Kỳ vọng “hạ cánh mềm” của nền kinh tế Mỹ

Nền kinh tế toàn cầu được cho là đang phải đương đầu với “những làn gió ngược”, khi triển vọng ảm đạm hơn vì tác động mạnh từ đại dịch Covid-19 và cuộc xung đột tại Ukraine. Đà tăng trưởng bị kìm hãm khi giá dầu và hàng hóa tăng mạnh, đẩy lạm phát dai dẳng sang quý II/2022, đè nặng lên triển vọng phát triển. Những nguy cơ đa chiều làm dấy lên quan ngại đẩy các nền kinh tế lớn, kể cả nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái.

Người dân Mỹ thanh toán tại một siêu thị ở Manhattan, thành phố New York, Hoa Kỳ, ngày 28/3/2022. (Ảnh: REUTERS)
Người dân Mỹ thanh toán tại một siêu thị ở Manhattan, thành phố New York, Hoa Kỳ, ngày 28/3/2022. (Ảnh: REUTERS)

Trong bài phân tích “Triển vọng toàn cầu: Thách thức lớn” vừa công bố, nhà kinh tế Shahana Mukherjee từ Moody’s Analytics, chi nhánh chuyên về các dịch vụ tài chính của hãng xếp hạng tín dụng hàng đầu thế giới Moody’s, nhận định rằng, sự biến động của thị trường hàng hóa toàn cầu và môi trường giao dịch ngày càng nhiều rủi ro có thể khiến lạm phát tăng cao hơn trong năm 2022. 

Những tháng tới, các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục thắt chặt các biện pháp kích thích kinh tế áp dụng trong thời gian đại dịch hoành hành và thắt chặt chính sách lãi suất. Trước đó, nhờ đợt kích thích tài chính chưa từng có tại Mỹ và sự tăng trưởng ổn định, dẫn đầu về thương mại của Trung Quốc, kinh tế thế giới nói chung đã vào đà hướng tới tăng trưởng mạnh mẽ vào cuối năm 2021. 

Tuy nhiên, các biện pháp đóng cửa nghiêm ngặt để đối phó đại dịch và hạn chế thương mại liên quan cuộc khủng hoảng tại Ukraine đã làm gián đoạn các nguồn cung nguyên liệu đầu vào quan trọng, đẩy giá cả leo thang, khiến lạm phát lan rộng hơn và dai dẳng trên toàn cầu.

Lạm phát tại Mỹ đã lên mức 8,6% trong tháng 5 vừa qua, mức cao nhất kể từ năm 1981 đến nay. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen nhận định suy thoái tại Mỹ không phải là “không thể tránh khỏi” được đưa ra chỉ ít ngày sau khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) nâng mạnh lãi suất cơ bản lại càng làm dấy lên quan ngại nền kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái. 

Theo kết quả thăm dò mới đây do tờ Financial Times thực hiện, gần 70% các nhà kinh tế hàng đầu cho rằng, kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái năm 2023 khi FED tăng cường kiềm chế lạm phát. Trong báo cáo do Bank of America Global Research công bố, kinh tế Mỹ có 40% nguy cơ rơi vào suy thoái vào năm tới.  Trong khi đó, Bloomberg Economics dự báo, kinh tế Mỹ sẽ suy giảm vào đầu năm 2024. Bà Yellen dự báo tăng trưởng của nền kinh tế đầu tàu thế giới nhiều khả năng sẽ chậm lại, song theo bà, cuộc suy thoái này là hoàn toàn có thể tránh được. 

Lo ngại về suy thoái kinh tế Mỹ đã lan nhanh trong bối cảnh lạm phát tăng vọt, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và FED đã tăng lãi suất 0,75 điểm phần trăm, mức tăng nhanh nhất trong 30 năm qua. Bộ trưởng Yellen cho biết, giải quyết lạm phát chủ yếu là trách nhiệm của ngân hàng trung ương, nhưng bà và Tổng thống Mỹ Joe Biden (G.Bai-đơn) đang xem xét một loạt lựa chọn chính sách có thể hỗ trợ nỗ lực đó, bao gồm giảm thâm hụt ngân sách, tăng một số loại thuế, đồng thời cũng cân nhắc giảm thuế xăng.

