Khôi phục thị trường xuất khẩu

Xuất khẩu suy giảm không chỉ là nỗi lo của các doanh nghiệp mà còn đặt ra nhiều thách thức cho các cơ quan điều hành, vì đây là một trong ba động lực chính cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam.
Cảng Nam Đình Vũ, Hải Phòng.
Cảng Nam Đình Vũ, Hải Phòng.

Từ quý IV/2022, nhiều ngành xuất khẩu chủ lực bắt đầu gặp khó khăn khi lượng đơn hàng sụt giảm trầm trọng do xu hướng thắt chặt chi tiêu của các thị trường tiêu thụ lớn và động thái gia tăng hàng rào bảo hộ của nhiều quốc gia trên thế giới.

Sáu tháng đầu năm 2023, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa Việt Nam giảm 15,2% so cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu giảm 12,1%; nhập khẩu giảm 18,2%. Tuy hoạt động ngoại thương được cải thiện dần trong những tháng gần đây nhưng tính chung tám tháng năm 2023, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa vẫn giảm 13,1% so cùng kỳ, trong đó xuất khẩu giảm 10%; nhập khẩu giảm 16,2%.

Tuy hoạt động ngoại thương được cải thiện dần trong những tháng gần đây nhưng tính chung tám tháng năm 2023, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa vẫn giảm 13,1% so cùng kỳ, trong đó xuất khẩu giảm 10%; nhập khẩu giảm 16,2%.

Mặc dù cán cân thương mại vẫn có thặng dư ở mức cao nhưng theo quan sát của các chuyên gia kinh tế, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa suy giảm đáng kể, có thời điểm tăng trưởng âm ở mức hai con số là điều đáng suy ngẫm. Ngay cả thời kỳ khủng hoảng năm 2008-2009, xuất nhập khẩu vẫn tăng trưởng hai con số.

Trên bình diện chung, xuất khẩu hàng hóa Việt Nam suy giảm chủ yếu do xu hướng thắt chặt chi tiêu của các thị trường xuất khẩu. Nhưng nhìn sâu vào bản chất vấn đề có thể thấy tổng cầu của các đối tác chính của Việt Nam như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc đều tăng. Dữ liệu để tham khảo là kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng trong năm 2023 và chi tiêu của người dân Mỹ được Deloitte ước tính tăng 2,3%; kinh tế EU cũng được dự báo sẽ tăng trưởng khoảng 1% năm 2023…

Trước thực trạng này, câu hỏi lớn được đặt ra là vì sao hàng hóa Việt Nam đột nhiên mất thị phần ở quy mô lớn, và giải pháp nào để khôi phục thị trường xuất khẩu? Trong bối cảnh khó khăn, các doanh nghiệp đã tập trung phát triển thị trường nội địa để bù đắp một phần doanh thu từ hoạt động xuất khẩu. Nhiều ý kiến cho rằng đó là hướng đi đúng nhưng không phải là con đường dài hạn của một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Trong dài hạn, kinh tế Việt Nam vẫn phải dựa vào thị trường quốc tế rộng lớn để tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô và chuyên môn hóa theo lợi thế cạnh tranh.

Để khôi phục thị trường xuất khẩu, góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, cần tiếp tục mở rộng thị trường, tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường chưa khai thác hết.

Để khôi phục thị trường xuất khẩu, góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, cần tiếp tục mở rộng thị trường, tận dụng tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực để đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang các thị trường chưa khai thác hết.

Bên cạnh đó, cần nâng cao hiệu quả và điều tiết tốt tốc độ thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu giữa Việt Nam-Trung Quốc và chuyển nhanh, chuyển mạnh sang xuất khẩu chính ngạch. Về phía các bộ, ngành cần tăng cường cảnh báo sớm các vụ kiện phòng vệ thương mại; hướng dẫn doanh nghiệp cách ứng phó với các vụ kiện; kịp thời thông tin cho doanh nghiệp, hiệp hội về thông tin, nhu cầu, quy định mới của thị trường.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hệ thống dây chuyền bốc rót than của Công ty Tuyển than Cửa Ông-TKV. (Ảnh QUANG THỌ)

Công ty Tuyển than Cửa Ông chăm lo tốt đời sống người lao động

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành than còn nhiều khó khăn, Công ty Tuyển than Cửa Ông vẫn duy trì ổn định nhịp độ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ than; đồng thời, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân lao động, tạo động lực hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của năm 2026.

Diễn đàn kỳ vọng góp phần kết nối 3 yếu tố dữ liệu, công nghệ và thị trường, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thực chất, phù hợp hơn với điều kiện của khu vực kinh tế tập thể. (Ảnh: HNV)

Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường

Chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, với nhiều hợp tác xã, vấn đề đặt ra không chỉ là lựa chọn công nghệ nào mà còn là chuyển đổi số để giải quyết bài toán gì, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: 9 tháng năm 2026 tăng trưởng xếp thứ 3/6 tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Sáng 7/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp phiên thường kỳ đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh tháng 9, quý III, 9 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì phiên họp.

(Ảnh minh họa: THU LAN)

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ lên ngưỡng gần 61 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu phục hồi trước những rủi ro dai dẳng đối với nguồn cung từ Trung Đông, khiến các lo ngại về lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiếp tục được chú ý.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài.