Áo ấm trao tay, niềm tin ở lại
Không còn là những hoạt động tự phát, phong trào tình nguyện của sinh viên hiện nay đã và đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng chuyên nghiệp hóa, bền vững và thiết thực. Những người trẻ tạm gác lại niềm vui riêng, dốc sức tham gia các hoạt động tình nguyện để mang hơi ấm và sự sẻ chia đến với những mảnh đời còn nhiều khó khăn, kém may mắn. Tại các đội, nhóm, câu lạc bộ ở nhiều trường đại học, sinh viên đã xắn tay xây dựng kế hoạch dài hơi, phân công nhiệm vụ rõ ràng và chủ động khảo sát nhu cầu thực tế trước khi triển khai hoạt động.
Tại Trường đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh, Đội Tình nguyện Mầm Xanh đang tất bật chuẩn bị cho chương trình “Áo ấm mùa đông” lần thứ 14. Năm nay, hành trình thiện nguyện sẽ dừng chân tại xã Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng với 230 phần quà dự kiến trao cho người dân và 380 phần quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Để có được nguồn lực ấy, một đội nhóm phân nhiệm cụ thể đã được thành lập gồm: Tài trợ, liên hệ, vận chuyển, hậu cần, truyền thông và kỹ thuật. Bạn Kim Hường, Đội phó Đội Tình nguyện Mầm Xanh, đồng thời là Trưởng ban Tổ chức chương trình cho biết, ngay từ tháng 8, đội đã tiến hành khảo sát và trực tiếp đi tiền trạm để nắm bắt chính xác số lượng hộ nghèo, học sinh khó khăn tại địa phương. Ở khâu hậu cần, bạn Ngọc Trâm, Trưởng ban Hậu cần vừa thoăn thoắt phân loại từng bao tải đồ quyên góp, vừa chia sẻ về quy trình làm việc: “Chúng em nhận đồ quyên góp từ khắp nơi, từ các doanh nghiệp, khu dân cư, trường học cho đến các ngôi chùa... Cuối tuần, cả đội tập trung phân loại. Tiêu chí quan trọng nhất là phải chọn những bộ đồ dày, ấm để phù hợp với người dân vùng cao trong những ngày cuối đông giá rét. Đối với những bộ đồ khác, đội sẽ phân loại và thực hiện trao ở các hoạt động khác phù hợp hơn”.
Cùng tinh thần đó, Câu lạc bộ Công tác xã hội, Trường đại học Văn Lang, trực thuộc Đoàn Thanh niên, Hội Sinh viên trường lại lựa chọn hướng tiếp cận thực tế hóa tối đa cho chương trình “Điều ước Giáng sinh” mùa thứ 7. Sau khi khảo sát tại Trung tâm khiếm thị Nhật Hồng, phường Tam Bình, câu lạc bộ quyết định không tổ chức quyên góp hiện vật đại trà nhằm tránh lãng phí. Bạn Mẫn Khánh, Chủ nhiệm câu lạc bộ chia sẻ: “Sau khi trao đổi trực tiếp với các lãnh đạo trung tâm, chúng tôi thống nhất chỉ huy động đúng những hạng mục thiết yếu mà mái ấm thật sự cần, như thực phẩm và đồ dùng sinh hoạt bảo đảm chất lượng, hạn sử dụng. Mục tiêu là sự hỗ trợ phải thiết thực, đúng người, đúng nhu cầu”.
Lồng ghép tri thức chuyên môn vào hoạt động tình nguyện
Một điểm sáng nổi bật trong bức tranh tình nguyện của sinh viên thành phố hiện nay là việc lồng ghép tri thức, kỹ năng chuyên môn vào các hoạt động cộng đồng. Hoạt động tình nguyện không chỉ giới hạn ở việc trao tặng nhu yếu phẩm, các bạn trẻ còn mang đến cho người dân những giá trị bền vững hơn, đó là kiến thức và kỹ năng sống. Tại Trường Điều dưỡng Kỹ thuật Y học, trực thuộc Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, Đội cộng tác viên của trường đã bước sang năm thứ 9 thực hiện chương trình “Đông ấm”. Bạn Ngọc Lợi, Trưởng ban Tổ chức chương trình cho biết, ngoài việc trao những phần quà, các thành viên còn phát huy chuyên môn được học để lồng ghép những kiến thức y khoa thiết thực vào hoạt động tình nguyện, qua đó truyền thông về kỹ năng chăm sóc sức khỏe đến người dân. “Thường những kiến thức chúng em hướng đến là phải hữu ích và phù hợp cho trẻ em có thể áp dụng, thí dụ như hướng dẫn đánh răng đúng cách, chế độ dinh dưỡng phù hợp, rửa tay sạch khuẩn. Đặc biệt, trong năm qua, chúng em còn tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng sơ cứu bỏng, giúp các em có thể chủ động xử lý khi gặp tình huống không mong muốn”, Ngọc Lợi chia sẻ.
Cách làm này không chỉ hỗ trợ người dân về vật chất mà còn để lại những giá trị lâu dài, giúp nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Cùng chung ý tưởng, bạn Mẫn Khánh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Công tác Xã hội, Trường đại học Văn Lang chia sẻ: “Khi tiếp cận với trẻ em khiếm thị tại mái ấm Nhật Hồng, chúng em đã vận dụng những kỹ năng mềm, sự thấu cảm và kiến thức tâm lý để xây dựng hoạt động giao lưu phù hợp. Mục tiêu không chỉ là vui chơi mà là mang đến niềm tin và sự ấm áp, giúp các em cảm thấy được trân trọng và yêu thương, xóa bỏ mặc cảm và hòa nhập cộng đồng”.
Không chỉ hướng đến cộng đồng thụ hưởng, các hoạt động tình nguyện còn trở thành môi trường thực hành kỹ năng hiệu quả cho sinh viên. Quá trình triển khai hoạt động, đội tình nguyện Mầm Xanh còn tự dàn dựng và tổ chức đêm nhạc gây quỹ “Ấm áp yêu thương” với quy mô lên đến 1.000 khán giả. Đáng chú ý, tiết mục kịch nói trong chương trình đều do chính các thành viên tự biên soạn và dàn dựng, để có thể vừa gây quỹ, vừa lan tỏa thông điệp nhân văn. Thông qua việc đưa tri thức vào hoạt động thiện nguyện, chính các bạn sinh viên cũng thu nhận được những bài học vô giá mà không giáo trình nào có thể truyền tải hết. Bạn Ngọc Lợi bộc bạch: “Em học được rất nhiều điều từ việc đi tình nguyện, từ khả năng nói trước đám đông, kỹ năng giao tiếp, điều phối nhân sự cho đến việc truyền đạt kiến thức chuyên môn sao cho dễ hiểu nhất”.
Giữa cái lạnh se sắt của những ngày cuối năm, hơi ấm từ các hoạt động tình nguyện sinh viên đã và đang lan tỏa đến nhiều vùng đất, nhiều phận người. Không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất, đó còn là hơi ấm của tinh thần trách nhiệm, của khát vọng cống hiến và niềm tin vào một thế hệ trẻ giàu tri thức, bản lĩnh, nhân ái, góp phần vun đắp những giá trị nhân văn cho xã hội.