Trong chuyến công du Canada đầu tiên với tư cách là Bộ trưởng Tài chính Mỹ, bà Yellen đã có cuộc gặp Bộ trưởng Tài chính Canada để thảo luận việc tăng cường sản xuất năng lượng và củng cố chuỗi cung ứng, hỗ trợ các ngân hàng trung ương. Sự bắt tay hợp tác giữa hai cường quốc diễn ra trong bối cảnh giá tiêu dùng ở Canada và Mỹ tăng với tốc độ mạnh nhất trong nhiều thập kỷ - nhân tố đang “ăn mòn” tiền lương và buộc cả FED và Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) phải nhanh chóng tăng lãi suất trong nỗ lực hạ nhiệt nhu cầu của nền kinh tế.

Các chuyên gia phân tích và giới đầu tư ngày càng lo sợ rằng các ngân hàng trung ương sẽ hành động quá quyết liệt và đẩy nền kinh tế rơi vào suy thoái. Chi phí đi vay cao hơn đã hạn chế chi tiêu của người tiêu dùng, giảm đầu tư kinh doanh và đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên cao. Tuy nhiên, nền kinh tế Canada và Mỹ có rơi vào suy thoái hay không sẽ phụ thuộc phần lớn vào những diễn biến liên quan lạm phát. 

Dự báo “cú sốc” nguồn cung do ảnh hưởng của cuộc xung đột tại Ukraine vẫn là nguy cơ chính kiềm chế tăng trưởng toàn cầu trong năm 2022 khi giá hàng hóa tăng cao làm ảnh hưởng đến chi tiêu thực tế, đầu tư và tâm lý thị trường. 

Cùng với đó, vẫn có nguy cơ xuất hiện và lây lan các biến thể mới của vi-rút SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19, làm suy yếu thêm lòng tin. Đó là những yếu tố làm gia tăng bất ổn và khó đoán định về thời gian và tốc độ phục hồi toàn cầu. Chủ tịch FED Jerome Powell cho biết, ông vẫn tin rằng một cuộc “hạ cánh mềm” có thể xảy ra: đó là tình huống lạm phát giảm xuống mà tỷ lệ thất nghiệp không tăng mạnh. 

Tuy nhiên, ông cho biết các yếu tố bên ngoài như cuộc xung đột ở Ukraine và giá dầu cao đang khiến kịch bản “hạ cánh mềm” của nền kinh tế Mỹ trở nên khó khăn hơn.

Có thể bạn quan tâm

Một góc đường phố Thủ đô Jakarta của Indonesia. (Ảnh: TTXVN)

Bước chuyển hướng chiến lược của Indonesia

Tuyên bố mới đây của Bộ trưởng Thương mại Indonesia Budi Santoso về việc nước này và Brazil đang thúc đẩy đề xuất xây dựng Thỏa thuận Thương mại ưu đãi (PTA) giữa Indonesia và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) đánh dấu bước chuyển hướng chiến lược đáng chú ý trong chính sách ngoại giao kinh tế của Jakarta.

Ông Abelardo de la Espriella phát biểu nhậm chức ngày 7/8. (Ảnh: Trang X chính thức của ông Abelardo De La Espriella)

Nhiệm kỳ nhiều thách thức

Chính trị gia cánh hữu Abelardo de la Espriella đã tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia hôm 7/8, đánh dấu diễn biến mang tính bước ngoặt trên chính trường quốc gia Nam Mỹ. Chính quyền mới của Colombia được nhận định sẽ gặp không ít trở ngại trên hành trình xây dựng đất nước đoàn kết và ổn định về an ninh.

(Ảnh minh họa: Tân hoa xã)

Mỹ và châu Âu xúc tiến điều chỉnh mối quan hệ theo hướng san sẻ trách nhiệm

Sau hàng loạt cảnh báo về việc điều chỉnh “chiếc ô an ninh”, Mỹ chính thức xúc tiến rà soát hiện diện quân sự tại châu Âu. Bước đi này vừa phản ánh thay đổi về ưu tiên chiến lược của Washington, vừa mở ra một giai đoạn mới cho NATO, khi Mỹ và châu Âu chuyển sang mối quan hệ đối tác thực chất và san sẻ trách nhiệm.

