ thương hiệu bằng cách minh bạch hóa quy trình sản xuất, đăng ký mã vạch chính thống và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng. Cơ quan quản lý cần rà soát, đánh giá tác động của quy định bỏ thủ tục xác thực mã vạch nước ngoài đối với thực trạng kiểm soát hàng giả, đồng thời, khuyến khích ứng dụng công nghệ xác thực tiên tiến trong doanh nghiệp.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.