Kiểm soát rủi ro từ AI

Trở thành ứng dụng phát triển mạnh nhất không lâu sau khi ra mắt, ChatGPT của công ty Mỹ OpenAI đã kích hoạt cuộc đua về trí tuệ nhân tạo (AI), không chỉ giữa các hãng công nghệ lớn mà cả các quốc gia. Tuy nhiên, tranh cãi và lo ngại về rủi ro từ AI cũng gia tăng, khiến mục tiêu quản lý trở nên cấp bách hơn.
Biếm họa: CHRISTIAN MÖLLER
Biếm họa: CHRISTIAN MÖLLER

Trong động thái mới nhất, Nhóm bảy nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) kêu gọi phát triển và áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế đối với AI. Tại Hội nghị cấp cao ở Hiroshima (Nhật Bản) vừa qua, các nhà lãnh đạo G7 thừa nhận, tầm nhìn và mục tiêu có thể khác nhau, song việc quản trị cần phù hợp các giá trị chung. G7 cho rằng, cần lập tức đánh giá cơ hội và thách thức từ công nghệ AI tạo sinh. Trước đó, tại hội nghị cấp Bộ trưởng G7, các nước cũng đồng thuận cho rằng nên áp dụng quy định quản lý AI dựa trên rủi ro.

Ra đời vào tháng 11/2022, ChatGPT phát triển với tốc độ chóng mặt, đồng thời tạo ra “cơn sốt” về công nghệ AI. Mới nhất, Google (thuộc Tập đoàn Alphabet) công bố dự án bổ sung AI cho sản phẩm cốt lõi của công ty, với hy vọng đem đến trải nghiệm mới cho người dùng, tương tự phiên bản cập nhật công cụ tìm kiếm Bing của đối thủ Microsoft. Intel cũng công bố một số chi tiết mới về con chip dành cho AI mà tập đoàn này dự định ra mắt mắt vào năm 2025. Tuần trước, công ty khởi nghiệp Upstage (Hàn Quốc) cũng công bố giải pháp ứng dụng AI, với khả năng tự động xử lý tài liệu và cung cấp dịch vụ tìm kiếm phù hợp nhu cầu từng cá nhân...

Phát biểu ý kiến tại một diễn đàn công nghệ hôm 22/5, tỷ phú Bill Gates cho rằng, với sự phát triển của AI, người dùng sẽ không cần đến các nền tảng tìm kiếm trực tuyến, hay vào các trang mua sắm trực tuyến nữa. Theo nhà đồng sáng lập Microsoft, người chiến thắng trong cuộc đua công nghệ sẽ là một trợ lý máy tính sử dụng công nghệ AI tốt nhất, có năng lực đánh bại các nền tảng mua sắm và công cụ tìm kiếm trực tuyến. Tuy nhiên, hiện cả Amazon, Google và Microsoft chưa bình luận về nhận định của ông Bill Gates.

Ở cấp độ quốc gia, có thêm nhiều nước công bố các dự án ứng dụng AI. Israel đặt mục tiêu trở thành “siêu cường AI”, nhất là trong việc ra các quyết định chiến lược. Hôm 22/5, Bộ Quốc phòng Israel tuyên bố sẽ thành lập một cơ quan chuyên nghiên cứu, phát triển robot quân sự ứng dụng AI ngay trong năm nay. Trước đó, Bỉ công bố kế hoạch chi 20 triệu euro trong năm 2024 để đầu tư phát triển các dự án ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế. Dự án này mang tên “Kế hoạch hội tụ quốc gia về phát triển AI”.

Trong khi đó, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) không giấu lo ngại về cách thức AI được sử dụng để tiếp cận thông tin y tế. WHO nhấn mạnh kỳ vọng vào tiềm năng của AI trong phát triển công cụ chăm sóc sức khỏe cộng đồng, song cảnh báo dữ liệu được AI sử dụng có thể đưa ra kết quả sai lệch hoặc thiên lệch. Còn theo kết quả khảo sát, do các hãng Reuters và Ipsos phối hợp thực hiện tại Mỹ, hai phần ba số ý kiến bày tỏ lo ngại về tác động tiêu cực của AI, thậm chí 61% số người được hỏi tin rằng công nghệ này có thể đe dọa văn minh nhân loại.

Cảnh báo về nguy cơ gia tăng, yêu cầu kiểm soát rủi ro từ AI càng trở nên cấp bách. G7 đạt được thỏa thuận về AI tại Hội nghị Hiroshima, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) tiến gần hơn đến việc thông qua quy định quản lý công nghệ mới này. Dự thảo Đạo luật AI của EU vừa được các ủy ban phụ trách bảo vệ người tiêu dùng và các quyền dân sự thuộc Nghị viện châu Âu (EP) thông qua. Khẳng định quan điểm của EU về kiểm soát cách thức sử dụng AI song song thúc đẩy sáng tạo trong lĩnh vực này, nếu được thông qua đây sẽ là đạo luật AI đầu tiên trên thế giới.

Chính “cha đẻ” của ChatGPT cũng thừa nhận tầm quan trọng và kêu gọi giới chức trách sớm có các quy định liên quan AI. Chủ tịch OpenAI Greg Brockman đề xuất các chính phủ phối hợp xây dựng thỏa thuận toàn cầu nhằm bảo đảm AI được phát triển một cách an toàn.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: PETER SCHRANK

Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.