Lần đầu có quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu khoa học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư mới, thiết lập một khung pháp lý thống nhất về ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục; lần đầu tiên đưa ra quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), trong đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ.

Nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh minh họa)
Nghiên cứu khoa học tại phòng thí nghiệm Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội. (Ảnh minh họa)

Lần đầu có quy định về sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong đào tạo, nghiên cứu khoa học

Ngày 3/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin cho biết đã ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp (Thông tư số 49).

Theo Bộ, Thông tư số 49 được xây dựng nhằm cụ thể hóa quy định của Luật Giáo dục đại học, Giáo dục nghề nghiệp năm 2025 về ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; bảo đảm sự thống nhất với Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo và các quy định về quản lý dữ liệu trong giáo dục và đào tạo.

Thông tư được xây dựng theo hướng kế thừa và thay thế các nội dung quy định tại Thông tư số 15/2018/TT-BGDĐT quy định tổ chức hoạt động, sử dụng thư điện tử và trang thông tin điện tử của các cơ sở giáo dục đại học, các trường cao đẳng sư phạm và Thông tư số 30/2023/TT-BGDĐT quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo trực tuyến đối với giáo dục đại học.

Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, mời xem tại đây.

Phạm vi điều chỉnh của Thông tư được mở rộng. Nếu các quy định trước đây chủ yếu điều chỉnh việc sử dụng thư điện tử, cổng thông tin điện tử hoặc đào tạo trực tuyến thì Thông tư mới thiết lập một khung pháp lý thống nhất về ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục.

"Đây cũng là lần đầu tiên có quy định về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, thực tế ảo và các công nghệ mới trong đào tạo, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ. Phạm vi áp dụng cũng được mở rộng từ giáo dục đại học sang cả giáo dục nghề nghiệp.", Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết.

Ứng dụng công nghệ gắn với quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình

Thông tư xác lập các nguyên tắc ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, trong đó bảo đảm quyền tự chủ của cơ sở giáo dục gắn với tự kiểm soát, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc ứng dụng công nghệ phải lấy người học làm trung tâm, phục vụ thực hiện chương trình đào tạo và đáp ứng chuẩn đầu ra.

Thông tư yêu cầu việc ứng dụng công nghệ phải tuân thủ kiến trúc số do cơ quan có thẩm quyền ban hành, bảo đảm khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu, tránh đầu tư phân tán, cục bộ. Các cơ sở giáo dục phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm và tuân thủ liêm chính học thuật.

Bảo đảm liêm chính học thuật trong môi trường số

Thông tư quy định các phương thức đào tạo có ứng dụng công nghệ bao gồm: đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ số, đào tạo trực tuyến toàn phần, đào tạo kết hợp và đào tạo cá thể hóa dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Cơ sở giáo dục bắt buộc phải có hệ thống quản lí học tập đáp ứng yêu cầu về nghiệp vụ, tiêu chuẩn kĩ thuật; bảo đảm các chức năng xác thực danh tính, lưu vết quá trình học tập và hỗ trợ phòng ngừa gian lận.

Đối với kiểm tra, đánh giá, kết quả thực hiện trên môi trường số phải được lưu trữ, có khả năng truy xuất và kiểm chứng phục vụ thanh tra, kiểm tra. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo và kiểm tra đánh giá được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò và trách nhiệm học thuật của giảng viên.

Thông tư quy định cụ thể các hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số, bao gồm: sử dụng trí tuệ nhân tạo để gian lận; sao chép, đạo văn; giả mạo, làm sai lệch dữ liệu; không công bố việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật và bộ quy tắc ứng xử về sử dụng trí tuệ nhân tạo trong đào tạo, nghiên cứu khoa học; xác định rõ các hành vi vi phạm, biện pháp phòng ngừa và quy trình xử lý.

Triển khai ứng dụng hỗ trợ người học từ tuyển sinh đến tốt nghiệp và kết nối việc làm

Thông tư yêu cầu cơ sở giáo dục xây dựng và ban hành kiến trúc, mô hình giáo dục số làm cơ sở triển khai ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của nhà trường. Quá trình quản trị phải lấy dữ liệu làm cơ sở để điều hành, phân tích, dự báo và ra quyết định.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm phát triển cơ sở dữ liệu tập trung, số hóa các thông tin về chương trình đào tạo, người học, nhà giáo, kết quả học tập và nghiên cứu khoa học. Dữ liệu này phải được kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu ngành theo quy định.

Về dịch vụ số, cơ sở giáo dục tổ chức cung cấp dịch vụ đào tạo, hành chính, tư vấn trên môi trường số trong phạm vi quản lý, bảo đảm nguyên tắc không yêu cầu người học cung cấp lại thông tin, dữ liệu hợp lệ đã có trong hệ thống được kết nối, chia sẻ. Công nghệ cũng được ứng dụng để theo dõi, tư vấn và hỗ trợ người học trong toàn bộ quá trình từ tuyển sinh đến khi tốt nghiệp và kết nối việc làm.

