Dữ liệu được xem là nền tảng của chuyển đổi số. Tuy nhiên, nếu dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ hoặc không chính xác thì việc ứng dụng công nghệ vào quản lý sẽ khó phát huy hiệu quả. Vì vậy, cùng với xây dựng các nền tảng số, ngành đường bộ đang tập trung chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu để hình thành một "nguồn dữ liệu gốc" thống nhất.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Nguyễn Viết Huy, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là điều kiện tiên quyết để đổi mới phương thức quản lý.
"Mục tiêu là xây dựng nguồn dữ liệu đúng, đủ, sạch, sống, được chuẩn hóa và có khả năng chia sẻ, liên thông. Đây sẽ là nền tảng để chuyển từ quản lý bằng hồ sơ giấy sang quản lý dựa trên dữ liệu số, phục vụ công tác điều hành, quy hoạch và phát triển hạ tầng," ông Nguyễn Viết Huy cho biết.
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, hiện dữ liệu về kết cấu hạ tầng vẫn được lưu trữ trên nhiều hệ thống khác nhau, chưa có sự kết nối đồng bộ. Một số thông tin về hiện trạng đường, cầu, lịch sử bảo trì hay chi phí sửa chữa còn phân tán, cập nhật chưa thường xuyên, gây khó khăn trong đánh giá chất lượng tài sản và xây dựng kế hoạch đầu tư.
Để khắc phục tình trạng này, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung trên nền tảng bản đồ số (GIS), thống nhất mã định danh đối với từng tài sản hạ tầng, đồng thời thiết lập các chuẩn kết nối để chia sẻ dữ liệu với các hệ thống chuyên ngành và cơ sở dữ liệu quốc gia.
Theo ông Nguyễn Viết Huy, dữ liệu trước khi đưa vào hệ thống sẽ được kiểm duyệt, chuẩn hóa nhằm bảo đảm tính chính xác và đồng nhất. Bên cạnh đó, các ứng dụng trên thiết bị di động cũng sẽ được triển khai để lực lượng hiện trường cập nhật thông tin, hình ảnh và tọa độ GPS theo thời gian thực.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa, công tác quản lý kết cấu hạ tầng sẽ có nhiều thay đổi. Toàn bộ vòng đời của tài sản, từ đầu tư, khai thác đến bảo trì, sẽ được quản lý trên môi trường số. Cơ quan quản lý có thể theo dõi trực quan hiện trạng các tuyến đường, cây cầu trên bản đồ số, đánh giá mức độ xuống cấp và xác định thứ tự ưu tiên bảo trì trên cơ sở dữ liệu thực tế.
"Cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ cung cấp thông tin tin cậy cho công tác quy hoạch, đầu tư và phân bổ nguồn lực. Việc ra quyết định sẽ dựa trên số liệu thực tế, minh bạch và chính xác hơn, thay vì chủ yếu dựa vào tổng hợp thủ công như trước đây," ông Nguyễn Viết Huy nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam, việc quản trị dữ liệu cũng sẽ được thực hiện chặt chẽ thông qua cơ chế phân quyền, kiểm soát toàn bộ quá trình cập nhật và khai thác dữ liệu. Đồng thời, Cục sẽ tăng cường đào tạo cán bộ nhằm hình thành phương thức làm việc dựa trên dữ liệu trong toàn ngành.
Không chỉ phục vụ công tác quản lý tài sản hạ tầng, dữ liệu số còn là nền tảng để kết nối với hệ thống giao thông thông minh (ITS), hỗ trợ kiểm soát tải trọng, tổ chức giao thông, nâng cao hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.
"Dữ liệu sạch là nền móng của chuyển đổi số. Khi có một cơ sở dữ liệu thống nhất, đầy đủ và được cập nhật liên tục, ngành đường bộ sẽ có điều kiện xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, nâng cao hiệu quả đầu tư, khai thác hạ tầng và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp", ông Nguyễn Viết Huy khẳng định.
