Các dự án giao thông trọng điểm này có tổng mức đầu tư vượt 85.000 tỷ đồng, đều mang ý nghĩa là trục giao thông chiến lược của quốc gia.
Phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ
Ngày 19/12, tại Lai Châu diễn ra Lễ khởi công dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên, kết nối tỉnh Lào Cai với tỉnh Lai Châu. Công trình được đánh giá là hầm đường bộ ở độ cao lớn nhất Việt Nam, đồng thời là một trong những hầm xuyên núi hiện đại bậc nhất khu vực Tây Bắc.
Phát biểu ý kiến tại buổi lễ, ông Trần Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, đèo Hoàng Liên (đèo Ô Quy Hồ) từ lâu được biết đến là một trong “tứ đại đỉnh đèo” của Tây Bắc, vừa hùng vĩ, vừa hiểm trở. Trong nhiều năm, tuyến đèo này giữ vai trò huyết mạch kết nối 2 tỉnh Lai Châu-Lào Cai, nhưng đồng thời cũng là điểm nghẽn lớn về giao thông, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, sương mù, băng giá.
“Việc đầu tư xây dựng hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên ngoài khắc phục những hạn chế trên, còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo nền tảng cho liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới”, ông Trần Đức Thắng nhấn mạnh.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, các tiêu chuẩn kỹ thuật, đặc biệt chú trọng công tác an toàn lao động, bảo vệ môi trường và đời sống nhân dân trong quá trình thi công.
Dự án hầm Hoàng Liên có tổng mức đầu tư hơn 3.300 tỷ đồng, kết nối phường Sa Pa (Lào Cai) với xã Bình Lư (Lai Châu). Công trình dài 8,8km, gồm hầm chính dài 2,63km, hầm phụ dài 2,65km cùng hệ thống đường kết nối hai đầu hầm (4,6km thuộc tỉnh Lai Châu và 4,2km thuộc tỉnh Lào Cai).
Công trình được thiết kế theo tiêu chuẩn Nhật Bản và được điều chỉnh cho phù hợp với thực địa Việt Nam, gồm 2 ống hầm song song cách nhau 30m, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và an toàn ở mức cao. Hầm chính có bề rộng 9,75m, khai thác hai làn xe cơ giới hai chiều, kết cấu vỏ bê tông cốt thép, mặt đường bê tông xi măng; được trang bị đồng bộ các hệ thống thoát nước, chiếu sáng, thông gió, phòng cháy chữa cháy, camera giám sát và thông tin liên lạc hiện đại.
Hầm phụ đóng vai trò thoát hiểm và lánh nạn, được kết nối với hầm chính thông qua 8 hầm thông ngang, đáp ứng tiêu chuẩn cứu hộ-cứu nạn cấp cao. Trên tuyến đường kết nối, dự án xây dựng mới 11 cầu nhằm vượt qua địa hình đồi núi phức tạp; các hạng mục đường và cầu được đầu tư theo quy mô đường cấp III miền núi, tốc độ thiết kế 60 km/giờ.
Dự án do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Lai Châu làm chủ đầu tư. Liên danh nhà thầu thi công do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu gồm: Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả, Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại 299, Công ty Cổ phần Xây dựng Dịch vụ và Thương mại 68, Công ty Thanh Tuyền, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Số 10-Lai Châu, Công ty Xây dựng và Thương mại Khánh Hưng. Tổng giá trị xây lắp, thiết bị, khảo sát và lập thiết kế bản vẽ thi công của dự án hơn 2.628 tỷ đồng, thời gian thực hiện 24 tháng.
Cũng trong ngày 19/12, tại Đồng Tháp, Bộ Xây dựng phối hợp Liên danh nhà đầu tư Tập đoàn Đèo Cả, Công ty cổ phần Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty cổ phần Tasco, Tổng công ty Đầu tư Xây dựng Hoàng Long, Công ty Dịch vụ và Đầu tư CII khởi công dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận theo phương thức đối tác công-tư (PPP). Dự án được Bộ Xây dựng phê duyệt, với tổng mức đầu tư hơn 36.172 tỷ đồng, không sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Tuyến cao tốc này có chiều dài hơn 96km, đi qua địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Long An và tỉnh Đồng Tháp, thực hiện theo hình thức hợp đồng BOT với 100% vốn huy động từ khu vực tư nhân. Đây là dự án BOT giao thông có quy mô vốn do doanh nghiệp tư nhân huy động lớn nhất cả nước từ trước đến nay.
Dự án có điểm đầu Km9+325 tại nút giao Chợ Đệm, thuộc địa phận xã Tân Nhựt, Thành phố Hồ Chí Minh; điểm cuối Km105+454 tại đầu cầu phía Bắc cầu Mỹ Thuận 2, thuộc địa phận xã An Hữu, tỉnh Đồng Tháp.Trong đó, đoạn Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương được đầu tư quy mô 8 làn xe, vận tốc thiết kế 120km/giờ. Đoạn Trung Lương-Mỹ Thuận và đoạn từ nút giao An Thái Trung đến đầu cầu phía bắc cầu Mỹ Thuận 2 đầu tư hoàn chỉnh quy mô 6 làn xe, vận tốc thiết kế 100km/giờ.