Thông tư quy định các điều kiện bảo đảm triển khai bao gồm: Phát triển năng lực số và năng lực trí tuệ nhân tạo cho nhà giáo, người học; phát triển hạ tầng số ưu tiên sử dụng nền tảng dùng chung và điện toán đám mây và thực hiện các biện pháp quản trị dữ liệu, an ninh mạng.

Đối với các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp nền tảng và giải pháp công nghệ, Thông tư quy định rõ trách nhiệm phải tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn dữ liệu, bảo mật thông tin, duy trì tính liên tục của dịch vụ và thực hiện chuyển giao dữ liệu theo quy định của pháp luật và thỏa thuận với cơ sở giáo dục.

Có thể bạn quan tâm

Hình ảnh tại triển lãm “50 năm đổi mới giáo dục: Dấu ấn thời đại-Khát vọng tương lai”. (Ảnh minh họa: THẾ ANH)

Tổ chức hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và triển lãm giáo dục

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số và Triển lãm giáo dục, công nghệ giáo dục bên lề sẽ diễn ra đầu tháng 10. Hiện, khoảng 800 đại biểu từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ đã đăng ký tham dự, trong đó có đại diện các trường đại học, tổ chức giáo dục và doanh nghiệp lớn trên thế giới.

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Cách nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là “điều chỉnh cấp thiết”. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo trao đổi về nội dung này. 

Hội nghị Quốc tế IEEE lần thứ 8 về mạch và hệ thống trí tuệ nhân tạo do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức thu hút các nhà khoa học, chuyên gia trong nước, quốc tế tham dự. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Tích hợp AI sâu hơn vào giáo dục

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần cải tiến phương thức giáo dục, mở ra những triển vọng mới giúp cá nhân hóa tiến trình học tập, tối ưu hóa công tác giảng dạy và quản lý hiệu quả hơn. Tích hợp AI vào giáo dục sẽ tạo ra sự thay đổi mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

Trao học bổng Quỹ khuyến học Nguyễn Sinh Sắc tặng học sinh biên giới Đồng Tháp. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Tiếp sức những ước mơ trẻ em vùng biên giới

Ở vùng biên giới tỉnh Đồng Tháp, những suất học bổng, sự đồng hành của nhà trường, chính quyền, các mạnh thường quân đang tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục cơ hội đến trường. Từ đây, tinh thần học tập suốt đời trong các em và từng gia đình được lan tỏa, trở thành động lực để người dân vùng biên vươn lên.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu trong Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sáng 20/9.

Lượng sách giáo khoa cung ứng đến tay người học đã đạt 99,75% nhu cầu

Từ hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa còn thiếu hôm 14/9 - tương đương 1,5% tổng nhu cầu, hiện số lượng sách giáo khoa còn thiếu chưa đến tay học sinh giảm xuống chỉ còn khoảng 900 nghìn bản - chiếm 0,25%. Trong vài ngày tới đây nhà xuất bản cùng các công ty cung ứng sẽ tiếp tục tập trung đáp ứng đủ nhu cầu của học sinh.

Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tại Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí; tiếp tục tăng cường tính độc lập của công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường camera, lưu vết điện tử; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...

Giờ học tại một trường phổ thông có triển khai chương trình quốc tế. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hoàn thiện khung pháp lý quy định về hợp tác, liên kết với nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục

Đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến quy định ba hình thức liên kết giáo dục: thực hiện chương trình giáo dục của Việt Nam; thực hiện chương trình giáo dục tích hợp giữa chương trình của Việt Nam và chương trình nước ngoài; thực hiện chương trình giáo dục của nước ngoài.

In ấn sách giáo khoa. (Ảnh: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Thủ tướng chỉ đạo huy động tất cả nguồn lực để cung ứng đủ sách giáo khoa

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục phổ thông; hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/9. 

Hội thảo Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học là diễn đàn học thuật và thực tiễn quy mô lớn do Đại học Huế chủ trì tổ chức.

Giáo dục đại học - từ đào tạo, nghiên cứu đến trung tâm kiến tạo giá trị

Trước yêu cầu phát triển của tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trường đại học phải chuyển từ mô hình đào tạo, nghiên cứu sang kết nối nguồn lực, thương mại hóa tri thức và tạo giá trị. Từ Huế, một tiếp cận mới được đặt ra: đại học vừa cung cấp nhân lực, vừa dẫn dắt đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.

Lễ ký kết biên bản hợp tác giai đoạn 2026-2030 giữa 20 đơn vị thành viên, nhằm phối hợp, chia sẻ kinh nghiệm phát triển các tạp chí khoa học gia nhập danh mục Scopus và Web of Science. (Ảnh: Khánh Lan)

Nâng cao chất lượng các tạp chí khoa học Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế

Hội thảo hướng tới một mục tiêu có ý nghĩa chiến lược, thúc đẩy các tạp chí khoa học Việt Nam phát triển thực chất, chuyên nghiệp, từng bước được cộng đồng khoa học quốc tế thừa nhận, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu, tự chủ tri thức và vị thế học thuật của các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.