Tại Văn phòng của nhóm thiện nguyện (111/8/2/100, Đặng Thùy Trâm, Phường 13, quận Bình Thạnh), Viện trưởng Viện học tập suốt đời, nhà sáng lập “Ngôi nhà trí tuệ” và “Tủ sách nhân ái” Nguyễn Anh Tuấn cho biết: Những người thực hiện chương trình “Ngôi nhà trí tuệ” và “Tủ sách nhân ái” lựa chọn chia sẻ không phải bằng việc giúp đỡ từ thiện ngắn hạn mà sự đầu tư lâu dài thông qua giáo dục, trao tặng tri thức.
Nhóm gọi đây là hoạt động nhân ái, mặc dù không mang tính trực tiếp để cứu giúp khẩn cấp, nhất thời nhưng lại mang tính gián tiếp, căn cơ và có chiến lược bền vững với mục đích giúp cho những người thụ hưởng có thể tự lực vươn lên bằng năng lực, tri thức và đức hạnh của chính mình, để rồi lại tiếp tục trở lại nâng đỡ những người khác, coi đó như là sự trả ơn gửi lại cuộc đời này.
Một “tủ sách nhân ái” có khoảng 40-60 cuốn sách gồm nhiều thể loại như: Khoa học, văn học, kỹ năng sống… , mỗi tủ sách trị giá khoảng hai triệu đồng. “Tủ sách nhân ái” ra đời năm 2017 trao tặng được 1.955 tủ sách đầu tiên, năm 2018-2019 phát triển mạnh mẽ với 3.251 và 3.780 tủ sách mỗi năm; năm 2020 là 2.893 tủ sách, từ năm 2021-2023 mỗi năm duy trì đều đặn trung bình 2.000 tủ sách. Đến nay, đã có một triệu cuốn sách, 17.301 tủ sách được đến với trẻ em ở 60 tỉnh, thành phố trên cả nước và nước bạn Lào, 110 ngôi nhà trí tuệ được dựng xây ở 12 tỉnh, thành phố và bốn quốc gia trên thế giới.
Để xây dựng được những “Ngôi nhà trí tuệ”, đầu tiên nhóm tận dụng nhà văn hóa, nhà dân, đầu tư cơ sở vật chất cơ bản ban đầu khoảng 150-200 triệu đồng, bao gồm khoảng 500-1.000 cuốn sách, một đến hai bộ máy vi tính. Sau quá trình tìm kiếm và lên kế hoạch, hai “Ngôi nhà trí tuệ” đã được xây dựng thí điểm.
Một ngôi nhà trí tuệ được xây dựng bằng chính ngôi nhà của anh Nguyễn Anh Tuấn ở huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An và một ngôi nhà trí tuệ được xây dựng tại Nhà văn hóa của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An. Năm 2019 nhân rộng thêm sáu ngôi nhà trí tuệ ở huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh), huyện Yên Thành (Nghệ An) và một ngôi nhà trí tuệ trong trường học tại Trường tiểu học Đông Hòa B, tỉnh Bình Dương.
Năm 2020 nhân rộng thêm bảy ngôi nhà trí tuệ ở nhiều tỉnh, thành phố khác như Quảng Bình, Bình Thuận, Đắk Lắk, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Lâm Đồng. Từ năm 2021, hệ thống “Ngôi nhà trí tuệ” bắt đầu phát triển thêm 22 ngôi nhà trí tuệ; đồng thời, cũng trong năm này việc mở rộng quy mô ra thế giới với ba ngôi nhà trí tuệ ở Malaysia, New Zealand và Australia và năm 2022, thêm một ngôi nhà trí tuệ được hình thành tại thành phố Tokyo, Nhật Bản. “Tủ sách nhân ái” cũng trao tặng hàng chục tủ sách cho Trường Hữu nghị Việt-Lào với hai đợt trao sách những năm 2019-2020.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết: Điều làm chúng tôi tự hào và xúc động nhất không phải là những con số hàng nghìn tủ sách/thư viện đã xây dựng được từ chương trình mà là rất nhiều những câu chuyện về các lãnh đạo địa phương, các thầy cô, các bậc cha mẹ, các em học sinh cũng như sự chung tay của cộng đồng đã tạo nên sức mạnh, sức lan tỏa của chương trình.
Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, Phó Trưởng phòng Xây dựng phong trào Bảo vệ An ninh Tổ quốc Công an tỉnh Trà Vinh cho biết: Tỉnh Trà Vinh còn rất nhiều điểm trường khó khăn, các em học sinh còn thiếu thốn sách, chương trình “Tủ sách nhân ái” đã mang đến cho các em những cuốn sách mà với nhiều em học sinh đây là lần đầu tiên các em được tiếp cận, những cuốn sách về khoa học, về kỹ năng sống… Chương trình trao tặng sách rất thiết thực, mong các thầy, cô giáo cùng học sinh các trường đã được xây dựng những tủ sách với nhiều cuốn sách hay sẽ giữ gìn và phát huy được ý nghĩa hiệu quả của các tủ sách.
Theo đó, năm 2022 đánh dấu một bước ngoặt của hệ thống “Ngôi nhà trí tuệ” khi trong bối cảnh vô cùng khó khăn của đời sống kinh tế-xã hội, vẫn cho ra đời 71 ngôi nhà trí tuệ ở nhiều tỉnh, thành phố với việc nhân rộng mạnh mẽ của chính quyền tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Đồng Nai. Năm 2023, “Ngôi nhà trí tuệ” phát triển đi sâu vào các trường học nhằm tạo ra những không gian phát triển mới cho các bạn học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông với việc tiếp cận một thư viện lớn, những lớp học miễn phí, những câu lạc bộ bổ ích về tiếng Anh, môi trường, thiện nguyện, nhảy múa, thể thao và đặc biệt là được giao lưu trực tiếp với nhiều giáo sư/chuyên gia hàng đầu ở trong nước và trên thế giới để học hỏi và phát triển bản thân.
Những “Tủ sách nhân ái” không những được xây dựng ở các nhà văn hóa, ở nhà dân hiến tặng, còn có mặt trong các bệnh viện, trong nhà thờ, trong các thư viện ở những vùng khó khăn, thậm chí “Tủ sách nhân ái” còn có mặt ở các trại giam, có những phạm nhân trong trại giam xin được đọc những cuốn sách cách trồng cây, chăm sóc vật nuôi và khi được mãn hạn cải tạo, trở về cộng đồng, từ những lý thuyết được tiếp cận, họ đã hòa nhập cộng đồng tích cực và thành công.
Các tình nguyện viên của “Tủ sách nhân ái”, “Ngôi nhà trí tuệ” đã đem đến những điều tử tế, thắp sáng lương tri và tâm hồn con trẻ cũng như của mọi người chung quanh. Họ là những giảng viên, thầy cô giáo tình nguyện giảng dạy miễn phí cho các em học sinh, các học viên của “Ngôi nhà trí tuệ” từ lớp kể chuyện cho trẻ mầm non tới các lớp tiếng Anh cho học sinh các cấp, các lớp phòng, chống xâm hại tình dục, giáo dục giới tính, kỹ năng sống cho học sinh, các lớp STEM, cờ vua, bơi lội,… cho đến các lớp học đầu tư tài chính cho người lớn.
Với hệ thống hàng nghìn cộng tác viên, tình nguyện viên rộng khắp, “Tủ sách nhân ái” đã trao tặng hơn một triệu cuốn sách, giúp cho hàng triệu độc giả có cơ hội đọc sách hay miễn phí. “Ngôi nhà trí tuệ” cũng giúp cho hơn 10 nghìn trẻ em, người dân nông thôn, những người dân xa xứ tại nước ngoài được đọc sách, học tập miễn phí thường xuyên tại các ngôi nhà trí tuệ.