Bên cạnh mở rộng mặt đường, tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận sẽ được đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông thông minh (ITS), các khu trạm dừng nghỉ, trạm thu phí hiện đại, hướng tới tiêu chuẩn cao tốc quốc tế. Dự án dự kiến hoàn thành đưa vào khai thác trong năm 2028.
Theo Thứ trưởng Xây dựng Bùi Xuân Dũng, đây là tuyến giao thông huyết mạch, giữ vai trò quan trọng đối với vùng kinh tế trọng điểm phía nam và khu vực đồng bằng sông Cửu Long.
Việc đầu tư mở rộng hoàn chỉnh tuyến cao tốc này sẽ góp phần nâng cao năng lực thông hành, giảm ùn tắc, từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực; qua đó đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đèo Cả, đại diện Liên danh nhà đầu tư, nhấn mạnh, việc mở rộng tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận là yêu cầu cấp thiết, không thể chậm trễ nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” hạ tầng trong bối cảnh nhu cầu vận tải-logistics-đi lại của người dân và doanh nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long ngày một lớn.
Với việc mở rộng hơn 96km chiều dài tuyến, quá trình thi công diễn ra song song với việc duy trì lưu thông đặt ra yêu cầu rất cao về an toàn, điều tiết giao thông và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Để giải quyết, Tập đoàn Đèo Cả đã lên phương án thi công cuốn chiếu, tách biệt hoàn toàn mặt bằng bằng hệ thống rào chắn, hoàn thiện từng phần theo làn; khi đoạn mới được đưa vào khai thác, dòng xe được chuyển hướng để tiếp tục thi công phần còn lại.
Cách làm này bảo đảm tiến độ mà vẫn giữ được sự an toàn, thông suốt của tuyến đường hiện hữu, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này mở rộng được kỳ vọng sẽ trở thành trục giao thông hiện đại, đồng bộ, kết nối bền chặt vùng kinh tế động lực Thành phố Hồ Chí Minh với khu vực đồng băng sông Cửu Long, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững cho toàn khu vực trong giai đoạn mới.
Vượt thách thức, thông tuyến, mở đường
Tại Cao Bằng, sáng 19/12 đã diễn ra lễ thông tuyến dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn)-Trà Lĩnh (Cao Bằng) theo hình thức PPP giai đoạn 1. Dự án có tổng chiều dài 121km, phân kỳ đầu tư thành 2 giai đoạn với tổng mức đầu tư gần 23.000 tỷ đồng. Điểm đầu của tuyến tại nút giao khu vực cửa khẩu Tân Thanh (tỉnh Lạng Sơn), kết nối vào đoạn nối cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng với cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Cốc Nam tỉnh Lạng Sơn. Điểm cuối tại nút giao đường vào khu kinh tế cửa khẩu Trà Lĩnh (tỉnh Cao Bằng).
Giai đoạn 1 của dự án dài hơn 93km trải dài qua địa phận Lạng Sơn và Cao Bằng, bao gồm 2 hầm xuyên núi và 64 cây cầu vượt bắc qua hai dòng sông Kỳ Cùng, Bằng Giang cùng vô số khe suối và tỉnh lộ. Giai đoạn 2 của dự án đầu tư theo hình thức PPP, gồm mở rộng toàn bộ 93,35km của giai đoạn 1, đồng thời đầu tư tiếp 26,47km kết nối tới cửa khẩu Trà Lĩnh. Tổng mức đầu tư giai đoạn 2 lên tới 12.072 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách Nhà nước tham gia là 8.400 tỷ (tương đương 69,58%). Trong giai đoạn 2, các nhà thầu triển khai xây mới 17 cầu và 3 hầm xuyên núi.
Với cấu tạo địa chất karst cùng địa hình hiểm trở, tình hình thiên tai mưa lũ kéo dài trên địa bàn, đây là một trong những dự án cao tốc thách thức bậc nhất hiện nay trên cả nước. Đến thời điểm hiện tại, dự án đã hoàn thành mục tiêu thông toàn bộ nền, mặt đường trên tuyến chính 85/93km (trừ một số vị trí bị ảnh hưởng bởi mưa lũ và các cầu bổ sung).
Đến trước Tết Nguyên đán 2026, phấn đấu thông tuyến trên lớp bê tông nhựa khoảng 44km, thông tuyến trên nền cấp phối đá dăm khoảng 45km, thông tuyến trên nền đường K95, K98 khoảng 4km (trừ các cầu phát sinh).
Cùng với đó, 2 hạng mục quan trọng là hầm Đông Khê và Thất Khê đang được hoàn thiện, mở ra hình hài của một tuyến cao tốc giữa đại ngàn Đông Bắc. Song song đó, các hạng mục còn lại như kết cấu mặt đường, hệ thống an toàn giao thông, chiếu sáng và hệ thống kiểm soát giao thông thông minh (ITS) đang được triển khai khẩn trương, bảo đảm đồng bộ khi đưa vào khai thác.
Còn tại Lạng Sơn, cùng sáng 19/12 đã diễn ra lễ thông tuyến dự án cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị-Chi Lăng theo hình thức BOT. Đây là phân đoạn đầu của trục cao tốc bắc-nam phía đông, đường cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng có chiều dài gần 60km, đi qua 7 xã, phường trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, với tổng mức đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng. Dự án được đầu tư theo phương thức PPP.
Được khởi công từ ngày 21/4/2024, tuyến cao tốc này kết nối trực tiếp đến 3 cửa khẩu là cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, cửa khẩu Cốc Nam và Tân Thanh. Đến thời điểm hiện tại, dự án đã hoàn thành mục tiêu thông tuyến 50km (trong đó có 37km tuyến chính đoạn cửa khẩu Hữu Nghị-Chi Lăng; 13km tuyến kết nối cửa khẩu Tân Thanh, cửa khẩu Cốc Nam).
Song song đó, các hạng mục còn lại như kết cấu mặt đường, hệ thống an toàn giao thông, chiếu sáng và hệ thống kiểm soát giao thông thông minh (ITS) đang được triển khai khẩn trương, bảo đảm đồng bộ khi đưa vào khai thác.
Khi hoàn thành, tuyến Hữu Nghị-Chi Lăng kết nối với Đồng Đăng-Trà Lĩnh và Bắc Giang-Lạng Sơn, giúp giảm thiểu tai nạn, ách tắc xảy ra tại Quốc lộ 1, tạo hành lang giao thông chiến lược kết nối khu vực Đông Bắc, phục vụ lưu thông hàng hóa qua biên giới Việt-Trung, thúc đẩy phát triển kinh tế biên mậu.
Không dừng lại ở việc khởi công và thông tuyến các dự án trọng điểm, ngày 19/12/2025, sau hơn 1.000 ngày nỗ lực vượt khó, dự án đường cao tốc Quảng Ngãi-Hoài Nhơn chính thức hoàn thành, vượt tiến độ 8 tháng. Công trình là mảnh ghép quan trọng trên tuyến đường cao tốc nối liền bắc-nam từ Lạng Sơn đến Cà Mau, đóng góp vào mục tiêu hình thành 3.000km đường cao tốc trên cả nước.
Đường cao tốc Quảng Ngãi-Hoài Nhơn dài 88km là đoạn tuyến dài nhất trong 12 dự án thành phần đường cao tốc bắc-nam giai đoạn 2021-2025. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 20.400 tỷ đồng, đi qua tỉnh Quảng Ngãi và tỉnh Gia Lai, do Ban Quản lý dự án 2 (Bộ Xây dựng) là chủ đầu tư và liên danh nhà thầu do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu đảm nhiệm thi công.
Trên tuyến có 3 hầm xuyên núi với tổng chiều dài 4.500m; trong đó, hầm Bình Đê dài 3.200m là hầm cao tốc lớn nhất được xây mới trên toàn tuyến cao tốc, cùng 77 cầu vượt, 6 nút giao liên thông, 729 cống và 85 hầm chui dân sinh.
Nhấn mạnh sự đóng góp của tập thể cán bộ kỹ sư, công nhân lao động tại dự án, ông Ngọ Trường Nam, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả gửi lời tri ân đến 4.000 người lao động đã gắn bó, cống hiến cho dự án trong suốt thời gian qua.
“Họ là những người đã đón giao thừa trên công trường, mừng sinh nhật giữa tiếng máy; gác lại nỗi niềm xa nhà để bám công trường, dấn thân trọn vẹn cho công việc. Họ cũng không ngại nắng gió, mưa bão, áp lực tiến độ; đặt trách nhiệm lên trên hết, coi thành công của công trình là niềm vui, niềm tự hào của chính mình”, ông Nam nói.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Công Hoàng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi biểu dương những nỗ lực của chủ đầu tư; sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm của các bộ, ngành Trung ương cùng sự vào cuộc quyết liệt của các cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công, góp phần để dự án cơ bản hoàn thành đúng tiến độ đề ra. Ông cũng đánh giá cao sự nỗ lực và sáng tạo của các nhà thầu, đội ngũ kỹ sư, công nhân lao động đã không quản khó khăn, áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, trong đó có phương pháp đào hầm mới, giúp rút ngắn thời gian thi công, thông hầm sớm hơn 8 tháng so với kế hoạch.
Tại sự kiện này, Bộ Xây dựng cũng đã khen thưởng cho các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong Đợt thi đua cao điểm mang ý nghĩa lịch sử “500 ngày đêm thi đua hoàn thành 3.000km đường bộ cao tốc”.