Chiến dịch Serengeti 2.0 thu giữ thiết bị tội phạm mạng. (Ảnh: INTERPOL)

Mặt trận an ninh mới ở châu Phi

Tổ chức Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) vừa công bố Báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng châu Phi năm 2026 cho thấy, có tới 55% các vụ tấn công mạng tại châu Phi có sự “tiếp tay” của AI.

Người dân tưởng niệm các nạn nhân vụ ném bom nguyên tử tại Công viên Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima, thành phố Hiroshima (Nhật Bản) ngày 6/8/2024. (Ảnh: THX)

Tiếp nối nỗ lực kiến tạo hòa bình

Vào những ngày đầu tháng 8 cách đây hơn 80 năm, hai quả bom nguyên tử dội xuống thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản, cướp đi sinh mạng của hàng chục nghìn người dân vô tội, để lại những vết thương hằn sâu lên nhiều thế hệ tại Nhật Bản.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lại thêm cơ hội đàm phán giữa Mỹ và Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn cuộc tấn công “cực mạnh” với “mức độ quân sự khủng khiếp” nhằm vào Iran để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán với Tehran. Đây được cho là động thái cần thiết nhằm tránh cho khu vực này bị cuốn vào vòng xoáy xung đột mới tàn khốc.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Trở ngại cho lộ trình hòa bình tại Dải Gaza

Tiến trình đàm phán về tương lai Dải Gaza đạt bước tiến mới khi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí về lộ trình giải giáp. Nếu trở thành hiện thực, đây sẽ được coi là “thỏa thuận lịch sử”, bởi bấy lâu nay vấn đề giải giáp Hamas luôn là trở ngại lớn trong các cuộc đàm phán.

Trụ sở Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi tại Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bài toán khó về tiềm năng tự chủ

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) vừa ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng cơ sở sản xuất vaccine mới tại Nam Phi. Dự án đánh dấu bước tiến mới nhất của Lục địa Đen trên hành trình giảm phụ thuộc vào nguồn vaccine nhập khẩu từ bên ngoài.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Pháp và Maroc mở ra quỹ đạo phát triển mới

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công du nước ngoài đầu tiên kể từ khi nhậm chức, với điểm đến là Maroc. Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang nỗ lực hàn gắn mối quan hệ từng bị rạn nứt nghiêm trọng do bất đồng trong quá khứ, chuyến thăm góp phần mở ra quỹ đạo phát triển mới cho hợp tác song phương.

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

[Video] Tiêu điểm 18/7: Thay Thủ tướng sau 1 năm – Bước đi chiến lược của Tổng thống Ukraine V. Zelensky

Chỉ sau một năm tại nhiệm, Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko bất ngờ rời ghế dù vẫn được Tổng thống Volodymyr Zelensky đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đằng sau quyết định tưởng như khó hiểu này không phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng chính trị, mà có thể là bước đi chiến lược của chính quyền Kiev.

EU đang thúc đẩy các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Phép thử nguồn cung năng lượng

Lượng dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh nguồn cung gián đoạn và giá cả leo thang. Thực trạng này đang đe dọa làm đình trệ hoạt động sản xuất công nghiệp của EU.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: TTXVN)

Tự chủ và kiên cường hơn

Nền kinh tế Canada vừa ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất trong năm cầm quyền đầu tiên của một thủ tướng, trong đó hai quý tăng trưởng âm liên tiếp - biểu hiện của suy thoái kỹ thuật, do bối cảnh bất ổn toàn cầu. Tuy nhiên, người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ cách tiếp cận của Thủ tướng Mark Carney trong quản lý kinh tế.

Nông dân thu hoạch vụ mùa ở Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp tận gốc cho vấn đề mất an ninh lương thực

Các chính sách thương mại phù hợp cùng sự phối hợp quốc tế chặt chẽ sẽ đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao khả năng chống chịu của thị trường lương thực toàn cầu trước các “cú sốc” ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng.