Bình luận quốc tế

Kinh tế Mỹ vẫn đối mặt nhiều thách thức

Nền kinh tế số 1 thế giới của Mỹ đã ghi nhận những dấu hiệu tích cực khi duy trì được đà tăng trưởng và lạm phát giảm, tỷ lệ thất nghiệp đang ở mức thấp nhất trong vòng 50 năm. Tuy nhiên, vẫn còn không ít những thách thức có thể cản bước tăng trưởng kinh tế của “xứ cờ hoa” trong năm nay.
Quang cảnh Cảng hàng hóa Long Beach ở California. (Ảnh: Reuters)
Quang cảnh Cảng hàng hóa Long Beach ở California. (Ảnh: Reuters)

Trong Thông điệp liên bang hôm 8/2, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã nhấn mạnh những điểm sáng trong bức tranh kinh tế Mỹ và khẳng định rằng, ông không tin nền kinh tế số một thế giới sẽ rơi vào suy thoái trong năm nay hoặc năm tới. Các số liệu thống kê cho thấy, tình hình kinh tế trong những tháng gần đây đã chuyển biến theo hướng tích cực hơn, sau thời gian lạm phát tăng vọt lên mức cao nhất trong 40 năm vào mùa hè năm 2022.

Trước phát biểu của ông Biden, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen trong phát biểu trên truyền hình ABC cũng khẳng định sẽ không có suy thoái kinh tế.

Bà Yellen tuyên bố: “Chúng ta sẽ không gặp tình trạng suy thoái kinh tế khi có 500.000 việc làm và tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trong hơn 50 năm qua.

Những gì tôi đang chứng kiến là một hướng đi vững vàng với tỷ lệ lạm phát đang giảm đáng kể và nền kinh tế vẫn vững mạnh”. Theo bà, mặc dù lạm phát của Mỹ vẫn ở mức cao nhưng đã giảm liên tục trong sáu tháng qua và có thể giảm đáng kể do các biện pháp được chính quyền Tổng thống Biden áp dụng, bao gồm giảm chi phí xăng dầu và giá thuốc bán theo đơn.

Trước đó, Bộ Lao động Mỹ cho biết, tốc độ tăng trưởng việc làm tăng mạnh trong tháng 1/2023, với số lượng việc làm phi nông nghiệp tăng thêm 517.000 và tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1969 là 3,4%.

Trong khi đó, cuối tháng 1 vừa qua, Bộ Thương mại Mỹ công bố số liệu cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ năm 2022 vẫn đạt mức 2,1%, dù đã giảm tốc so với năm 2021.

Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế Mỹ trong quý IV/2022 đạt 2,9% cao hơn mức dự báo 2,6% của giới chuyên gia và đây là quý thứ hai liên tiếp, kinh tế Mỹ ghi nhận tăng trưởng sau hai quý suy giảm.

Mặc dù kinh tế Mỹ đã có những chuyển biến tích cực và nguy cơ suy thoái kinh tế trong năm nay giảm đáng kể, nhưng giới chuyên gia đã cảnh báo nền kinh tế số 1 thế giới vẫn đối mặt không ít thách thức lớn. Trước mắt, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vẫn có khả năng phải tăng lãi suất trong năm nay.

Giới phân tích cho rằng, với tín hiệu khả quan từ thị trường việc làm mới được báo cáo gần đây, rất có thể FED sẽ tiếp tục tăng lãi suất trong kỳ họp sắp tới vào tháng 3.

Ngày 7/2, Hãng tin AP dẫn lời Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) Jerome Powell cho biết, nếu thị trường việc làm của Mỹ được củng cố hơn trong những tháng tới, hoặc chỉ số lạm phát tăng nhanh, FED có thể sẽ buộc phải tăng lãi suất cơ bản cao hơn so với dự kiến hiện tại.

Các chuyên gia cho rằng, lạm phát dù đã hạ nhiệt, nhưng vẫn là một vấn đề lớn của kinh tế Mỹ. Năm 2022, chỉ số giá tiêu dùng ở Mỹ đã tăng 6,5%, trong khi chỉ số giá tiêu dùng cá nhân tăng 5%. Mục tiêu của FED là đưa tỷ lệ lạm phát hằng năm về mức 2%, nhưng một số nhà kinh tế tỏ ra nghi ngờ về khả năng FED đạt được mục tiêu này mà không khiến nền kinh tế lâm vào suy thoái.

Một vấn đề đáng lo ngại nữa là trần nợ công đang đè nặng lên nguy cơ vỡ nợ của Mỹ. Mỹ đã đạt đến giới hạn nợ liên bang vào tháng 1/2023, buộc Bộ Tài chính phải bắt đầu áp dụng các biện pháp đặc biệt để bảo đảm quốc gia không bị vỡ nợ.

Bộ trưởng Tài chính Yellen tuần trước đã kêu gọi Quốc hội nâng giới hạn trần nợ, cảnh báo rằng nếu không làm sẽ tạo ra “một thảm họa kinh tế và tài chính”. Ngoài ba thách thức nêu trên, những “cơn gió ngược” từ các vấn đề toàn cầu như căng thẳng quan hệ Mỹ-Trung Quốc; cuộc chiến Nga-Ukraine, khó khăn chung của kinh tế thế giới… cũng tiếp tục đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng đối với nền kinh tế Mỹ trong năm nay.

Triển vọng và những thách thức của nền kinh tế số 1 thế giới đang phần nào phản ánh bức tranh chung của kinh tế toàn cầu. Một khi nước Mỹ không xử lý tốt các vấn đề trong nước và quốc tế của mình để giảm những rủi ro nêu trên thì không chỉ kinh tế Mỹ lâm cảnh khó khăn mà kinh tế thế giới chắc chắn sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.