Không chỉ hấp dẫn bởi những loại cây quả đặc sản, Lâm Sơn còn níu chân du khách bằng những bữa cơm quê dân dã, sự chân tình của người làm vườn và những câu chuyện mộc mạc được kể dưới tán cây lâu năm. Những điều tưởng chừng giản dị ấy đang tạo nên bản sắc riêng cho du lịch nông nghiệp của vùng đất này.
Về với mùa quả chín
Những ngày đầu tháng 7, trên các tuyến đường dẫn vào các thôn Lâm Bình, Lâm Hòa, Lâm Phú..., từng đoàn xe nối nhau tìm về những khu vườn đang vào mùa thu hoạch. Giữa không gian thanh bình dưới chân núi, khung cảnh đông vui của khách tham quan khiến nhiều người ngỡ như một lễ hội mùa hè đang diễn ra.
Theo người dân địa phương, cứ vào mùa quả chín, từ sáng sớm đến chiều muộn, hầu hết các nhà vườn đều đón khách đến tham quan, thưởng thức quả chín cây ngay tại gốc, tận hưởng bầu không khí trong lành và tìm lại cảm giác bình yên hiếm có giữa thiên nhiên.
Càng đi sâu vào những con đường nhỏ quanh co, sắc màu của mùa quả chín càng hiện lên rõ nét. Tiếng chim ríu rít vang dưới những tán cây cổ thụ, hơi mát từ những vòm lá xua tan cái nắng oi ả của mùa hè. Hai bên lối đi, những chùm chôm chôm đỏ au, những quả măng cụt tím sẫm, những quả sầu riêng căng tròn nặng trĩu như cúi mình chào đón khách phương xa.
Xe vừa dừng trước một khu vườn mang biển "Tham quan vườn trái cây", chúng tôi đã nghe tiếng cười nói rộn rã hòa cùng tiếng kéo cắt từng chùm chôm chôm chín đỏ. Âm thanh lao động xen lẫn niềm vui của du khách tạo nên bản hòa ca đặc trưng của vùng sơn cước, vừa bình dị vừa đầy sức sống.
Bên gốc măng cụt đang vào chính vụ, ông Lê Huynh niềm nở đón khách bằng nụ cười hiền hậu. Trên tay ông là những quả măng cụt vừa hái còn đọng lớp phấn mỏng. Vừa mời khách thưởng thức, ông vừa hướng dẫn cách chọn quả ngon, chỉ mẹo đếm số cánh hoa dưới đáy quả để đoán số múi bên trong.
"Măng cụt Lâm Sơn tuy nhỏ hơn nhiều nơi nhưng múi trắng, ráo, vị ngọt thanh pha chút chua nhẹ và rất ít bị sượng. Ai đã ăn một quả thường sẽ muốn ăn thêm vài quả nữa mới thấy đã", ông Huynh cười nói.
Không xa đó là khu vườn sầu riêng hơn 30 năm tuổi của gia đình ông Nguyễn Ngọc Thành. Những thân cây lớn phủ kín bóng mát, từng trái sầu riêng lủng lẳng trên cành.
"Giờ khách tìm đúng cây chứ không chỉ tìm giống. Hằng năm thường có người gọi điện nhờ giữ lại vài quả chín của đúng cây họ đã từng ăn", ông Thành kể.
Câu chuyện giản dị ấy cho thấy sức hấp dẫn của Lâm Sơn không chỉ nằm ở chất lượng quả mà còn ở sự gắn bó giữa người trồng và du khách. Mỗi gốc cây như lưu giữ một kỷ niệm, mỗi mùa quả chín lại nối dài thêm những cuộc hẹn thú vị.
Từ ngày 17 đến 19/7, Lễ hội Trái cây và Ẩm thực Lâm Sơn lần thứ II sẽ diễn ra trong khuôn khổ Festival Biển Khánh Hòa 2026, là dịp quảng bá nông sản theo mùa, góp phần xây dựng thương hiệu “Mùa quả chín Lâm Sơn”, kết nối vườn cây, ẩm thực, sản phẩm OCOP và văn hóa bản địa để hình thành chuỗi du lịch nông nghiệp đặc trưng ở phía tây tỉnh Khánh Hòa.
Đọng lại một mùa nhớ
Nếu buổi sáng là khoảng thời gian đắm mình giữa những vườn cây sai trĩu quả, thì đến trưa, Lâm Sơn giữ chân du khách bằng những bữa cơm quê đậm đà hương vị núi rừng.
Dưới những tán cây rợp bóng, mùi khói bếp quyện cùng hương quả chín lan tỏa khắp khu vườn. Mâm cơm không có cao lương mỹ vị, chỉ là gà đồi luộc vừa chín tới, cá suối nướng than hồng, hoa chuối luộc chấm muối mè, nồi lẩu khổ qua rừng nghi ngút khói cùng những đĩa rau vừa hái sau vườn. Sự mộc mạc ấy trở thành trải nghiệm đáng nhớ đối với nhiều du khách.
Vừa thưởng thức cá suối nướng dưới tán chôm chôm đỏ rực, anh Ngọc Thắm, ở phường Phan Rang chia sẻ: “Ngồi giữa vườn cây, ăn món cá nướng, nghe chủ vườn kể chuyện về từng gốc cây, từng mùa quả, cảm giác rất thư thái. Không gian trong lành và bình yên như thế này ở phố thị thật khó tìm”.
Theo nhiều chủ vườn, vài năm trở lại đây, lượng khách đến trải nghiệm ngày càng tăng. Nhiều gia đình dành trọn một ngày ở Lâm Sơn để hái quả, thưởng thức ẩm thực, nghỉ ngơi và tận hưởng nhịp sống chậm giữa miền quê.
Với nhiều người, quả chín là lý do ban đầu để tìm đến, nhưng điều khiến họ lưu luyến chính là sự chân thành của người nông dân, là bữa cơm quê giản dị dưới bóng cây và cảm giác bình yên mà thiên nhiên nơi đây đem lại.
Chiều buông xuống trên những triền đồi. Từng đoàn xe rời Lâm Sơn mang theo những giỏ măng cụt, chôm chôm, sầu riêng vừa hái cùng nụ cười mãn nguyện sau một ngày trải nghiệm.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lâm Sơn Nguyễn Hoàng Tiến, bộc bạch: “Mùa quả chín sẽ khép lại sau vài tháng, nhưng từ những khu vườn được gìn giữ qua nhiều thế hệ, Lâm Sơn đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch nông nghiệp của Khánh Hòa. Khi cây trái, ẩm thực, sản phẩm OCOP và văn hóa bản địa được kết nối thành một chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh, vùng quê này đem đến những nông sản chất lượng, trao gửi cho du khách những giá trị của thiên nhiên, của ký ức và của tình người”.
Khi mùa quả chín năm nay đi qua, Lâm Sơn lại lặng lẽ chuẩn bị cho một mùa xanh mới. Và ở nơi ấy, những khu vườn trĩu quả vẫn sẽ là lời hẹn thân thương, đưa du khách trở về với một miền quê bình yên, nơi mỗi mùa thu hoạch sẽ mang theo vị ngọt của quả chín và tăng thêm phần vun đắp cho những giá trị bền vững của tương lai.
