Linh hoạt trong thực hiện chính sách duy trì mức sinh thay thế

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, ngày 23/10, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đã trình bày tờ trình dự án Luật Dân số. Dự thảo Luật Dân số tập trung vào các chính sách cốt lõi của công tác Dân số.

Hình ảnh gia đình sinh đủ 2 con đoạt Giải Nhì tại cuộc thi ảnh "Gia đình hai con- vẹn tròn hạnh phúc" do Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. (Ảnh: Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh)
Hình ảnh gia đình sinh đủ 2 con đoạt Giải Nhì tại cuộc thi ảnh "Gia đình hai con- vẹn tròn hạnh phúc" do Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức. (Ảnh: Chi cục Dân số Thành phố Hồ Chí Minh)

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Dân số (Bộ Y tế) cho biết: Việc xây dựng dự án Luật Dân số nhằm thể chế hóa quan điểm của Đảng về công tác dân số tại: Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng; Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới; Kết luận số 149-KL/TW ngày 10/4/2025 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Dự thảo Luật Dân số tập trung vào các chính sách cốt lõi, không trùng lặp, gồm: duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; truyền thông-vận động-giáo dục về dân số; và bảo đảm các điều kiện thực hiện công tác dân số...

Chính sách duy trì mức sinh thay thế là một trong bốn nhóm chính sách lớn được quy định dự thảo Luật; trong đó tiếp tục kế thừa quy định quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc sinh con tại Pháp lệnh Dân số, đồng thời quy định các biện pháp, chính sách nhằm khuyến khích, hỗ trợ cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con. Đó là: Tăng thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai; Hỗ trợ về tài chính đối với một số nhóm đối tượng (phụ nữ dân tộc thiểu số; phụ nữ ở địa phương có mức sinh thấp; phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi); Ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở đối với phụ nữ sinh đủ hai con hoặc nam giới có hai con đẻ mà không có vợ hoặc vợ đã chết.

ds23.jpg
Cục trưởng Dân số Lê Thanh Dũng

Ông Dũng cho biết, căn cứ điều kiện kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ và khả năng cân đối ngân sách, chính quyền các địa phương bổ sung các quy định về các biện pháp duy trì mức sinh thay thế; bổ sung đối tượng được áp dụng các biện pháp duy trì mức sinh thay thế, cũng như quy định tăng thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai và quy định ưu tiên xét mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật đối với cá nhân, cặp vợ chồng sinh đủ hai con là hai chính sách lớn, sát sườn đối với người dân.

Đối với chính sách ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội, Luật Nhà ở xã hội năm 2023 đã có quy định các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội và điều kiện hưởng chính sách; trong đó hướng đến các đối tượng nghèo, cận nghèo, thu nhập thấp hoặc công chức, viên chức, công nhân, lao động khu công nghiệp… mà không phân biệt có con hay chưa có con. Do vậy, đề xuất tại dự thảo Luật Dân số là đưa tiêu chí “phụ nữ sinh đủ hai con hoặc nam giới có hai con đẻ mà không có vợ hoặc vợ đã chết” được ưu tiên xét hưởng chính sách nhà ở xã hội giúp gia đình, cặp vợ chồng, cá nhân có hai con sớm an cư, giảm bớt gánh nặng về nhà ở, tập trung cho việc chăm sóc, nuôi dạy con cái.

Việc đề xuất các chính sách nêu trên xuất phát từ thực tiễn vấn đề mức sinh đang giảm thấp dưới mức sinh thay thế tại Việt Nam đồng thời tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế phù hợp với các giá trị văn hóa dân tộc và con người Việt Nam.

Chính sách về duy trì mức sinh thay thế có thể coi giải pháp trước mắt nhằm ngăn chặn xu hướng giảm sinh đang lan rộng trên phạm vi toàn quốc; khắc phục tình trạng sinh con muộn, sinh ít hoặc không sinh con. Theo các nghiên cứu, đánh giá và tổng quan kinh nghiệm quốc tế, sức ép về kinh tế trong việc sinh, nuôi dạy con cùng với các chính sách, biện pháp hỗ trợ gia đình có con nhỏ, đặc biệt tại các khu vực kinh tế, khu công nghiệp còn hạn chế, nhu cầu phát triển sự nghiệp, tìm kiếm thu nhập cao hơn, trải nghiệm bản thân... là những yếu tố tác động đến xu hướng kết hôn, sinh con muộn, sinh ít hoặc không sinh con.

Thực trạng dân số Việt Nam đang nảy sinh những vấn đề cần phải kịp thời giải quyết như: Mức sinh giảm dưới mức sinh thay thế; mất cân bằng giới tính khi sinh hiện vẫn ở mức cao so với ngưỡng cân bằng tự nhiên; chất lượng dân số chưa đáp ứng yêu cầu trong khi tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh.

Có thể bạn quan tâm

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn phát biểu.

Tây Ninh phát động chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc miễn phí cho toàn dân

Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho người dân, chiều 29/6, Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh tổ chức Lễ phát động Chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Bác sĩ khám lại cho người bệnh.

Thanh niên 25 tuổi nhồi máu cơ tim do hút thuốc lá nhiều năm

Nhiều người vẫn cho rằng nhồi máu cơ tim là bệnh của người lớn tuổi. Tuy nhiên, trường hợp nam thanh niên 25 tuổi vừa được cấp cứu thành công tại Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E là lời cảnh báo về xu hướng trẻ hóa của bệnh lý tim mạch, trong đó hút thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu.

Nhà giáo Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Hối.

Nhà giáo Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Hối từ trần

Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh thông tin, Nhà giáo Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Đình Hối, nguyên Hiệu trưởng Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, Giám đốc đầu tiên Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh đã qua đời lúc rạng sáng 29/6/2026.

Với trình độ chuyên môn đỉnh cao, đạt tầm quốc tế, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Cung Hồng Sơn hiện là Giáo sư danh dự của Mỹ và là chuyên gia đầu ngành nhãn khoa tại Việt Nam.

Bệnh viện Mắt Quốc tế Cung Hồng Sơn: Chủ động về với nhân dân, thắp sáng niềm tin nơi cơ sở

Không chỉ dừng lại ở vai trò một cơ sở khám, chữa bệnh chuyên khoa hiện đại, giai đoạn 2021-2026, Bệnh viện Mắt Quốc tế Cung Hồng Sơn đã về tận cơ sở khám sàng lọc, tổ chức đưa đón và điều trị hoàn toàn miễn phí, mang lại ánh sáng cho hàng nghìn người dân, đặc biệt là các cụ già và bà con nơi thôn quê.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Đắc Thao - Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu thăm hỏi bệnh nhân.

Cứu sống bệnh nhân đứt rời trực tràng sau hai lần phẫu thuật

Các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vừa phẫu thuật cấp cứu thành công cho nam bệnh nhân 42 tuổi bị đứt rời trực tràng trên nền nhiễm trùng nặng. Đây là tổn thương đặc biệt hiếm, chưa từng ghi nhận tại Việt Nam và chưa có phác đồ điều trị trên y văn thế giới.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Bình trao đổi với đồng nghiệp trong ca phẫu thuật.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Văn Bình: Đằng sau cánh tay robot là trí tuệ của người bác sĩ

Trong gần 40 năm làm nghề, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Bình đã chứng kiến lĩnh vực ngoại khoa đi qua nhiều cuộc cách mạng, từ mổ mở, nội soi đến phẫu thuật robot cùng trí tuệ nhân tạo. Nhưng càng ứng dụng nhiều công nghệ trong phẫu thuật, ông càng tin rằng thứ quyết định thành công của một ca mổ không chỉ nằm ở cỗ máy.

Hàng trăm gia đình cùng hội ngộ tại Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội sáng 28/6.

12 năm gieo hy vọng, tiếp sức hàng chục nghìn gia đình hiếm muộn

Sau 12 năm triển khai, chương trình Tuần lễ Vàng-Ươm mầm hạnh phúc của Bệnh viện Nam học và hiếm muộn Hà Nội đã hỗ trợ hàng chục nghìn lượt người dân chăm sóc sức khỏe sinh sản. Riêng chương trình hỗ trợ 100% chi phí IVF đã giúp 79 gia đình hiện thực hóa giấc mơ làm cha mẹ, với 88 em bé đã chào đời.

Quang cảnh Mít-tinh hưởng ứng Ngày Vệ sinh yêu nước 2026 tại TP Cần Thơ.

Hưởng ứng Ngày Vệ sinh yêu nước 2026: Nâng cao năng lực y tế cơ sở, vì một cộng đồng khỏe mạnh

Ngày 27/6, tại TP Cần Thơ, Cục Phòng Bệnh (Bộ Y tế), Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam phối hợp với Sở Y tế TP Cần Thơ và Unilever Việt Nam, nhãn hàng Lifebuoy tổ chức Mít-tinh hưởng ứng Ngày Vệ sinh yêu nước nâng cao sức khỏe nhân dân 2026 với chủ đề “Vệ sinh phòng bệnh - Sức khỏe nâng cao”.

Quang cảnh hội nghị.

Miễn dịch trị liệu mở ra những bước tiến vượt bậc trong chẩn đoán và điều trị ung thư

Khoa học y học ngày nay đang bước vào một giai đoạn phát triển mới. Đó là sự chuyển dịch từ điều trị theo kinh nghiệm sang điều trị dựa trên bằng chứng; từ điều trị theo tên bệnh sang điều trị theo đặc điểm của từng người bệnh; từ cách tiếp cận “một phác đồ cho nhiều người” sang cá thể hóa cho từng người bệnh cụ thể.

Bác sĩ chuyên khoa II Lê Nam Thắng – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Phó Giám đốc Trung tâm Thần kinh cùng ekip đã thực hiện cuộc phẫu thuật cho bệnh nhi.

Làm chủ kỹ thuật phẫu thuật động kinh theo chuẩn quốc tế, cứu bé gái khỏi 4 năm co giật

Việc xác định ổ sinh động kinh ở những bệnh nhân không có tổn thương trên MRI được xem là thách thức lớn ngay cả tại các trung tâm thần kinh hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, bằng kỹ thuật điện cực nội sọ và lập bản đồ chức năng vỏ não, các bác sĩ đã điều trị thành công cho bệnh nhi 14 tuổi mắc động kinh kháng thuốc.

Quang cảnh tọa đàm.

Phế cầu khuẩn tiếp tục là mối đe dọa với trẻ nhỏ

Bệnh do phế cầu khuẩn vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Trong khi nhiều chủng vi khuẩn ngày càng kháng kháng sinh, các chuyên gia cho rằng tăng cường phòng ngừa từ sớm là giải pháp căn cơ nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong ở trẻ em.

Các bác sĩ mổ thị phạm về bệnh lý thận, tiết niệu

Hợp tác quốc tế nâng tầm Tiết niệu-Thận học Việt Nam

Ngày 26/6, Hội nghị Khoa học thường niên lần thứ 13 của Hội Tiết niệu-Thận học Thành phố Hồ Chí Minh (HUNA 2026) được tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng, với chủ đề “Hợp tác quốc tế-Phối hợp liên ngành-Nâng tầm Tiết niệu-Thận học”. Sự xuất hiện nổi bật là trí tuệ nhân tạo trong Tiết niệu học.

Chăm sóc người cao tuổi từ y tế cơ sở nhằm thích ứng với già hóa dân số

Chăm sóc người cao tuổi từ y tế cơ sở nhằm thích ứng với già hóa dân số

Hội thảo khoa học "Nghiên cứu xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi nhằm thích ứng với già hóa dân số" lấy mô hình chăm sóc bán trú đang vận hành tại phường Long Biên (Hà Nội) làm cơ sở thực tiễn để đánh giá, hoàn thiện và đề xuất nhân rộng trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh.

Các đại biểu bấm nút khai trương hoạt động Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến với người dân

Ngày 26/6, Bộ Y tế tổ chức Lễ khai trương hoạt động Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực y tế tuyến cuối và mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân khu vực phía nam Đồng bằng sông Hồng và Bắc Trung Bộ.

Ảnh minh họa.

Cấp cứu làn da bị cháy nắng sau kỳ nghỉ ở biển

Sau những ngày vui chơi dưới nắng biển, không ít người rơi vào tình trạng da đỏ rát, bỏng nắng, thậm chí bong tróc và sạm màu. Theo các chuyên gia da liễu, đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là dấu hiệu tổn thương viêm cấp do tia cực tím gây ra. 

[Video] Khám phá bên trong Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

[Video] Khám phá bên trong Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình

Từ ngày hôm nay 26/6, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức đi vào hoạt động. Đây không chỉ là dấu mốc của một công trình y tế trọng điểm. Mà còn là bước chuyển quan trọng trong hành trình đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân.