Làng thông minh trên cù lao sông Đồng Nai

Làng thông minh là khái niệm còn khá mới mẻ ở Việt Nam, tuy nhiên đã tồn tại và chứng minh hiệu quả ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Thứ Sáu, ngày 16/02/2024 - 15:26

Theo Liên minh châu Âu (EU) thì Làng thông minh lấy nền tảng là công nghệ kết nối với giá trị bản địa phục vụ bảo tồn và phát triển bền vững.

Xã nông nghiệp Bạch Đằng, thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương với nhiều yếu tố phù hợp, được lựa chọn là một trong những địa phương đầu tiên của tỉnh cũng như cả nước để thí điểm xây dựng mô hình làng thông minh. Bước đầu, mô hình cho thấy nhiều thay đổi tích cực và tính ứng dụng trong đời sống của nhà nông hiện đại.

Làng thông minh Bạch Đằng khi hoàn thiện là nơi tập trung nhiều sáng kiến liên quan công nghệ, nông nghiệp thông minh, cơ giới hóa trong sản xuất, nâng cao năng suất lao động cho người dân nông thôn, bảo vệ môi trường... tạo ra hệ sinh thái nông nghiệp-dịch vụ-du lịch sinh thái thân thiện với du khách và hấp dẫn với đối tác.

Xã Bạch Đằng nằm trọn vẹn trên một cù lao được bao bọc chung quanh bởi sông Đồng Nai, giữa thủ phủ công nghiệp Bình Dương, có đất đai phù sa màu mỡ, cây cối tươi tốt quanh năm. Bởi lẽ đó, nơi đây được lựa chọn là một trong những địa phương đầu tiên của Bình Dương lẫn cả nước để thí điểm xây dựng mô hình làng thông minh trong phố.

Bạch Đằng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện mô hình Làng thông minh ở quê hương cù lao. Hành trình chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, xây dựng xã hội số dù mới ở bước đầu nhưng đang làm thay đổi bộ mặt của vùng quê nghèo trước đây.

Hộ nhà bà Hồ Thị Thuỷ (ấp Điều Hòa) có nghề trồng bưởi truyền thống cùng các loại cây ăn trái, cây cảnh… hiện đã áp dụng công nghệ IMO hữu cơ trồng trọt, cho năng suất và lợi nhuận tăng đáng kể.

Bà Thủy cho biết: “Được tập huấn để học công nghệ, hiện nay, tôi đã có thể tự thực hiện quy trình nhân nuôi vi sinh bản địa IMO tại nhà. Trong tương lai, nông dân Bạch Đằng sẽ đưa các ứng dụng của IMO vào sản xuất trái cây hữu cơ với chi phí thấp, đáp ứng yêu cầu trong sản xuất hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh tế cho nhà vườn ở cù lao”.

Người dân nơi đây hiện đã áp dụng công nghệ tưới tự động có thể tự điều chỉnh thời gian, lượng nước tưới phù hợp trong sản xuất, chăm sóc các vườn cây. Người nông dân Bạch Đằng đang cố gắng đưa xã hội nông thôn quanh ruộng vườn đi lên bằng công nghệ, từ đó nâng cao trình độ cơ giới hoá sản xuất để trở thành những cư dân thông minh.

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Bạch Đằng là hợp tác xã nông nghiệp tiên phong tại Bạch Đằng muốn ứng dụng công nghệ để tạo chuỗi sản xuất - tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp sạch bền vững tại địa phương. Hợp tác xã do nông dân Hồ Tấn Lợi (ấp Tân Trạch) làm giám đốc, hiện có 21 hộ dân tham gia với tổng 20ha diện tích đất sản xuất nông nghiệp trồng lúa ST25, cho thu nhập gấp nhiều lần so với trước đây.

Giám đốc Hồ Tấn Lợi cho biết, chìa khóa để kết nối chuỗi sản xuất thông minh giờ đây là công nghệ. Các sản phẩm sạch khi đáp ứng các tiêu chí và được công nhận OCOP thì bao bì phải có mã QR truy xuất nguồn gốc, nhật ký đồng vụ… Khách hàng muốn mua sản phẩm thì chỉ cần quét mã là sẽ nắm được cụ thể về nguồn gốc, chất lượng sản xuất, gia tăng niềm tin đồng thời tỷ lệ thuận với hiệu quả kinh tế.

Công nghệ không chỉ được áp dụng trên ruộng vườn của người nông dân mà dường như dần len lỏi sâu vào cuộc sống của dân làng Bạch Đằng.

Chung quanh những con đường làng bê-tông phẳng phiu, hai bên là những hàng hoa rực rỡ, là sự hiện diện của hệ thống camera giám sát an ninh do Công an xã quản lý. Dần dần, người nông dân truyền thống ở Bạch Đằng nay đã trở thành những nông dân thông minh ở làng thông minh với việc ứng dụng công nghệ thành thạo trong cuộc sống: làm một cửa online, ứng dụng chữ ký số, dùng mã QR để giúp khách hàng truy xuất nguồn gốc, nhật ký đồng vụ của sản phẩm.

Người nông dân thông minh ở Bạch Đằng không chỉ học cách để sản xuất thông minh mà còn “thông minh” trong bảo tồn, giữ gìn “hồn làng”. Chính quyền xã và người già uy tín trong làng khi bắt đầu cùng xây dựng làng thông minh đã quyết tâm phải bước đi từ việc thay đổi nhận thức của mỗi người dân. Với ý chí và khát vọng đổi mới của những nông dân thông minh, trong tương lai, Bạch Đằng sẽ là nơi đáng sống, thân thiện với thiên nhiên môi trường, vừa là nơi phát triển nông nghiệp thông minh, phát triển du lịch sinh thái, trở thành một biểu tượng xanh cho tỉnh công nghiệp Bình Dương.

THỦY NGUYÊN - PHONG CHƯƠNG